Sheet 1
كِتابُ الشُّفْعَةِ
  بسم الله الرحمن الرحیم
    یا صاحب الزمان ادرکنی
  توضیحات
    با تشکر از برادر عزیزم محسن بهرامی که نسخه نموداری قابل تغییر لمعه را در سایت طلبگی تا اجتهاد قرار دادند
    توضیحات متن شهید اول و ثانی از جزوه ی استاد بزرگوار زاد حسینی استخراج شده که اثر برادر عزیزم محمد علی هراتی ست
    اگر در این اثر از حیث محتوی ایراد وارد باشد به حقیر برمیگردد نه جزوه و بیان استاد بزرگوارم زاد حسینی
    این نمودار و محتوی آن بی شک دارای نواقص و کاستی هایی ست که امیدوارم به دست شما برادران بزرگوار خودم تکمیل شود
    این اثر جهت استفاده طلاب و نشر آن در بین مومنین تهیه شده است لذا هرگونه استفاده مالی جهت کسب درآمد از این اثر را جایز نمی دانم
    ثواب این اثر را هدیه میکنم به روح مطهر مادر سادات صدیقه کبری سلام الله علیها به برکت 5 صلوات محمدی پسند
  تعریف
    از نظر لغوی
      بر وزن فُعله که اسم مصدر است
        از فعل شفعت کذا بکذا فلان چیز را با فلان چیز جفت کردم
      به معنای تقویت و کمک کردن ست کلمه شفاعت و شفع یعنی جفت از این معنا گرفته شده است
    در اصطلاح شرعی
      وَ هِيَ اسْتِحْقَاقُ الشَّرِيكِ الْحِصَّةَ الْمَبِيعَةَ فِي شِرْكَتِهِ
        استحقاق وتعلق حق شریک به آن حصّه و بخشی که در زمان شراکت او فروخته شده است
      توضیح
        هرگاه مال غیر منقول، قابل تقسیمی بین دو نفر مشترک باشد یکی از دو شریک حصه خود را به قصد بیع به شخص ثالثی منتقل کند
        در اینجا شارع برای شریک دیگر حق شفعه قرار داده است و میتواند آن سهم فروخته شده را به ملک خودش در اورد
      این حق را شفعه و صاحب آن را شفیع می نامند
    هر شفیعی نمی تواند اعمال شفعه کند مگر
      وَ لَا تَثْبُتُ لِغَيْرِ الْوَاحِدِ
        نظر مشهور
          میان دو نفر باشد نه بیشتر از دو نفر
          اگر سه نفر شریک بودند، شرکای دیگر حق شفعه ندارد
      برخی گفته اند
        کافر ذمی علیه مسلمان حق شفعه ندارد
        دلیل
          زیرا این هم یک نوع سبیل محسوب میشود
      شفیعی میتواند اخذ به شفعه کند که توانایی پرداخت ثمن به مشتری را داشته باشد
        ولو اینکه با قرض گرفتن باشد
  وَ مَوْضُوْعُهَا
    مال مورد شفعه باید
      مَا لَا يُنْقَلُ كَـ
        قابل نقل نباشد
          الْأَرْضِ
          وَ الشَّجَرِ تَبَعاً
            درخت و ساختمان
              درصورتی که همراه با زمینش فروخته شود
      نکته
        اگر در باغی درخت آن باغ یا اصطلاحا هوایی باغ را بفروشد دیگر حق اعمال شفعه ندارد
      وَ فِي اشْتِرَاطِ إِمْكَانِ قِسْمَتِهِ قَوْلَانِ
        قابل قسمت باشد
          آن ملک قابل تقسیم باشد به نحوی که فرد دیگر متضرر نشود
            کم بودن سهم یکی از دو شریک به صورتی که اگر تقسیم صورت گیرد صاحب سهم کمتر ضرر کند
            مثلا یک جوی آب که 40 سانت است اما اگر تقسیم کنیم آن شی را از حیض انتفاع می اندازد
        دلیل
          هدف شفعه دفع ضرر ست اگر قرار باشد با تقسیم مال از حیز انتفاع ساقط شود ضرر روی ضرر ست
      وَ لَا تَثْبُتُ فِي الْمَقْسُومِ
        محل بحث
          به خلاف شفعه دو شریک سهم خود را مشخص کرده اند
            اگر یکی از دو همسایه سهمش را به شخص ثالث فروخت، همسایه دیگر حق شفعه ندارد.
