الثلاثاء, اكتوبر 25, 2016
09:04 ق.ظ
چند تکمله در مورد ادوار
سیر مخالفت با تصوف
در ضمن اوج گرفتن گرایشات عرفانی در ادوار، مبارزات در میان علمای شیعه نسبت به فلسفه و عرفان هم شدیدتر شد.
به نحو مشخص از ملامحمدطاهر قمی شروع می شود. (در دوره پنجم) این ها تحت تأثیر روایات در حدیقة الشیعة بود. ارتباط ملامحمدطاهر قمی با بعدی هایی که این روایات را در حدیقة الشیعة گذاشتند جای تحقیق جدی دارد. موارد مشکوک فراوانی در این جا وجود دارد
تا قبل از دوره پنجم تنها به لحاظ محتوایی مخالفت می کردند. که صوفی صحیح و صوفی غلط داریم. اما بعد از این، مبارازات به نحوی شد که کلا باید این فضا را بشویید. 
بیشتر رساله های رد بر صوفیه در این دوره است. ملامحمدطاهر استاد شیخ حر عاملی است. مجلسی دوم از ایشان اجازه روایت داشته
مخالف سرسخت ببعدی شیخ حر عاملی است. نگاه اخباری این افراد هست. رساله اثنی عشریه ایشان خیلی تأثیر گذاشت. در حقیقت اثرگذار اصلی در مخالفت های بعدی با صوفیه ایشان است در این رساله. اما روایاتی که در این کتاب آمده هیچ کدام را در وسائل نیاورده.
مجلسی دوم مبارزه اش معتدل است. علتش احتمالا پدرش بوده است.
این سیر ادامه داشته و دارد.
این مخالفت ها مذاق شیعی را تحت تأثیر قرار داد. شیخ بهایی که در خانقاه ها هم می رفت اینجور مورد حملات فقهای زمان خودش نبود. اما به نظر می اید پس از این مخالفت ها کسی که ارتباطات کمتری با تصوف داشته باشد مورد مهاجمه شدید قرار می گیرد
ردیه بر تصوف را باید لیست کرد. اما سه طیف است:
دسته اول: این ها از مباحث دینی منحرف اند. که این در دنیای تشیع و تسنن بوده و هست مانند تلبیس ابلیس ابن جوزی
دسته دوم: ردیه هایی که خود متصوفه بر تصوف نوشته اند که هم وسعتش بیشتر است هم عمیق تر است. که فهرست بالایی از انحرافات (در رساله قشیری می گوید من این کتاب را نوشتم به خاطر این انحرافات) هم به حسب انحراف در دین بوده و هم انحرافات سلوکی
دسته سوم: ردیه بر کل: باطن گرایی کلا باید کنار گذاشته شود. این در دوره پنجم اتفاق افتاده (از قرن 11) فراوان شده 
رویکرد عرفا و متصوفه به شیعه
یک بحث دیگر باید کرد و آن رویکرد عرفا و متصوفه به دنیای شیعه داشته اند. جای تفصیل دارد. مقاطعش بررسی شود. خلاصتا می گوییم:
از همان اول شعار گرایش به اهل بیت و امیرالمؤمنین داشته است. البته نه به نگاهی که ما داریم. در فضای اهل تسنن بوده اند. تازه این نگاه ما هم آرام آرام اینطور شده و در قدیم اینطور نبود.
محبت گسترده و وسیع به اهل بیت در تمام تاریخ تصوف حتی رواج مفاهیمی مانند شفاعت و توسل، زیارت قبور و . . . طوری که اهل
نرمش در برابر شیعیان در طول تاریخ بوده اند (آثار عطار را ببینید. در دل اهل تسنن می گوید. که شیعیان کم هستند و مغلوب، بر مذهب تعصب نداشته باشید.) این رگه هایش اگر در بیاید خیلی نکات را روشن می کند.
شیعه هم با باطن گرایی و تأویل گره خورده است.