Title: قدیمی / جرم شناسی
Tags: جزا

Q: رویکردهای جرم شناسی
A: 1. رویکرد اروپایی 2.رویکرد آمریکایی

Q: قابلیت استفاده جرم شناسی در ایران
A: 1. حوزه معرفت شناختی: چون اصل احتیاط حاکم است، باید از فیلتر اندیشه اسلامی بگذرد.
2. حوزه روش شناختی: چون جنبه ابزاری دارد، میتوان در آن تقلید کرد و استفاده نمود.

Q: فواید جرم شناسی در حقوق ایران
A: 1. مرحله تقنین 2. مرحله قضایی 3. مرحله اجرای احکام

Q: فایده جرم شناسی در مرحله تقنین
A: 1. مرحله جرم انگاری: برای پیشگیری از جرم مثل ولگردی یا حمل سلاح.
2. مرحله کیفر گذاری: توجه به اقدامات تامینی و واکنش اجتماعی غیر رسمی

Q: انواع واکنش جامعه نسبت به مجرمین
A: 1. واکنش اجتماعی رسمی: شامل مجازات و اقدامات تامینی
2. واکنش اجتماعی غیر رسمی: واکنش دیگران مهم به مجرمین

Q: تفاوتهای مجازات با اقدامات تامینی
A: 1. مجازات اغلب ناظر به گذشته است، اقدامات تامینی به آینده.
2. مجازات بر مبنای مسئولیت کیفری است، اقدامات تامینی بر مبنای مسئولیت اجتماعی. لذا میتوان در مورد اطفال و مجانین نیز اجرا کرد.
3. مجازات قاعدتا غیر قابل تجدید نظر است، اقدامات تامینی قابل تجدید نظر پذیری هستند.

Q: انواع اقدامات تامینی
A: 1. اقدامات تامینی تربیتی: مثل نگهداری کودکان در کانون اصلاح و تربیت
2. اقدامات تامینی درمانی: مثل درمان اعتیاد در مراکز مربوطه
3. اقدامات تامینی حمایتی: مثل تسلیم نوجوانان به والدین و سرپرستان
4. اقدامات تامینی مراقبتی: مثل اقامت اجباری یا منع اقامت در محل معین.

Q: ماهیت مجازات تکمیلی
A: مجازاتهای تکمیلی ماهیتا جزو اقدامات تامینی هستند و ویژگی های اقدامات تامینی را دارند.
موید: قابل تجدید نظر بودن مجازات های تکمیلی

Q: تاثیر جرم شناسی در در واکنش های اجتماعی رسمی و غیر رسمی
A: 1. در واکنش های اجتماعی رسمی = تعیین اقدامات تامینی
2. در واکنش های اجتماعی غیر رسمی = جلوگیری از برچسب زنی به مجرمین مثل عدم انعکاس در پیشینه کیفری

Q: فایده جرم شناسی در مرحله قضایی
A: پیش بینی اصل فردی کردن مجازات در راستای:
الف: کاهش تورم جمعیت کیفری زندانیان، ب: ارائه خدمت به شهروندان، ج: بازپروری مجرمین.

Q: مهمترین ابزارهای جرم شناختی درمرحله قضایی
A: 1. تدابیر جایگزین های تعقیب کیفری
2. وجود نهادهای تفرید قضایی

Q: تدابیر جایگزین تعقیب کیفری
A: مواد 79 تا 84 ق.آدک
1. صدور قرار ترک تعقیب که تنها با ترغیب شاکی به گذشت می تواند صورت بپذیرد.
2. صدور قرار بایگانی پرونده: در جرائم تعزیری 7 و 8
3. صدور قرار تعلیق تعقیب: در جرائم تعزیری 6 و 7 و 8 در صورت فقدان سابقه کیفری و جبران خسارت بزه دیده و ...
4. اعطای مهلت میانجیگری: حد اکثر 2 ماه مهلت در راستای عدالت ترمیمی.

Q: نهادهای تفرید قضایی
A: 1. پیش بینی حداقل و حداکثر برای مجازات ها
2. تعویق صدور حکم در جرائم تعزیری 6 تا 8
3. تعلیق اجرای مجازات در جرائم تعزیری 3 تا 84
4. نظام نیمه آزادی در جرائم تعزیری 5 تا 75
5. نظارت الکترونیکی در جرائم تعزیری 5 تا 86
6. کیفیات مخففه قضایی مندرج در ماده 38 قانون مجازات اسلامی
7. کیفیات معاف کننده قضایی مندرج در 39 قانون مجازات اسلامی که بهتر بود این مورد از کیفیات مخففه قانونی باشد به سه دلیل:
الف: خفیف بودن جرم، ب: وجود قرائن ندامت در مرتکب، ج: گذشت بزه دیده.