        نکته
          عبارت شهید اول ایهام دارد
            به ذهن میزند که حق شفعه برای جایی است که مشترک بوده و بعد که تقسیم شده است، حق شفعه ای وجود ندارد
          شهید ثانی با عبارت {غیر مشترک مطلقا} این ایهام را برطرف میکند»
            یعنی
              مالیکه شرکت ندارد حالا از اول شراکتی در کار نبوده است
              یا اینکه شراکت بوده بعدا برهم خورده است
        استثنا
          إِلَّا مَعَ الشِّرْكَةِ فِي الْمَجَازِ وَ الشِّرْبِ
            جواز به معنا عبور کردن مجاز اسم مکان به معنا محل عبور
            شرب یعنی کانال و نهر آب
          جایی که راه مشترک بین دو همسایه را به ضمیمه زمین به شخص ثالثی فروخته شود
            در این حالت همسایه حق شفعه دارد
  خلاصه
    مواردی که شفعه
      ثابت نمیشود
        جایی که دو شریک سهم خود را از هم جدا کرده اند دیگر حق شفعه وجود ندارد
        قابل نقل باشد
          مثل میوه باغ یا درخت آن
        قابل قسمت نباشند
          در جایی که از حیز انتفاع ساقط میشود اگر شفعه صورت گیرد
        در جایی که بیش از دو نفر یا یک نفر باشند
        شفعه نباید مفروز باشد یعنی اگر تقسیم شده باشد دیگر نمیشود شفعه باشد
          ولو دیوار به دیوار
  وَ يُشْتَرَطُ
    شروط حق شفعه برای شفیع
      قُدْرَةُ الشَّفِيعِ عَلَى الثَّمَنِ
        قدرت بر پرداخت ثمنی که مشتری به بائع داده است، داشته باشد؛ ولو به قرض کردن باشد.
      وَ إِسْلَامُهُ إِذَا كَانَ الْمُشْتَرِي مُسْلِماً
        اگر خریدار آن سهم مسلمان است، شفیع هم باید مسلمان باشد. (زیرا اگر شفیع کافر باشد، کافر علیه مسلم سلطه و سبیلی نخواهد داشت.)
    نکته
      علاوه بر قدرت باید در دادن ثمن به مشتری سهل انگاری نکند و امروز و فردا نکند. (زیرا غرض از شفعه دفع ضرر از شفیع بود)
      در جایی که شفیع الان نقد ندارد تا ثمن مشتری را پرداخت کند، بر مشتری واجب نیست که رهن، ضامن، یا عوض را از شفیع قبول کند.
  وَ لَوِ ادَّعَى غَيْبَةَ الثَّمَنِ
    محل بحث
      اگر شفیع ادعا کند که ثمن نزد او حاضر نمی باشد
        در صورتی که ثمن در همان شهر باشد
        اگر شفیع ادعا کند ثمن در شهر دیگری ست
    أُجِّلَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ
      روایت داریم از زمانی که ادعای غیبت ثمن را کرد، مشتری 3 روز فرصت بدهد
    نکته
      اگر ثمن در شهر دوری که عادتا بیش از سه روز مسافت راه رفت و برگشت بود ،این مقدار اضافه میشود
    مَا لَمْ يَتَضَرَّرِ الْمُشْتَرِي
      اما اگر ان شهر یا کشور آنقدر دور است که مشتری متضرر میشود، اینجا حق شفعه ساقط میشود.
  وَ تَثْبُتُ
    محل بحث
      اگر شفیع در حین سفر اطلاع از فروخته شدن سهم شریکش شود و خودش یا وکیل اش نیز نمی توانستند سهمش را اخذ کند، اینجا حق شفعه از بین میرود؟
    لِلْغَائِبِ
      حق شفعه تا زمان بازگشت شفیع غایب همچنان وجود دارد.
