الأربعاء, نوفمبر 09, 2016
04:51 ب.ظ
فهرست اجمالی تفاوت ها
بین متصوفه رسمی اهل سنت تفاوت های آشکاری وجود دارد. مثلا 
پذیرش طیف بندی عقایدی و فقهی اهل سنت.
عدم مرجعیت انحصاری اهل بیت معصومین علیهم السلام در باب شریعت و دانش دینی. البته این ها هر جا به قول اهل بیت برسند تسلیم هستند. اما منحصر در ایشان نمی دانند. توجهشان به تراث اهل سنت است و طرقی که در اهل سنت مطرح است (در فضای رجال و درایه) و به تراث شیعی و طرقی که در شیعه متعارف است توجهی ندارند
نبود تبری واضح نسبت به خلفا و بلکه وجود تعریف و تمجیدها و گاهی حتی تولی ها. البته تعریض و طعنه است اما تبری واضحی نمی بینیم
نبود یا ضعف مؤلفه های اصلی تشیع (به نظر من این ها مؤلفه های اصلی تشیع است (البته مرادم آن اصلهای اساسی نیست)):
محوریت شهادت امام حسین علیه السلام. البته زاویه نگاه عرفا با سایر اهل تسنن فرق می کند اما به مانند شیعه نیست. و در ذیلش عزاداری برای حضرت
نگاه ویژه به مهدویت و انتظار مهدویت (هر چند باز نسبت به سایر اهل تسنن)
نکته قابل توجه این است که هیچ کدام از این موارد جزء مقومات تصوف نیست. یعنی اینطور نیست که چون عارف و صوفی هستند این گونه باشند. بلکه چون سنی هستند اینطورند.
ما فکر می کنیم که چون کشف و شهود است دیگر نباید این خطاها را داشته باشند. علت این توهم این است که ما نه عرفان را درست شناختیم نه دین را. مانند این می ماند که ما اگر عقل را معتبر دانستیم بگوییم دیگر از دین مستغنی هستیم. به هیچ وجه اینطور نیست. این ها تعامل های خاص خود را دارند. بله اگر عقل کل باشد ما از دین مستغنی هستیم. ولی عقل کل در نزد همان رسول و امام است.
شهود هم همینطور است. اگر شهود تام باشد از دین مستغنی هستیم اما این شهود تام تنها در همان 14 معصوم رخ می دهد. کشف و شهود عرفا تام نیست.
مثل تمام روش هاست. اگر ما روشی را معتبر بدانیم به این معنا نیست که هیچ خطایی ندارد.
راه نجات با راه حق تفاوت می کند. لذا ما که می گوییم در بستر اهل تسنن هم می توان به کشف و شهود رسید، این منجر به پلورالیسم نمی شود. بلکه بحث این است که ابتدا فرد با عقل دین را انتخاب می کند بعد به آن عمل می کند تا به عرفان می رسد. حالا اگر تشخیص اولیه اش اشتباه باشد، اگر راه بر او بسته باشد این با عدالت الهی نمی سازد.
بلکه اینطور است که اگر فرد اهل عناد با حقیقت نباشد. صداقت داشته باشد. تسلیم حق باشد خداوند به او حقایق را نشان می دهد. مانند این می ماند که خیلی از فقها آرای اشتباه در مسائل فقهی داشته اند که این نه ناشی از تقصیر آن ها بوده است. آیا ما باید بگوییم این مانع از رسیدن آن ها به حقایق می شود؟
امام معصوم که با عنوان بصری ملاقات کردند گفتند برو حقیقت عبودیت را در خودت بیاب. نگفتند تو تا شیعه نشوی فایده ندارد. اول باید شیعه شوی! چرا امام اینطور با او صحبت نکردند؟
- اشکال: خب حرف این است که پس از شهود چرا هنوز این خطاها را می کرده اند؟ پس از شهود که دیگر حقیقت را می بیند.
- پاسخ: کشف حقیقت به معنای یافتن شریان های حقیقت در تمام ریزه کاری ها نیست. شما به علم حضوری نفس خودتان را می یابید اما آیا این به این معنی است که تمام ریزه کاری های نفس خودتان را هم یافته اید؟ مسلما نه
- اشکال: این ها که مسائل فرعی نیست. تولی خلفا مسئله اساسی است که شیعه طرد می کند. اگر فرد کشف و شهود کند لااقل این مسائل اساسی را که باید فهمیده باشد.
- پاسخ: فرد به این می رسد که یک انسان کاملی در هر عصری هست اما این که آن کیست به آن نمیرسد. مانند این که شما دارید از هوا استفاده می کنید اما هوا انکار می کنید. از وساطت حضرات معصومین استفاده می کند اما اسم و فامیل او را نمی داند.
- اشکال: اینطور نیست. آن ها حتی از حضرت امیر نام می برند. یعنی حقیقت را که یافته است فهمیده است که کیست. بعد چطور می شود که در عین یافتن حقیقت بشخصه باطل را نشناخته باشد و تولی به خلفا داشته باشد؟!
- پاسخ: اصلا باشد. اما بحث ما این ها نیست. ما که نمی گوییم هر چه این ها می گویند صحیح است. حرف ما این است که همین افراد با همین اشتباه های راهشان از همین راه به حقائقی رسیده اند که بزرگان شیعه فهمیده اند تا به حال اشتباه می کرده اند و عمق قرآن و روایات مطالبی است که این افرادمی گویند. حالا می خواهیم ببینیم تعامل ما با این کشف و شهودها باید چه باشد.
مثلا در طب. طب اسلامی یعنی چه؟ آیا یعنی اصلا به علوم روز کاری نداشته باشیم و تنها با آیات و روایات نسخه بپیچیم؟! نخیر روش های معتبری که طب به آن رسیده در حقیقت کشف قوانینی است که خداوند در تکوین قرار داده. این ها را نمی توان نادیده گرفت. بلکه طب اسلامی یعنی استفاده از این مطالب علمی به اضافه آیات و روایات در یک فرایند اجتهادی.
بنابراین استفاده از شهود عرفا در تفسیر آیات و روایت همانند سایر علومی است که از آن ها در تفسیر آیات و روایات استفاده می کنیم. یعنی در بررسی مسائل معرفتی هم شهود را دربست کنار نمی گذاریم. نتایج شهود آن ها استفاده می کنیم اما با ضوابط. این که مخالفت با آیات و روایات نداشته باشد. مخالفت با عقل نداشته باشد.
ضمن این که دقت در شهودات آن ها ایده می دهد، سؤال ایجاد می کند و . . .
اگر تقارب های تصوف به تشیع را نگاه کنیم که چقدر زیاد است، خواهیم دید که عرفا از دل اهل تسنن کنده شده اند و به آغوش شیعه می آیند.
مرحوم شوشتری در مجالس المؤمنین می گوید 