Q: تفاوت تعویق صدور حکم و تعلیق اجرای مجازات
A: امتیاز نهاد تعویق صدور حکم از تعلیق اجرا بیشتر می باشد، چرا که در نهاد تعویق صدور حکم، اصل صدور حکم به تعویق افتاده، در حالی که در تعلیق اجرای مجازات، حکم صادر شده و تنها اجرای کامل یا نسبی آن معلق می شود. به همین دلیل تعویق در جرائم تعزیری 6 تا 8 است، اما تعلیق در جرائم تعزیری 3 تا 8

Q: تعریف جرم شناسی
A: 1. لغوی: دانش جرم
2. اصطلاحی: مطالعه علمی ماهیت، دامنه و عوامل وقوع رفتار مجرمانه با هدف پیشگیری از آن
موضوع = رفتار مجرمانه. روش = مطالعه علمی. هدف = پیشگیری و کنترل

Q: تفاوت جرم با رفتار مجرمانه
A: جرم چیزی جز یک حادثه نیست که در یک لحظه زمانی اتفاق می افتد.
رفتار مجرمانه یک فرایند است که از آغاز، استمرار و پایان برخوردار است. لذا جرم را میتوان یکی از مصادیقش دانست.
نسبت جرم و رفتار مجرمانه مثل نسبت عکس با فیلم است.

Q: فایده جرم شناسی در مرحله اجرایی
A: 1. پیش بینی واحدهای پذیرش و تشخیص: محلی برای پذیرش، بررسی و شناخت شخصیت محکومان و متهمان که زیر نظر مسئول مربوطه انجام وظیفه می نماید. محکومان تا 2 ماه تحت آزمایش پزشکی، روانی و ... قرار می دهد.
2. پیش بینی شورای طبقه بندی: یک روانشناس و یک مددکار با انتخاب رئیس مرکز یا زندان. وظایف آن عبارتست از:
الف: تعیین و تقسیم محل استقرار متهمان و محکومان
ب: اشتعلل یا عدم اشتغال به کار محکومان در خارج یا داخل از زندان
ج: اظهار نظر در زمینه احراز شرایط آزادی مشروط و عفو
3. پیش بینی مراقبت بعد از خروج: تماس مستمر با محکومان و تعلیم مبانی عقیدتی و راهنمایی صحیح و ...

Q: مولفه های رفتار مجرمانه
A: 1. جرم 2. مجرم. 3. بزه دیده

Q: تعریف جرم در حوزه علوم متفاوت
A: 1. رویکرد قانونی: هر رفتار اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد.
2. رویکرد حقوقی: پیشنهادات حقوقدانان برای تعریف جرم
3. رویکرد فقهی: هر رفتار از فعل یا ترک فعل که سرپیچی از اوامر و نواهی خداوند متعال باشد گناه محسوب می شود.
4. رویکرد جامعه شناختی: هر رفتار از فعل یا ترک فعل که نقض هنجارهای اکثریت جامعه یا گروه مشخصی باشد را انحراف یا جرم جامعه شناختی میگویند. لذا با جرم کیفری تفاوت دارد. مثلا خودکشی انحراف است اما جرم نیست.

Q: محور پژوهش های جرم شناسان
A: محور پژوهش های جرم شناسان، جرم قانونی می باشد.

Q: انواع جرم از منظر بزه دیده
A: 1. جرم داری بزه دیده: دارای بزه دیده مستقیم مثل قتل
2. جرم فاقد بزه دیده: بدون بزه دیده مستقیم، مثل ولگردی، زنا و ... .
نکته: برخی از جرم شناسان این نوع جرائم را دارای بزه دیده می دانند، در ولگری نظم عمومی جامعه و در زنا و ... بزه دیده، موازین اخلاقی اجتماع می باشد.

Q: انواع جرم از منظر ساختار
A: 1. جرائم فردی: توسط یک نفر واقع می شود.
2. جرائم گروهی: توسط بیش از یک نفر رخ می دهد که بر دو نوع است:
الف: جرائم غیر سازمان یافته: فاقد انسجام کافی، قدرت مرکزی و سلسله مراتب تشکیلاتی و قواعد الزام آور است.
ب: جرائم سازمان یافته: درارای 7 ویژگی: حضور حداقل 3 نفر، وجود استمرار زمانی، دارای ساختار سازمانی، وجود قدرت مرکزی، وجود سلسله مراتب تشکیلاتی، وجود تقسیم کار و قواعد الزام آور.

Q: اهداف گروه های سازمان یافته
A: 1. کسب ثروت مثل قاچاق مواد مخدر
2. حفظ حیات و دوام و تسهیل فعالیت های مجرمانه که غالبا در قالب 2 مورد ذیل قرار می گیرد:
الف: پولشویی که سه مرحله دارد: استقرار، استتار و ادغام
ب: فساد اداری: مثل رشوه به مقامات

Q: انواع جرم از منظر انگیزه مجرم
A: 1. جرائم ابزاری: به منظور کسب منفعت مادی و اقتصادی صورت می پذیرد، مثل سرقت یا اختلاس و ...
2. جرائم احساسی: به جهت تخلیه فشارهای روانی، کینه، تنفر و خشم و ... واقع می شود. مثل تخریب اموال عمومی توسط نوجوانان که به جرائم مبتنی بر تنفر معروف است.