        فَإِذَا قَدِمَ أَخَذَ
    وَ لِلصَّبِيِّ وَ الْمَجْنُونِ وَ السَّفِيهِ
      وَ يَتَوَلَّى الْأَخْذَ الْوَلِيُّ مَعَ الْغِبْطَةِ (مصلحت)
        . مثلا اخذ به شفعه برای آینده ها آنها مفید است
      فَإِنْ تَرَكَ فَلَهُمْ عِنْدَ الْكَمَالِ الْأَخْذُ
        زمانی که ولی حق شفعه را ترک کند و واقعا به صلاحشان بوده ست
        در این حالت وقتی که کودک بزرگ شد میتواند اخذ به شفعه کند
  وَ يَسْتَحِقُّ
    محل بحث
      اگر معامله بیع خیاری بود(شرط خیار ضمن عقد شده است)
        ملکیت مشتری بر مبیع
          حاصل نشده ست تا بعد از انقضا مدت خیار
            نظر شیخ طوسی
          یا به مجرد عقد این ملکیت حاصل میشود
            مشهور
    بِنَفْسِ الْعَقْدِ
      اخذ شفعه به مجرد عقد بیع بر قرار می باشد
      وَ إِنْ كَانَ فِيهِ خِيَارٌ
        اگر چه در این عقد شرط خیار نیز شده ست
    اقوال
      نظر مشهور
        بیع حتی اگر خیار داشته باشد، سبب نقل و انتقال است.
          یعنی به مجرد عقد (بعت و اشتریت) اجرا شد، ثمن ملک بائع و مثمن ملک مشتری. یعنی خود عقد علت تامه است.
        استقرار ملکیت با گذشت مدت خیار فسخ و عدم استفاده ذوالخیار از حق خود ست
      نظر شیخ
        ملکیت متزلزل را اصلا قبول ندارد
          در بیع خیاری به مجرد عقد، ملکیت ولو به نحو متزلزل حاصل نمیشود
        به عبارت دیگری خود عقد علت تامه نیست بلکه جزء علت است
          بلکه بعد از انقضاء مدت خیار، ملکیت حاصل میشود.
    ثمره فقهی
      اگر مبیع نمائات داشته باشد
        طبق نظر مشهور،
          .در این صورت نماهای حاصله تا زمان انقضا مدت خیار برای مشتری است.
        طبق نظر شیخ طوسی
          نما برای بائع چون ملکیت حاصل نشده برای مشتری
  وَ لَا يَمْنَعُ مِنَ التَّخَايُرِ (جعل خیار)
    محل بحث
      ایا اخذ شفعه شفیع حق خیار شخص ثالث را از بین میبرد؟
        یعنی حق شفعه رافع حق خیار است؟
      بنابر نظر مشهور
        خیر
    فَإِنِ اخْتَارَ الْمُشْتَرِي أَوِ الْبَائِعُ الْفَسْخَ بَطَلَتْ
      اصل استصحاب
        قبل اینکه بگوید اخذت باشفعه حق خیار برای شخص ثالث برقرار است
          بعد از اینکه اخذ به شفعه را گفت،
        شک میکینم که حق خیار باقی است یا نه
          استصحاب بقاء خیار میکنیم
      حالات
        ذو الخیار فسخ
          مشتری باشد
          بائع باشد
          حق اخذ شفعه فسخ میشود
            چون دیگر معامله ایی نیست که بخواهد حق شفعه داشته باشد
  وَ لَيْسَ لِلشَّفِيعِ اخْذُ الْبَعْضِ
    محل بحث
      حق شفعه تبعیض بردار نیست
        نمی تواند حق شفعه را نسبت به بخشی از مبیع اعمال نماید
    بَلْ
      يَأْخُذُ الْجَمِيعَ
        باید نسبت به تمام مبیع اخذ به شفعه کند
      أَوْ يَدَعُ
        صرف نظر کند
  وَ يَأْخُذُ بِالثَّمَنِ الَّذِي وَقَعَ عَلَيْهِ الْعَقْدُ
    محل بحث
      یکی دیگر از شرایط شفعه
        شفیع اخذ به شفعه کند بر اساس ثمنی که عقد بر آن واقع شده است
          حتی اگر بائع با مشتری تبانی کرده باشند.
  وَ لَا يَلْزَمُهُ غَيْرُهُ
    محل بحث
      آیا هزینه های اضافی که در این معامله مشتری خرج کرده، علاوه بر ثمن بر گردن شفیع است؟
        مثلا حمل و نقل
          خیر الزامی نیست
    مِنْ دَلَالَةٍ أَوْ وَكَالَةٍ
      هزینه های اضافی مثل دلال و وکیل
      دلیل
        اینها از ثمن نیست بلکه تابع ثمن محسوب میشود
    انواع ثمن
      ثُمَّ
        إِنْ كَانَ مِثْلِيّاً
          مالی که اجزا و افراد آن مال از نظر صفت و از نظر قیمت مثل هم باشند
            مثل حبوبات، روغن ها و ...
