Sheet 1
صوم
  بسم الله الرحمن الرحیم
    یا صاحب الزمان ادرکنی و لا تهلکنی
  توضیحات
    توضیحات متن شهید اول و ثانی از جزوه ی استاد بزرگوار سلامی استخراج شده که اثر برادر عزیزم محمد علی هراتی ست
    اگر در این اثر از حیث محتوی ایراد وارد باشد به حقیر برمیگردد نه جزوه و بیان استاد بزرگوارم سلامی
    این نمودار و محتوی آن بی شک دارای نواقص و کاستی هایی ست که امیدوارم به دست شما برادران بزرگوار خودم تکمیل شود
    ثواب این اثر را هدیه میکنم به روح مطهر مادر سادات صدیقه کبری سلام الله علیها به برکت 5 صلوات محمدی پسند
  مفّطرات
    روزه یعنی خوداری کردن از
      خوردن و آشامیدن
      هر نوع نزدیکی
      استمنا
      رساندن غبار غلیظ به حلق
      باقی ماندن بر جنابت تا اذان صبح
      بعد از دوبار بیدار شدن
  مفطراتی که موجب قضا و کفاره میشود
    الأکلِ و الشربِ مطلقا)
      المعتادِ منهما و غيره.
      چه متعارف باشند چه غیر متعارف
      کلا خوردن و آشامیدن باطل میکند
    والجماع ِکله) قبلا و دبرا لآدمي و غيره
    والاستمناءِ) و هو: طلب الإمناء
      بغير الجماع مع حصوله
      لا مطلق طلبه
        نه صرف طلب منی بدون خروج آن
      إن کان محرما أيضا
        یعنی اگرچه که همین نیز حرام است
      برای کسی که عادت دارد به استمنا این امور در حکم حرام است
        النظر و الاستمتاع بغير الجماع و التخيل لمعتاده معه
    (وإيصالِ الغبار المتعدي) إلی الحلق غليظا
      ایصال به معنی رساندن است با قصد
      تجاوز کند از دهان به ابتدای حلق
        همان جایی که حرف خاء بیان میشود
      کان أم لا بمحلل کدقيق و غيره کتراب
        اگرچه حلال باشد مثل آراد
        یاحرام باشد مثل خاک
        یا غلیظ باشد یا رقیق
    (والبقاء علی الجنابة) مع علمه بها ليلا سواء نوی الغسل أم لا
      تا اذان صبح ملاک است
      خواه نیت غسل کرده باشد یا نه
      بر دو نوع است
        تعمداً
          قضا و کفاره
        بخوابد بعد از علم نسبت به جنابت
          خواب سوم
            مطلقا یعنی ثبوت دو شرط یعنی نیت غسل و احتمال بیداری
            هم قضا هم کفاره
          خواب دوم
            قضا فقط
          خواب اول
            در صورت ثبوت دو شرط روزه صحیح است
    از این هفت موردی که در بالا بیان شد اگر کسی عمدا در روزه نذر معین یا ماه رمضان خودداری نکند باید کفاره بدهد
      سه قید ی که سبب میشود فرد هم قضا و هم کفاره بدهد
      اختیار در مقابل اکراه ، واجب معین ، متعمد
    اگرعمدا به خود داری از این هفت چیز اخلال کندو نتیجه این اخلال عدم انجام یکی از این هفت چیز باشد
      علاوه بر کفاره قضا نیز واجب میشود
    اگر کسی از روی جهل به حرمت و مبطل بودن یکی از 7 مورد مرتکب آن شود
      در حکم کسی است که عمدا آن را انجام داده است
      در باره وجوب کفاره بر او اختلاف نظر است
    استثنا از موارد بالا
      از موارد بالا ناسی خارج شده است که نه کفاره بر اوست نه قضا
      کسی که او را مجبور به باطل کردن روزه کنند
  مفطراتی که فقط موجب قضا میشود
    خواب بعد از علم به جنابت بیدار شدن در صبح بعد از خواب اول
      دو شرط
        دارای نیت غسل
        و احتمال یا عادت به بیدار شدن
      اگر این دو شرط را نداشته باشد میشود متعمد للجنابه