Q: انواع جرم از منظر موقعیت جرم
A: 1. جرائم یقه سفیدی: توسط اشخاص مقبول اجتماعی، با استفاده از ابزارهای نیرنگ و بدون اعمال خشونت است.
2. جرائم یقه سبزی: جرائم علیه میط زیست که در واقع نوعی جرم یقه سفیدی محسوب می شود.
3. جرائم یقه صورتی: جرائمی که توسط زنان به جهت ایجاد فرصت شغلی مناسب ارتکاب می یابد.
4. جرائم یقه آبی: جرائمی که اغلب توسط قشر فقیر، با ابزارهای خشونت صورت می گیرد. جرائم خیابانی مثل قتل و....

Q: راهکارهای مقابله با جرائم یقه سفیدی
A: 1. انتشار حکم محکومیت در رسانه
2. غیرقابل تعویق و تعلیق بودن مجازات
3. عدم شمول مرور زمان
4. عدم گزارش دهی این جرائم جرم است (ماده 606 ق.م.ا)
بهتر بود این ماده شامل کارمندان هم می شد. اما برخی معتقدند چون کارمندان تحت فشار بوده و این مطلب هم فشار آن ها را دو چندان می کند، نیازی به شمول آنها نیست.

Q: انواع مجرم در تقسیم بندی کلاسیک
A: 1. مجرمین بالفطره. 2. مجرمین دیوانه. 3. مجرمین به عادت. 4. مجرمین اتفاقی. 5. مجرمین احساسی.

Q: تعریف مجرم
A: کسی که مرتکب رفتار ممنوعه توسط قانونگذار شده است. در رویکرد جرم شناختی مجرم به شخصیت جنایی مرتکب رفتار مجرمانه یا منحرفانه می گویند.

Q: صفات هسته مرکزی شخصیت جنایی از منظر ژان پیناتل
A: 1. خویشتن بینی 2. بی ثباتی 3. پرخاشگری 4. بی تفاوتی عاطفی

Q: انواع مجرمین در تقسیم بندی نوین
A: 1. مجرمین خطرناک: باید از سیاست ناتوان سازی در مورد آنها استفاده کرد، مثل حبس طولانی بدون امتیاز آزادی مشروط و امثال آن. مجرمین مزمن یا 6 درصدی. که 51 % از جرائم را مرتکب می شوند.
2. مجرمین غیرخطرناک: باید از سیاست بازپروری بهره مند شوند. مثل مجازات جایگزین حبس. (عمده مجرمین)
استعداد جنایی و انطباق اجتماعی انواع

Q: انواع مجرمین بر اساس رنگ یقه
A: 1. مجرمین یقه سفید: استعداد جنایی دارند، انطباق احتماعی دارند
2. مجرمین به عادت (گانگسترها): استعداد جنایی دارند، ولی انطباق اجتماعی ندارند.
/ دو دسته بالا خطرناک هستند
3. مجرمین یقه آبی / سارقین جزئی/ استعداد جنایی ندارند، انطباق اجتمایی ندارند.
4. مجرمین اتفاقی: استعداد جنایی ندارند، انطباق اجتماعی دارند.
/این دو دسته اخیر، مجرمین غیر خطرناک هستند.

Q: بزه دیده
A: شخصی است که به دنبال رویداد یک جرم، به آسب جسمی، روانی، مالی یا هر گونه آسیب جدی دیگر دچار شده است.

Q: تفاوت واژه های قربانی، بزه دیده، شاکی و مدعی خصوصی
A: 1. قربانی: هم شامل صدمه دیدگان رفتارهای غیرمجرمانه، و هم رفتارهای مجرمانه
2. بزه دیده: صدمه دیده یک جرم )تعریفش ذکر شد(
3. شاکی: بزه دیده ای که تعقیب مرتکب را درخواست کرده و نسبت به وی طرح شکایت می کند.
4. مدعی خصوصی: بزه دیده ای که پس از درخواست تقاضای تعقیب، جبران ضرر و زیان وارده را نیز مطالبه می کند.

Q: بزه دیده شناسی علمی
A: شاخه ای از بزه دیده شناسی با نگاهی نسبتا بدبینانه برای فهم چرایی وقوع یک رفتار مجرمانه در مقام بررسی نقش بزه دیده در وقوع رفتار مجرمانه.

Q: بزه دیدگان از منظر میزان اثر گزاری در وقوع جرم
A: 1. بزه دیده واقعی. که تاثیری در وقوع جرم ندارد. مثل ربوده شدن کودکی توسط گروگان گیران
2. بزه دیده تخیلی: به دو دلیل یا بیماری، یا قصد آزار دیگران، خود را بزه دیده پنداشته و طرح شکایت می کند.
3. بزه دیده شریک: مسئولیتی برابر مجرم دارد. مثل کسی که غذای مسموم خورده و دیگری نیز چاقویی به او میزند.
4. بزه دیده معاون: مسئولیت کمتر از مجرم دارد، مثل پیرمردی که نیمه شب، با پول از کوچه ای تاریک عبور میکند.
5. بزه دیده بزهکار: مسئولیت تام مجرمانه بر عهده خودش است. مثل کشته شده در دفاع مشروع

Q: رویکردها در مرود شخصی که در بزه دیده شدنش نقش داشته
A: 1. رویکرد افراطی: در این رویکرد، چون وقوع جرم تنها به مجرم منتسب نیست، بزه دیده هم باید مجازات شود!
2. رویکرد تفریطی: منصفانه نیست که بزه دیده که خودش تحت فشار روانی، مالی و ... هست را مجازات کرد. بلکه باید حمایت هایگوناگون پزشکی، اقتصادی و ... از او نمود.
3. رویکرد اعتدال گرا: هم حمایت های لازم را کرده، و هم اقدامات پیشگیرانه از بزه دیدگی مجدد نمود. انتخاب راهی میانه بر مبنای تقصیری که بزه دیده دارد، مثلا اگر 100 % خودش مقصر بوده، وی را به مستقیم مجازات کرد، در سایر موارد، به صورت غیرمستقیم بزه دیده را مجازات کرد یعنی با مجعاف کردن یا تخفف دادن به مجرم.