          فَعَلَيْهِ مِثْلُهُ
        وَ إِنْ كَانَ قِيمِيّاً
          مالی که اجزا و افراد آن مال از نظر صفت و از نظر قیمت مثل هم نباشند
            مثل حیوانات
          محل بحث
            در ثمن قیمی اختلاف وجود دارد
              مشهور: حق شفعه ثابت است.
                چگونه باید قیمت را محاسبه کنیم؟
              قیل: حق شفعه دیگر ثابت نیست.
            اقوال
              قیمت روز عقد
              فَقِيمَتُهُ يَوْمَ الْعَقْدِ
                نظر شهید اول
              قیل
                قیمت روز دفع
                  روزی که میخواهد شفیع ثمن را به مشتری بدهد و اخذ به شفعه بکند
                بالاترین قیمت از زمان عقد تا زمان دفع
  وَ هِيَ عَلَى الْفَوْرِ
    محل بحث
      آیا فوریت در شفعه شرط است؟
    فَإِذَا عَلِمَ وَ أَهْمَلَ بَطَلَتْ
      اگر شفیع با اینکه عذری نداشت، به تاخیر انداخت، شفعه اش باطل میشود
      اما اگر در جهل است یا اینکه علم دارد اما عذری دارد(مثلا زندان بود)
        مادامی که جهل و عذرش باقی ست حق شفعه دارد
  خلاصه شروط شفعه
    وَ يَأْخُذُ بِالثَّمَنِ الَّذِي وَقَعَ عَلَيْهِ الْعَقْدُ
      محل بحث
        یکی دیگر از شرایط شفعه
          شفیع اخذ به شفعه کند بر اساس ثمنی که عقد بر آن واقع شده است
            حتی اگر بائع با مشتری تبانی کرده باشند.
    شروط حق شفعه برای شفیع
      قُدْرَةُ الشَّفِيعِ عَلَى الثَّمَنِ
        قدرت بر پرداخت ثمنی که مشتری به بائع داده است، داشته باشد؛ ولو به قرض کردن باشد.
      وَ إِسْلَامُهُ إِذَا كَانَ الْمُشْتَرِي مُسْلِماً
        اگر خریدار آن سهم مسلمان است، شفیع هم باید مسلمان باشد. (زیرا اگر شفیع کافر باشد، کافر علیه مسلم سلطه و سبیلی نخواهد داشت.)
  وَ لَا تَسْقُطُ الشُّفْعَةُ
    بِالْفَسْخِ الْمُتَعَقِّبِ
      حق شفعه ساقط نمی شود به وسیله فسخی که بعد از بیع ایجاد میشود
        بِـ
          تَقَايُلٍ
            به وسیله اقاله یعنی رضایت طرفین
          أَوْ فَسْخٍ لِعَيْبِ
            خیار عیب
            وقتی خیار بیع واقع میشود که عقد صحیح صورت گرفته باشد
            در این حالت هم حق شفعه و هم خیار بیع واقع میشود
      علت تقدم حق شفعه بر حق خیار عیب
        شهید ثانی
          حق شفعه و خیار عیب هر دو همان موقع عقد وجود دارد
            اما با این حال حق شفعه مقدم از حق خیار است
        برخی گفته اند
          چون زمانا شفعه از عیب مقدم اسـت
      ایا خیار عیب مسقط حق شفعه هست یا خیر؟
        قول اول
          حق شفعه بر حق خيار مقدم است مطلقا
    وَ لَا بِالْعُقُودِ اللَّاحِقَةِ
      محل بحث
        اگر به دنبال بیع اول، عقود دیگر (اعم از بیع، هبه، صلح، وقف و ...) رخ داد، ایا این عقود لاحقه مبطل حق شفعه هست یا خیر؟
        خیر
          ولو به دنبال عقد اول عقود دیگری رخ بدهد، حتی اگر وقف رخ بدهد که بالاترین قدرت را دارد، باز هم شفیع حق شفعه اش باقی می ماند
          شفیع در تمامی صورت های هبه (جائزه یا لازمه/ معوضه یا بدون معوضه) حق شفعه اش باقی است.