      پس اگر عادت به بیدار شدن نداشته باشد
        و احتمال بیدار شدن را نیز ندهد
        در این حالت غسل نکند و برای مرتبه دوم بخواهد
        از همان ابتدای خواب دوم مانند کسی ست که عمدا بر جنابت باقی بماند
        حکم
          پس روزه باطل است و قضا و کفاره نیز بر او واجب
    احتقان
      به وسیله آب
        عدم قضا اما حرام
      به وسیله جامد
        نه قضا و نه حرام
      احتقان همان اماله کردن است
    ارتمس
      غمس: فروکردن تمام سر در آب عمداٌ
      نظر اقوی : حرام بودن بدون افساد روزه
      درکتاب دروس شهید اول : هم قضا و هم کفاره
      وقتی برای غسل ارتماسی نهی آمده پس این غسل نیز فاسد میشود
        اما اگر نسیاناً انجام دهد غسل فساد نمیشود
    تناول
      خوردن بدون تحقیق نسبت به صبح بودن یا شب بودن
      حالات صائم
        تحقیق ممکن نیست
          اعمی ، محبوس
          ظن در حق او حجت است.
        تحقیق ممکن است
          : تحقیق می کند
            حصول علم به لیل
              یجب القضا
              نمیتواند بخورد
            حصول ظن به لیل
              لا یجب القضا
            به نتیجه نمیرسد (شک و وهم):
              یجب القضا
          : تحقیق نمی کند
            ظن به لیل
              مطابق با واقع
                مصیب : تناول مطابق با واقع بوده
              غیر مطابق با واقع
                مخطه: صبح شده و خطا کرده
            عدم الاعتقاد
    استفراغ تعمدی
      به شرط اینکه چیزی از قی به حلقش برنگردد
        اختیاراً
        عمداً
      اگر عمداً چیزی از قی را به حلقش فروبرد
        علاوه بر قضا کفاره نیز واجب میشود
    رسیدن خبر به روزه دار
      به خبر داده شود که شب باقی و او یکی از مفطرات روزه را انجام دهد
        سپس معلوم شود شب باقی نبوده است
        واجب بودن قضا
        دلیل اصل استصحاب
        برخی فقها فرق گذاشته اند بین اینکه خبر دهنده عادل باشد یا نه
      از فرا رسیدن شب باخبر شود و با اعتماد به گفته او افطار کند
        سپس معلوم شود که شب نشده است
        اشکال
          یا می توانسته خودش از داخل شدن شب تحقیق کند
            کفاره واجب است
          یا نمی توانسته خودش از داخل شدن شب تحقیق کند
            اگر فرد گوینده عادل باشد
              نه قضا و نه کفاره
            در صورتی که عادل نباشد
              مانند صورت اول هم قضا وهم کفاره
    نگاه به زن نامحرم و بچه که سبب خروج منی شود
      به شرط اینکه
        قصد بیرون آمدن منی نداشته باشد
        عادت به بیرون آمدن منی نداشته باشد
      اقوال
        اگر قصد بیرون آمدن منی را بکند
          کفاره نیز واجب میشود
          مخصوصا اگر عادت به بیرون آمدن منی نیز داشته باشد
        اگر قصد و عادت نیز نداشته باشد نیزقضا واجب است
          شهید اول
        اگر قصد و عادت نداشت قضا نیاز نیست
  [تکرر الکفارة]
    بتکرر الوطء مطلقا
      مطلقا:خواه بین آن کفاره بدهد یا نه
      تکرار یعنی چند مرتبه آلت خود را داخل و خارج کند
    أو تغاير الجنس
      هم جماع کند و هم چیزی بخورد
    أو تخلل التکفير
      بین دوفعلی که سبب بطلان و کفاره است کفاره داده باشد
      اگر چه آن دو فعل از نظر جنس و زمان یکی باشد