Q: روش های حمایتی در مورد انواع بزه دیدگان
A: 1. بزه دیده واقعی مشمول حمایت همه جانبه است.
2. بزه دیده تخیلی بیمار، حمایت درمانی، و بزه دیده به قصد آزار شامل مجازات مستقیم مثل جرم افترا و ... می شود.
3. بزه دیده شریک مشمول مجازات غیر مستقیم می شود مثلا به مجرم تخفیف داده می شود.
4. بزه دیده معاون نیز مجازات غیر مستقیم می شود مثلا به مجرم تخفیف داده می شود.
5. در بزه دیده بزهکار، اصلا بزه کار ظاهری مجازات نمی شود.

Q: بزه دیده شناسی حمایتی
A: طرفداران این نوع بزه دیده شناسی، تلاش می کنند از یک سو با شناسایی بزه دیدگان بالقوه، و از سوی دیگر با شناخت مشکلات بزه دیدگان، از وقوع بزه دیدگی اولیه و ثانویه جلوگیری کنند.

Q: بزه دیدگان بالقوه
A: افرادی که به جهت دارا بودن برخی ویژگی ها و خصایص، نسبت به سایر شهروندان در مظان بزه دیدگی بیشتری هستند.

Q: نقش جنسیت در بزه دیده شدن
A: از لحاظ آماری بزه دیده شدن زنان بسیار کمتر از مردان است اما دو نکته حائز اهمیت است:
الف: آمار بزه دیدگان در زنان، از مشکل رقم سیاه شدیدا رنج می برد.
ب: زنان در برخی از جرائم، به دلیل ماهیت خاصشان، دچار بزه دیدگی مکرر می شوند. مثل جرائم خشونت خانگی

Q: معیارهای مختلف بزه دیدگان بالقوه
A: 1. معیار جنسیت: زنان بیشتر از مردان مستعد هستند. ماده 50 قانون حمایت خانواده و 647 ق.م.ا مصوب 75
2. معیار سن: کودکان و سالمندان نسبت به سایر گروه ها، نیازمندت مایت ویژه ای هستند. مثل مواد 621 ، 631 ، 633 ، 713 ق.م.ا مصوب 75 و مواد 128 ، 290 ق.م.ا مصوب سال 92
3. معیار توانایی: ناتوانان مثل معلولان، کندذهنان، نارسایان و بیماران و ... از حمایت خاص کیفری باید برخوردار باشند. مثل مواد 596 و 633 ق.م.ا مصوب 75 و ماده 290 ق.م.ا مصوب 92
4. معیار کمیت: اقلیت های دینی، مذهبی و نژادی و ... بیشتر در معرض خطر هستند. لذا بیشتر باید حمایت شوند. مثل اصل 12 و 13 و 19 قانون اساسی و ماده 554 ق.م.ا مصوب 92

Q: مشکلات بزه دیدگی
A: 1. مشکلات اقتصادی: به صورت مسقتیم و غیر مستقیم.
الف: مستقیم شامل خسارات ناشی از بزه دیدگی مثل سرقت و کلاهبرداری.
ب: غیر مستقیم: در خصوص اقدامات مربوط به ایجاد امنیت مثل نصب دوربین یا قفل و ...
2. مشکلات روانی: الف: اختلال فشار روانی پس آسیبی، مهمترین فشار روانی است که برای مدتی طولانی ممکن است دامن گیر بزه دیده شود. مثل گوشه گیری، افسردگی، بدبینی و ...
ب: ترس از جرم شامل ترس خاص: که ترس حاکم بر بزه دیده به جهت احتمال بزه دیدگی مجدد است و ترس عام که ترس حاکم بر سایر شهروندان با مشاهده از بزه دیدگی دیگران می باشد.
3. مشکلات اجتماعی: احتمال ارتکاب رفتارهای ضد اجتماعی توسط بزه دیده در صورت عدم حمایت کافی. چرا که رها کردن بزه دیده منجر به این می شود که "بزه دیدگان امروز، بزهکاران فردایند."