      شفعه ثابت نمیشود با عقود لاحقه
        كَمَا لَوْ
          بَاعَ
            شفیع میتواند بیع اول را امضا نماید و از مشتری دوم اخذ نماید
          أَوْ وَهَبَ
            هبه نمایدشفیع می تواند اخذ به شفعه نماید بر گرداند
          أَوْ وَقَفَ
            مشتری وقف نمایند شفیع میتواند اخذ به شفعه نمایدبر گرداند
      بَلْ
        لِلشَّفِيعِ إِبْطَالُ ذَلِكَ كُلِّهِ
          در این صورت همه عقود لاحقه باطل میشود
        وَ لَهُ أَنْ يُجِيزَ (البیع الاول) وَ يَأْخُذَ بِالْبَيْعِ الثَّانِي
          لذا بیع اول برای شفیع جواز اخذ دارد
            اما اگر مشتری بیع اول این مبیع را به نفر دیگری فروخته باشد
    اگر عامدا اخذ به را ترک نماید
      شفعه ساقط میشود
    وَ الشَّفِيعُ يَأْخُذُ مِنَ الْمُشْتَرِي
      محل بحث
        طرف حساب شفیع(عمرو) مشتری (بکر) است و خسارت و ضمانت مبیع بعهده مشتری است مطلقا در صورتی که مبیع ملک دیگری(خالد) در آید.
        شفیع اخذ به شفعه میکند از مشتری چون الان او مالک ست
      وَ دَرَكُهُ عَلَيْهِ
        درک یعنی خسارت و ضمانت
          بر عهده مشتری ست
      (خسارت شخص بر عهده مشتری است)
  وَ الشُّفْعَةُ تُورَثُ كَالْمَالِ بَيْنَ الْوَرَثَةِ
    محل بحث
      اگر شفیع قبل از اینکه برود اخذ به شفعه کند، بمیرد.ایا این حق با مرگ شفیع از بین میرود؟
      بله؛ شفعه از چیزهایی است که به ارث میرسد.
      محل بحث اصلی
        این حق شفعه چگونه بین ورثه تقسیم میشود؟
      شفعه مثل مال می ماند
        نکته
          چه در حقوق و چه در اموال مردم به دو صورت ارث می برند
            به لحاظ سهام تقسیم میشود
            نه به لحاظ روس افراد
        همه افراد حق الشفعه دارند
        اگر هم بخشیدند به جزویک نفر همان اخذ بر شفعه می نماید
        یک نفر که میخواهد اخذ به منفعه نماید
          باید کل سهم را اخذ به منفعه نماید نه تبعیض
        یک نفر باید باهمه اخذ به شفعه نماید یا ترک نماید همه را تبعیض نمیشود
        نه به لحاظ روس افراد
        به لحاظ سهام تقسیم میشود
      نکته
        حقوقی که به ارثی برده میشوند
          شفعه
          حق القصاص
            مانند حق القذف
          حق الخیار
    فَلَوْ عَفَوْا إِلَّا‌ وَاحِداً أَخَذَ الْجَمِيعَ أَوْ تَرَكَ
      اگر همه عفو کردند مگر یک نفر
        یا همه باید اخذ به شفعه کنند
        یا همه باید ترک اخذ کنند
  احکام
    وَ يَجِبُ تَسْلِيمُ الثَّمَنِ أَوَّلًا ثُمَّ الْأَخْذُ
      مقدمه
        اخذ به شفعه به دو صورت انجام میشود
          قولی
          فعلی
        محل بحث
          اخذ شفعه به صورت فعلی ست
            شفیع باید اول ثمن را تحویل بدهد تا مشتری مجبور به تحویل گردد
              اگر شفیع مهلت خواست و مشتری رضایت دارند به تاخیر اشکال ندارد
      در این مورد زیر لازم نیست همان اول تسلیم ثمن توسط مشتری انجام شود
        إِلَّا أَنْ يَرْضَى الشَّفِيعُ بِكَوْنِهِ فِي ذِمَّتِهِ
        زمانی که مشتری راضی باشد به اینکه ثمن در ذمه فرد باشد
          در این حالت مشتری ابتدا مبیع را تحویل میدهد
      وَ لَا يَصِحُّ الْأَخْذُ إِلَّا بَعْدَ الْعِلْمِ بِقَدْرِهِ وَ جِنْسِهِ