      مانند اینکه در یک روز 2 مرتبه چیزی بخورد وپس از مرتبه اول کفاره بدهد
    أو اختلاف الأيام
    نظر مصنف و مشهور فقها
      اگر روزه دار کاری کند که سبب کفاره است
        کفاره تکرار میشود در موارد بالا
      در غیر موارد بالا
        نظر مشهور یک کفاره واجب است
        برخی
          چند کفاره بدهد مطلقا
          نظر مختار شهیدثانی
          دلیل:تعدد سبب موجب تعدد مسبب میشود مگر در حالتی که نص داشته باشیم
        برخی
          باانجام سبب اول روزه باطل شده است پس روزه ایی نمی ماند تا با اسباب متعدد بتوان آن را باطل کرد
          تکرار کفاره لازم نمیآید
          شهید ثانی
            قول مشهور و مختار شهید اول ضعیف است
  [تحمل الکفارة و التعزير عن الزوجة المکرهة
    اگر مرد روزه دار زن خود را به نزدیکی مجبور کند
      باید کفاره خود و زن را بپردازد
      و 25ضربه شلاق نیز تحمل کند
      و 25 ضربه تازیانه زن را نیز باید تحمل کند
    در غیر مورد اکراه زوجه توسط شوهر کفاره و تعزیر واجب نیست
      مرد کنیز را به جماع اکراه کند
      مرد زن بیگانه ایی را به جماع اکراه کند
      مردی، زن وشوهر روزه داری را به جماع با خود اکراه کند
      زنی ،شوهر روزه دار خود را به جماع با خود اکراه کند
      مردی ، شخصی را به کاری غیر از جماع که روزه را باطل میکند اکراه کند
        اگر چه زن خود را اکراه کند
    مسائل
      نظر برخی فقها
        اگر مرد روزه دار زن اجنبیه را به نزدیکی اجبار کند باید کفاره و تعزیر زن را نیز تحمل کند
          به دلیل مفهوم موافق
        جواب شهید ثانی
          درست است که این حکم بدتر است اما اثبات تحمل کفارهو تعذیر رابرای زن اجنبیه نمیکند
          چون کفاره تخفیف دهنده گناه است چه بسا ممکن است در گناه کبیره ثابت نباشد
          مانند تعدد شکار در حال احرام
      گاهی ممکن است زن در ابتدا ناراضی باشد اما بعد رضایت پیدا کند
        مرد بازهم هر دو کفاره و تعذیر را میپذیرد
        اما زن باید حکم مطاوعه در رضایت را بدهد
          کفار+25ضربه تازیانه
      در مسئله اکراه زوجه علاوه بر اینکه نباید
        کفاره بدهد
        قضا روزه نیز به عهده ی زن نمی باشد
      اگر زن از اول راضی باشد
        بر زن نیز کفاره واجب است
        باید 25 ضربه تازیانه بخورد
  شروط وجوب الصوم
    شروط عامه:
      البلوغ و العقل)
    شروط اختصاصی
      والخلو من الحيض و النفاس و السفر
    پس روزه واجب است بر
      شخص کثیر السفر
      شخصی که سفرش معصیت باشد و مانند این دو
  شروط صحته.
    التمييز
      التمييز و التمرين فرعه و يشکل ذلک في بعض المجانين
      روزه بچه ممیز صحیح است و شرعی می باشد
      تشخیص دهد که باید در این روزه امساک کند
      این امساک با نیت باشد
      از اذان صبح تا مغرب
    خالی بودن از خون حیض
    خالی بودن از خون نفاس
    خالی بودن از کفر
    ويصح من المستحاضة إذا فعلت الواجب من الغسل
      دراستحاضه کثیره اگر غسل واجب خود را بجا آورد روزه ی او صحیح است
        منظور از غسل
          غسل نهاری ست
            مختار شهید ثانی
          یا همه غسل ها ست نسبت به روز آینده
          ممکن منظور مصنف این باشد که غسل شروط روزه است مطلقا
    ومن المسافر في دم المتعة)
      در چهار مورد روزه مسافر صحیح است .