Q: اهداف خُرد دامنه شناسی الگوهای جرم
A: بررسی مستقل هر الگو و کشف ارتباط آن با وقوع جرایم مختلف می باشد، بدون آنکه به چگونگی ارتباط میان الگوهای مختلف جرم با یکدیگر توجهی داشته باشد. برخی الگوهای جرم عبارتند از:
بوم شناسی جنایی، جنسیت و جرم، سن و جرم، طبقه اجتماعی و جرم

Q: اهداف کلان دامنه شناسی الگوهای جرم
A: 1. اهداف کلان: تخمین آثار و پیامدهای منفی یک جرم، نه تنها مستلزم الف: آن است که به نوع جرم ارتکابی توجه گردد، ب: بلکه می بایست علاوه بر آن با استفاده از الگوهای جرم، ویژگی های مرتکبین آنها نیز در نظر گرفته شود. مثلا الگوشناسی جرم سرقت مقرون به آزار، نوجوان سیاه پوست فقیر می باشد.
این تصویرنگاری های جنایی، کمک شایانی را به مقامات قضایی میکند تا با کمترین امکانات انسانی، اقتصادی، بیشترین بازدهی را برای کنترل جرائم به دست آورند و از نیرو و امکانات محدود خویش استفاده بهینه نماید.

Q: عوامل سیر صعودی جرائم در نوجوانان
A: رفتار مجرمانه = تمایل مجرمانه + فرصت مجرمانه. برای رفتار مجرمانه سه عامل در نظر گرفته شده:
1. عوامل زیستی شامل:
الف عوامل زیست شیمیایی
الف: عوامل دردونی )هورمون های تستسترون مردان و استروژن زنان(،
ب عوامل بیرونی مثل تغذیه مواد محرک خوراکی یا ... که این حوزه قابل مدیریت است.
ب عوامل عصب شناختی شامل:
الف: آناتومی مغز )عدم تکامل قشر جلو پیشانی مغز و بادامی مغز در نوجوانان که محل تفکر و معادله است(
ب: شیمی مغز )عدم تکمیل میلین دار شدن سلولهای عصبی و انتقال دهنده های عصبی )سروتوئین(
2. عوامل روانی شامل:
الف: خود محوری :افسانه شخصی، تماشاگران خیالی که نوجوانان خود را مرکز توجهات فکری می دانند
ب: برانگیختگی : هیجان خواهی
3. عوامل اجتماعی شامل:
الف: گسست از پیوندهای خانگی
ب: پیوست به گروه همسالان

Q: الگوی جنسیت و جرم
A: بزهکاری و بزه دیدگی مردان نسبت به زنان بیشتر است. 3 رویکرد:
1. رویکرد زیستی: وجود هورمون جنسی مردانه )اندروژن( به پرخاش بیشتر مردان می انجامد.
2. رویکرد روانی: توانایی کلامی زنان بیشتر از مردان است. لذا: جنگ لفظی میکنند نه فیزیکی؛ احساسی تر هستند و اثر پذیرتر می
باشند. ضمن اینکه غالبا زنان فاقد مولفه هارت شخصیت جنایی یعنی بی تفاوتی عاطفی هستند.
3. رویکرد اجتماعی: زنان بیش از مردان تحت مراقبت والدین هستند، و در بحث های تربیتی کمتر با رفتارهای پرخاشگرانه سر و کار
دارند. از اسباب بازی های کودکیشان نیز مشخص است. بر خلاف مردان.

Q: الگوی بومی شناسی جرم
A: 1. تاثیر تفاوت های منطقه ای بر آمار جنایی: میزان وقوع جرم در شهرها بیش از روستاهاست. چون در روستا نظارت های اجتماعی
غیر رسمی وجود دارد.
2. تاثیر ماه بر آمار جنایی: روزهای نخستین هر ماه، میزان بزهکاری بیش از سایر روزهاست. چرا که افراد حقوقشان واریز شده!
سرقت بیشتر می شود. ضمن اینکه احتمال وقوع جرائم مصرف مشروبات الکلی و قماربازی بیشتر می شود.
3. تاثیر فصول بر آمار جنایی: جرائم علیه اشخاص در طول فصل گرم سال بیشتر و جرائم علیه اموال در طول فصل سرما بیشتر می
شود. شاید به دلیل درجه حرارت باشد و شاید به دلیل طولانی بودن روز در تابستان و شب در زمستان.

Q: الگوی سن و جرم
A: بالا رفتن سن، میزان وقوع جرائم را پایین می آورد. مشخصه این الگوی جرم شناسی این است که در سنین 12 تا 16 سالگی سیر
صعودی و پس از آن با یک سیر نزولی بر می خوریم.

Q: عوامل سیر صعودی جرائم
A: 1. کمبود نظارت والدین و افزایش حس استقلال طلبی نوجوانان
2. اقزایش تقاضای مالی و آرزوی دستیابی به وضعیت اقتصادی، اجتماعی مناسب
3. حضور در دنیای اجتماعی متنوع تر و همسال محور
4. عدم آینده نگری و تلاش برای حل مشکلات زندگی با توسل به ابزارهای غیرقانونی

Q: عوامل سیر نزولی جرائم
A: 1. شکوفایی حس مسئولیت پذیری 2. اشتغال به کار و کاهش فرصت مجرمانه؛ 3. توانایی به تاخیر انداختن ارضای نیاز آنی؛ 4 .
ازدواج موفق؛ 5. آینده نگری به جهت وجود برخی سرمایه های اجتماعی از قبیل تحصیلات و ...