        شفعه صحیح نمی باشد الا
          اول جنس را بشناسد
          عدد جنس را بشناسد
          وصف جنس را بداند
          اخذ به شفعه باطل میشود نه حق الشفعه
        صحت اخذ به شفعه بعد از علم به قدر، جنس و وصف آن ست
          فَلَوْ أُخِذَ قَبْلَهُ لَغَىٰ
            اگر قبل ایجاد علم اخذ به شفعه کند باطل ست
          وَ لَوْ قَالَ: أَخَذْتُهُ بِمَهْمَا كَانَ
            هرچند بگوید اخذ به شفعه میکنم هرچه که هست
    وَ لَوِ انْتَقَلَ الشِّقْصُ بِهِبَةٍ أَوْ صُلْحٍ أَوْ صَدَاقٍ فَلَا شُفْعَةَ
      محل بحث
        در غیر عقد بیع شفعه وجود ندارد
        دلیل
          اینجا روایت است و بحث تعبدی است
      اگر ناقل عقد هبه یا صلح یا مهریه دیگر حق شفعه ایی نمی ماند
    وَ لَوِ اشْتَرَاهُ بِثَمَنٍ كَثِيرٍ
      محل بحث
        اگر شریک مال شراکه را به قیمت بیش از ارزش واقعی به شخص ثالثی بفروشد
          در این صورت شفیع باید به ثمن العقد یا همان ثمن المثمی اخذ به شفعه کند
          هرچند تبانی شده باشد
        دوحالت پیش می آید
          فروشنده و مشتری با هم تبانی میکنند.
          فروشنده و مشتری با هم تبانی نکردند و اتفاقی است.
      ثُمَّ عَوَّضَهُ عَنْهُ بِيَسِيرٍ أَوْ أَبْرَأَهُ مِنَ الْأَكْثَرِ
        اگر مشتری سهم شریک را به بهای گزاف بخرد
          و آن بهای گزاف را با مال اندکی معاوضه کند
            مثلا صلح کند
          یا آنکه بایع ذمه مشتری را از مقدار بیشتر ثمن ابراءکند
          هر چند انجام اینکار حیله ایی باشد تا شفیع اخذ به شفعه را رها کند
      أَخَذَ الشَّفِيعُ بِالْجَمِيعِ
        همه ثمن کثیر را بگیرد
      أَوْ تَرَكَ الشَّفِيعُ
        یا شفیع ترک کند اخذ به شفعه را به دلیل ضرری که می بیند
  اختلاف در شفعه
    وَ لَوِ اخْتَلَفَ الشَّفِيعُ وَ الْمُشْتَرِي
      فِي الثَّمَنِ
        اگر بین شفیع و مشتری بر سر مقدار ثمن اختلاف شد
          حَلَفَ الْمُشْتَرِي
            نظر مشهور: شفیع مدعی است و مشتری منکر است
            اگر شفیع بینه نیاورد، مشتری قسم میخورد
    وَ لَوِ ادَّعَى أَنَّ شَرِيكَهُ اشْتَرَى بَعْدَهُ
      محل بحث
        اگر کسی ادعا کند که شریک او سهم خود را پس از او خریده ست
        و او علیه وی دارای حق شفعه ست
          ولی شریک موخر بودن معامله را منکر شود
      حَلَفَ الشَّرِيكُ
        در این حالت شریک قسم میخورد چون منکر ست و اصل عدم استحقاق شفعه ست
        شریک منکر تاخّر فروش و شفعه برای دیگری ست
      وَ يَكْفِيهِ الْحَلْفُ عَلَى نَفْيِ الشُّفْعَةِ
        کافی ست که شریک بر نفی شفعه قسم بخورد
          اگر چه در هنگام منازعه در جواب شریک خود موخر بودن را نفی کرده باشد
    وَ لَوْ تَدَاعَيَا السَّبْقَ
      محل بحث
        اگر هر دو نفر ادعا کنند که پیش از دیگری سهم باقیمانده را از بایع خریده اند و معامله او بر معامله شریکش مقدم بوده ست
        تَحَالَفَا
          هر دو باید قسم بخورند
            زیرا هر کدام هم مدعی ست و هم مدعی علیه
        وَ لَا شُفْعَةَ
          با قسم خوردن هردو ادعای هر یک از آنها از بین رفته پس مقدم بودن معامله یکی بر دیگری منتفی ست
          لذا شفعه ایی دیگر باقی نمی ماند