        حج تمتع داخل شعاع
          اگر کسی تمام شروط استطاعت داشته باشد اما پول برای قربانی نداشته باشد در این حالت 3 روز روزه میگیرد و بعد از حج 7 روز دیگر فرقی ندارد این سه روز مسافر باشد یا خیر
          اگر کسی تمام شروط استطاعت داشته باشد اما بعد انجام صید در حج پول برای کفاره که قربانی است نداشته باشد در این حالت 3 روز روزه در همان سفر حج میگیرد و بعد از حج 7 روز دیگر را
        (وبدل البدنة)
          روزه ایی که بجای شتر است . که 18 روز می باشد. این 18 روز میتواند در حال سفر باشد
            درحالتی این کفار واجب میشود که فرد قبل از غروب آفتاب از عرفات خارج میشود .
        کسی نذر کرده باشد سفراً روزه بگیرد
          مقید به حذراً
          مقید سفراً
          مقید به سفراً و حذراً
    تجب فيه النية)
      المشتملة علی الوجه
      والقربة)
        مشخص کنید واجب یا مستحب
      مشتمل تمییز
        نوع روزه را مشخص کنید ماه رمضان استیجاری
      شرایط نیت کردن
        وتعتبر) النية (لکل ليلة)
        فيها (والمقارنة بها) لطلوع الفجر
        مجزئة) علی الأقوی إن اتفقت؛
      (والناسي لها)
  تمرین صبی به روزه
    شهید اول
      مستحب است که پسر بچه و نیز دختر بچه در سن 7 سالگی
      به روزه گرفتن تمرین داده شوند
    گروهی از فقها
      به طور مطلق قبل 7 شروع شود اما در تمرین بعد 7 سالگی سخت گرفته شود
    شهید ثانی
      در 7 سالگی بهتر است و در9 سالگی بر او سخت بگیرند
    نکات
      به هر میزان که طاقت داشت کفایت میکند
      در نیت روزه بچه مخیر است که نیت وجوب کند یا استحباب
      اگر چه نیت استحباب کند بهتر است
        شهیدثانی
  کسی که مریض است
    باید از ظن و گمان خود پیروی کند
      گمان دارد که روزه برای او ضرر دارد
        نباید روزه بگیرد
      اگر به ضرر داشتن گمان ندارد
        باید روزه بگیرد
    مریض تنها
      نسبت به روزه نگرفتن از ظن و گمان خود پیروی میکند
      اما نسبت به روزه گرفتن همین مقدار کافی است که شک در ضرر داشته باشد
      بنابراین تا وقتی که ظن به ضرر بر او حاصل نشده است روزه گرفتن جایز نیست
    ملاک ظن
      ضرریست که مریض آن را می یابد هر چند از طریق تجربه باشد
      از قول کسی باشد که برای انسان ظن آوراست اگر کافر باشد
    ملاک ضرر
      فرقی نمیکند که سبب زیاد شدن بیماری شود
      سبب دیرتر خوب شدن فرد شود
    اگر در حالی که ظن به ضرر دارد روزه بگیرد
      روزه ی او صحیح نیست
      واگر گرفت باید قضا کند
  مواردی که با آن اول ماه ثابت نمیشود
    شهارت یک نفر شاهد عادل
    حساب جدول نجومی
    عدد
    بلند بودن ماه
    بزرگی قسمت نورانی ماه
    طوق دار بودن ماه
    پنهان شدن ماه در دو شب آخر ماه شعبان
  مسائل
خود خواب سبب بطلان نمیشود بلکه خوابی که تا طلوع فجر باشد