Q: الگوی طبقه اجتماعی و جرم
A: 3 رویکرد وجود دارد:
1. رویکرد ساختار گرا: جرم پدیده ای متعلق به طبقه فرودست جامعه است. به این فرمول: فقر + شکاف اقتصادی + ادراک نابرابری
اجتماعی = جرم. در این رویکرد، وجود فقر غیرقابل تحمل است که باعث ارتکاب جرم می شود. یعنی نابرابری و شکاف اقتصادی.
این مورد باعث ارتکاب جرائم احساسی مثل تخریب اموال و ... می شود.
2. رویکرد عملکرد گرا: اکثریت جمعیت زندانیان فقرا هستند چون الف: پلیس بیشتر در مناطف فقینشین گشت میزند. ب: پلیس
احتمال بیشتر دارد که فقرا را بازداشت کند تا ثروتمندان، ج: قضات نیز خواسته یا ناخواسته تمایل بیشتری برای محکوم کردن فقرا
دارند.
3. رویکرد واقع گرا: بر این باورند که اولا نمی توان تفاوت آمار جنایی رسمی را که شامل بیشتر بودن جرائم فقرا از ثروتمندان است
را به آسانی رد کرد، در ثانی نمی توان خرده فرهنگ حاکم که تمایل به گشت زنی بیشتر در مناطق فقیر نشین است را نیز رد کرد. از
این رو جرائم را به یقه سفیدی و یقه آبی تقسیم می کنند. جرائم یقه آبی بیشتر توسط فقرای جامعه و جرائم یقه سفیدی غالبا توسط
ثرتمندان جامعه ارتکاب یافته می شود.

Q: اهداف حوزه مطالعاتی روندهای جرم
A: روندهای جرم شدیدا وابسته به دسترسی به آمار جنایی است. روندهای جرم دو هدف زیر را دنبال می کند:
1. انجام مطالعات تطبیقی: یعنی بررسی تطبیقی میزان جرام ارتکابی در بازه های زمانی و مکانی با توسل به آمار. مثلا چرایی تفاوت
میان تفاوت آمار جرائم دهه 70 و 80
2. آینده پژوهی جرم شناختی: یعنی تخمین و ضعیت جنایی آینده جامعه با تکیه بر آمار جنایی و شناسایی چرایی سیر صوعدی و
نزولی روندهای جرم در دهه های گذشته. مثل این که با توسل به آمار افزایش جرم سال 1991 در آمریکا به این نتیجه می رسیم که
اگر امروز جامعه ای شاهد بمب تولد نوزاد باشد، باید منظر افزایش طبیعی آمار جنایی در حدود دو دهه بعد بوده و پیشاپیش
راهکارهای پیشگیرانه برای آن اندیشید.

Q: عوامل رفتار مجرمانه
A: کشف چرایی وقوع جرم. کشف اینکه مهمترین عامل وقوع جرم چیست؟ شامل:
1. زیست شناسی جنایی 2. روانشناسی جنایی

Q: تعریف نهاد، من و فرامن / نظریه شخصیت فروید
A: 1. نهاد: سطح آغازین شخصیت انسان مبتنی بر اصل لذت است.
2. من: سطح دومین شخصیت انسان که بتنی بر اصل واقعیت است. در این مرحله انسان می فهمد که نمی تواند تمام خواسته هایش
را بدون توجه به دیگر واقعیت ها بدست آورد.
3. فرامن: عالی ترین سطح شخصیت انسان مبتنی بر اصل کمال. مبتنی بر مسائل اخلاقی و ارزشی

Q: زیست شناسی جنایی
A: به سه دسته تقسیم می شوند:
1. رابطه ژنتیک و رفتار مجرمانه:
الف: ورثت و جرم: یعنی انتقال خصیصه ها و ویژگی های زیستی والدین و نیاکان به فرزندان.
ب: اختلال های ژنتیکی: یعنی دگرگونی هایی که ممکن است در ژن ها ایجاد شده که لزوما وراثتی نیستند. مثلا قرار گرفتن در
معرض اشعه ایکس.
2. رابطه زیست شیمیایی و رفتار مجرمانه: شامل:
الف: عوامل درونی: مثل: تاثیرات هورمونی بدن در غدد درونی مثل تستسترون، کمی قند خون، تاثیرگذاری آلرژی ها
ب: عوامل بیرونی مثل: تاثیر رژیم غذایی و مصرف مواد مخدر و مشروبات، یا تاثیر آلودگی های محیطی و سموم آن.
3. رابطه فیزیولوژی عصب و رفتار مجرمانه مثل: ضایعات مغزی، نابهنجاری موج الکتریکی مغز و اختلالهای جزئی مغز

Q: جامعه شناسی جنایی
منطق تقسیم بندی جامعه شناسی:
A: 1. منطق نظریه های ساختار اجتماعی: عامل اصلی وقوع جرم فقر است.
2. منطق نظریه های فرایندهای اجتماعی: عامل اصلی وقوع جرم را چگونگی جامعه پذیری آن ها می داند. اگر فرایند اجتماعی شدن
خوب طی نشود، فقیر و ثروتمند مرتکب جرم می شوند.
3. منطق نظریه های تضاد اجتماعی: نگاه رادیکالی دارند، مثلا جرم شناسی مارکسیستی نگاهی رادیکالی به نظام سرمایه داری،
فمنیستی به مردسالاری، پست مدرنیسم نگاهی به نظام زبانی دارد

Q: نظریه های جرم شناسی
A: 1. نظریه اهداف و وسایل دستیابی به اهداف 2. نظریه پیوندهای اجتماعی 3. نظریه برچسب زنی

Q: نظریه اهداف و سایل دستیابی به اهداف
A: 1. فرهنگ هر جامعه هدف معینی را که ارزشمند است، تعریف می کند. مثلا ثروت اندوزی که در بعضی کشورها با ارزش شخصی
افراد یکی شمرده می شود.
2. قوای حاکم مدعی هستند، هر طبقه به صورت برابر به وسایل دستیابی به هدف دسترسی دارند. در حالی که در واقع چنین نیست.

Q: نظریه برچسب زنی لمرت Lemert
A: انحراف اولیه و انحراف ثانویه را مطرح کرده و مانور اصلی او مفهوم انحراف ثانویه است. افراد بخاطر انحراف های اولیه، هیچ وقت
دچار خودپنداری مجرمانه نمی شوند و به آغوش جامعه و اطاعت از قانون بر می گردند. ولی هرگاه برخورد رسمی صورت پذیرد، در
نهایت واکنش اجتماعی غیر رسمی توسط دیگران مهم، خودپنداری مجرمانه و نهایتا منجر به انحراف ثانویه می شود. مجرم می
پذیرد که مجرم است. لذا سبک زندگی خود را مجرمانه ترسیم می کند.
قرار بایگانی پرونده در این خصوص در ماده 80 آ.د.ک پیش بینی شده است.

Q: تقسیم بندی افراد از منظر فرهنگ درنظریه مرتون
A: 1. همنوایی: اغلب مردم، برای رسیدن به هدف تلاش کرده و از وسایل قانونی استفاده می کنند.
2. نو آوری: واکنش افراد که هدف را می پذیرند اما از وسایل قانونی بی بهره اند و شیوه های نوینی برای رسیدن به هدف ابداع می
کنند. مثل فروش مواد مخدر یا کلاهبرداری و ...
3. آیین باوری: هر چند هدف فرهنگی مورد تاکید را می پذیرند، گرچه احتیاط پایبند به ابزارهای قانونی هستند، ولی می دانند توان
دسترسی به اهداف را ندارند و امیدی به کسب موفقیت مالی ندارند.
4. انزوا باوری: اصولا حالت انفعالی و غیراجتماعی دارند، اهداف را کنار گذاشته، وسیله ها و ابزارها را هم رد می کنند. مثل ولگردان و
طرد شدگان و روان پریشان و ...
5. تحول گرایی: افرادی که ضد اجتماعی هستند. هدف، وسایل نهادینه جمع خود را جایگزین وسایل قانونی مرسوم جامعه می سازند.
چه ارزش های سیاسی، معنوی یا ... مثل هیپی ها!

Q: نظریه پیوندهای اجتماعی هیرسچی
A: در صورتی که چهار عامل کنترل کننده انسان به خوبی کار کنند، انسان از ارتکاب جرم منصرف می شود:
1. پیوستگی: گره های فرد با دیگران مهم در زندگی مثل خانواده و دوستان مثبت
2. درگیر شدن: درجه فعالیت در درگیری در تفریحات سالم مثل باشگاه و ...
3. تعهد: تعهد به میزان سرمایه گذارهای اجتماعی. هر چقدر سرمایه گذاری فرد در جامعه بیشتر باشد، کمتر به سراغ جرم می رود.
سرمایه هایی مثل تحصیلات بالا، شهرت، شغل مناسب و ...
4. اعتقاد: هر چقدر افراد قواعد اجتماعی را بیشتر عادلانه بدانند، بیشتر احترام قائل می شوند.
نکته: نهادهای تعویق صدور حکم، آزادی مشروط، تعلیق اجرا، در عمل می تواند به حفظ برخی از این مولفه ها مثلا مولفه
پیوستگی کمک کند.

Q: روش شناسی جرم شناسی
A: روش علم جرم شناسی مطالعه علمی است. یعنی استفاده از آمار جنایی در پژوهش های جرم شناختی. منابع آمار جنایی دو منبع
است: منابع اولیه شامل آمار جنایی رسمی و پیمایش های جامعه محور. و منابع ثانویه شامل پژوهش های طولی، مشاهدات و مطالعه
پرونده های کیفری

Q: انواع بزهکاران در مقام آمارگیری
A: 1. بزهکاری واقعی: میزان جرائم ارتکابی در بازه زمانی و مکانی مشخص که دستیابی به میزان دقیق آن اصلا وجود ندارد.
2. بزهکاری ظاهری: میزان جرائمی که توسط پلیس شناسایی می شود. از کانالهای اقرار، شکایت، اعلام جرم و ....
3. بزهکاری قضایی: میزان احکام قطعی صادر شده توسط دادگاه ها.

Q: رقم سیاه و رقم خاکستری
A: . رقم سیاه: میزان جرائمی که اصلا کشف نشده یا در صورت کشف، توسط پلیس منعکس نمی گردد. بزهکاری واقعی منهای
بزهکاری ظاهری
2. رقم خاکستری: جرائمی که کشف شده اما مرتکب آنها شناسایی نمی شود.

Q: منابع نخستین آمار جنایی
A: 1. آمار جنایی رسمی که توسط کانالهای کشف جر توسط پلیس، اعلام یا اقرار توسط متهم، شکایت شاکی یا اعلام جرم توسط
دیگران می تواند به دست بیاید.
2. پیمایش های جامعه محور که بر دو نوع است:
الف: پیمایش های بزه دیده محور: تعدادی از شهروندان جامعه بعنوان جامعه آماری انتخاب شده و در مورد بزه دیده بودن برخی از
جرائم از آنها سوال می شود.
ب: پیمایش های بزه کار محور:از بخی گروه های اجتماعی پر خطر، در مورد تعداد جرائم ارتکابی سوال می شود.

Q: برخی اشکالات آمار جنایی رسمی
A: 1. کشف پلیس: وجود سیاست گزینشی در تبعیض نژادی، جنسیتی و طبقاتی. رقم سیاه زیادی را به دنبال دارد.
2. اعلام و اقرار توسط متهم: اقدام به این نوع گزارش بسیار انگشت شمار و نادر می باشد. پر است از رقم سیاه.
3. شکایت توسط بزه دیده: مطلع نشدن از بزه دیدگی خود. وجود دست های کثیف )خودش هم مجرم است(، بی اهمیت شمردن
جرم بزه دیده، عدم اعتماد به پلیس، ترس از انتقام، پرهیز از روند پرپیچ و خم دادرسی رقم سیاه را بدنبال دارد.
4. اعلام جرم توسط دیگران: به دلیل فردگرایی افراطی و ترویج اصل آزادی و عدم پذیرش مسئولیت متقابل، عملا در سطح بسیار
محدودی شکل می گیرد. به این دلیل جرم شناسان به پیمایش های جامعه محور روی می آورند.

Q: برخی اشکالات پیمایش جامعه محور
A: 1. پیمایش بزه دیده محور: گزارشهای بیش از واقعیت، گزارش های کمتر از واقعیت، عدم گزارش برخی جرائم مثل مواد مخدر، عدم
درک صحیح سوالات توسط جامعه آماری
2. پیمایش بزه کار محور: همان ایرادات فوق بعلاوه عدم تمایل اغلب مجرین حرفه ای در این نوع پیمایش ها

Q: منابع ثانوی آمار جنایی
A: 1. پژوهش های طولی: پژوهش هایی در بازه زمانی مشخص و به صورت طولی
2. مشاهده: بدون اینکه پژوهشگر خود را درگیر موضوع کند، فقط بر سبک زندگی مجرمین نگاه کرده و اطلاعات را گردآوری و
نظریه پردازی می کند.
3. مطالعه پرونده های کیفری: با دسترسی به پرونده های کییفری، در مورد سن، جنسیت و ... تحقیق می شود.

Q: هدف جرم شناسی
A: پیشگیری از وقوع رفتار مجرمانه

Q: فلسفه وجودی اقدامات پیشگیرانه
A: 1. دلیل حقوقی: در قانون اساسی، قو قضاییه مسئولی پیشگیری از جرم و اصلاح مجرمین است که از جرم شناسی نشات می گیرد
2. دلیل جرم شناسی: به جهت تورم جمعیت کیفری، ناکارامدی کیفر، بهتر است به جای مجازات از وقوعش پیشگیری شود.

Q: مفهوم شناسی پیشگیری
A: 1. معنی مطلق: یعنی به طور کل سعی شود که جرائم از سطح جامعه حذف شود. توان ریشه کن کردن کامل جرم از جامعه
2. معنی نسبی: مراد از پیشگیری را نه ریشه کن کردن کامل، بلکه کنترل و مدیریت جرم می دانند. چرا که در هر حال و با هر نوع مقابله پیشگیرانه، باز جرم در سطح جامعه وجود خواهد داشت.

Q: نوع شناسی اقدامات پیشگیرانه
A: 1. پیشگیری کیفری: اگر مجازات به خوبی اجرا شود، منجر به کاهش آمار جنایی خواهد شد. مجازات ملایم ولی قطعی
الف: پیشگیری خاص: ناظر به شخص مجرم است، یعنی تحمل کیفر باعث می شود مجددا به فکر جرم نیفتد.
ب: پیشگیری عام: مشاهده اجرای کیفر توسط دیگران، باعث می شود از ارتکاب جرم منصرف شوند. عبرت دیگران
2. پیشگیری غیر کیفری که شامل:
الف: پیشگیری اجتماعی: هدف از این نوع پیشگیری، نخواستن ارتکاب می باشد. به طوری در جامعه عدالت و ... ایجاد شود که انگیزه ای برای ارتکاب جرم وجود نداشته باشد. مثل توزیع عادلانه ثروت
ب: پیشگیری وضعی: هدف نتوانستن انجام جرم است. بطور مثال با نصب دوربین یا نرده و قفل و ... باعث شود که توانایی انجام اعمال مجرمانه از مجرمین بالقوه کاسته شود.

Q: اهمیت پیشگیری ها به ترتیب
A: 1. پیشگیری اجتماعی
2. پیشگیری وضعی
3. پیشگیری کیفری