3
الْفَصْلُ الثَّالِثُ: فِي الْمُحَرَّمَاتِ وَ تَوَابِعِهَا
  بسم الله الرحمن الرحیم
    المستعان بک یا صاحب الزمان عج الله تعالی فرجه
    توضیحات
      با تشکر از برادر عزیزم محسن بهرامی که نسخه نموداری قابل تغییر لمعه را در سایت طلبگی تا اجتهاد قرار دادند
      توضیحات متن شهید اول و ثانی از جزوه ی استاد بزرگواررحیمی استخراج شده که اثر برادر عزیزم محمد علی هراتی ست
      اگر در این اثر از حیث محتوی ایراد وارد باشد به حقیر برمیگردد نه جزوه و بیان استاد بزرگوارم رحیمی
      این نمودار و محتوی آن بی شک دارای نواقص و کاستی هایی ست که امیدوارم به دست شما برادران بزرگوار خودم تکمیل شود
      این اثر جهت استفاده طلاب و نشر آن در بین مومنین تهیه شده است لذا هرگونه استفاده مالی جهت کسب درآمد از این اثر را جایز نمی دانم
      ثواب این اثر را هدیه میکنم به روح مطهر مادر سادات صدیقه کبری سلام الله علیها به برکت 5 صلوات محمدی پسند
      بیان شهدین با رنگ مجزا مشخصاً در نمودار آمده ست
        [ما هو المراد من الرهن]
          شهید اول
        وَ یَجُوزُ تَعْلِیقُ
          شهید ثانی
  مقدمه
    رابطه این دو: عام وخاص مطلق است به عمومیت محرّم
      ما یک مَحرَم داریم و یک محرّم
        هر زن یا مردی که مَحرَم باشد، بر آن فرد محرّم هست و ازدواج با او حرام است.
          مثلا مادر بر پسرش محرم است لذا ازدواج با مادر حرام است
        اما ممکن است کسی محرّم باشد اما مَحرَم نباشد.
          اگر مردی با زنی وطی به شبهه کرد، یا مردی با پسری لواط کرد.
          خواهر، مادر ، دختر فرد مفعول بر فاعل حرام میشود. یعنی محرّم است، اما مَحرَم نیست
    اسباب محرّم شدن
      نسب یا خویشاوندی
        مثل خواهر و برادر
      رَضاع یا رِضاع (شیر خوردن)
        اگر بچه ای از زنی شیر خورده باشد. انگاه بین ان زن و بین بچه ای که شیر خورده، پیوند حاصل میشود. یعنی این بچه نمیتواند با این خانم ازدواج کند. و همین طور
      مصاهرت
        وصلت، پیوند از طریق عقد نکاح
          مثلا بین مادر زن و داماد
          عروس و پدر شوهر
      توابع آنها
        ملموسه اب
          اگر مردی قسمت های حساس یک خانم را لمس کند، پسر او نمیتواند با ازدواج کند
  زنانی که ازدواج با آنان حرام ست
    يَحْرُمُ بِالنَّسَبِ
      الْأُمُّ وَ إِنْ عَلَتْ
        وَ الْبِنْتُ وَ بِنْتُهَا وَ بِنْتُ الابْنِ فَنَازِلًا
      وَ الْأُخْتُ وَ بِنْتُهَا فَنَازِلًا
      وَ بِنْتُ الْأَخِ كَذلِكَ
      وَ الْعَمَّةُ وَ الْخَالَةُ فَصَاعِداً
      مَحرَم نسبی
    وَ يَحْرُمُ بِالرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ بِالنَّسَبِ
      مقدمه
        طبق روایت نبوی
          یحرم برضاع ما یحرم بالنسب.
            همان عناوینی که در نسب حرام هستند همین عناوین در رضاع حرام هستند
          نکته
            در ارث، نفقه و قصاص باهم متفاوت اند
        طرفین
          مُرتَضِع
            بچه ای که شیر میخورد
          مُرضِعة
            به ان زنی که شیر میدهد
      بِشَرْطِ
        كَوْنِهِ (کون الرضاع) عَنْ نِكَاحٍ (لا سفاح)
          این شیر از طریق آمیزش حلال ( به خاطر عقد دائم/ عقد موقت/ کنیز) به وجود آمده باشد
        وَ أَنْ
          حد اثر
            يُنْبِتَ اللَّحْمَ
              گوشت برویاند
            أَوْ يَشُدَّ الْعَظْمَ (عرفا)
              عرفا استخوان رشد کند
          حد زمانی
            أَوْ يُتِمَّ
              يَوْماً وَ لَيْلَةً
                یک شب و روز کامل باشد
          حد عددی
            أَوْ يُتِمَّ
              أَوْ خَمْسَ عَشْرَةَ رَضْعَةً
                پانزده مرتبه پیاپی باید شیر بخورد
              وَ الْأَقْرَبُ النَّشْرُ بِالْعَشْرِ
                در حدی شیر خورده که عرفا میگویند: محکم بودن استخوان بچه از طریق شیر این خانم باشد
                باید به صورت متوالی باشد. مثلا 2 یا 3 روز به صورت پراکنده
        وَ أَنْ يَكُونَ الْمُرْتَضِعُ فِي الْحَوْلَيْنِ
          در حین شیر خوردن دو سالش کامل نشده باشد
        وَ أَنْ لَا تَفْصِلَ بَيْنَهَا بِرَضَاعٍ أُخْرَى
          بین رضعات فاصله نشود به واسطه شیر خوردن از زن دیگر
        وَ أَنْ يَكُونَ اللَّبَنُ لِفَحْلٍ وَاحِدٍ
          لبن برای فحل(شوهر) واحد باشد
            فَلَوْ أَرْضَعَتِ الْمَرْأَةُ جَمَاعَةً بِلَبَنِ فَحْلَيْنِ
              لَمْ يَحْرُمْ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ
              مثلا یک خانم
                با شیر حاصل از فرزند شوهر اول
                با شیر حاصل از فرزند شوهر دوم
        شروط نشر حرمت
      وَ يَجُوزُ اسْتِرْضَاعُ الذِّمِّيَّةِ عِنْدَ الضَّرُورَةِ
        وَ يَمْنَعُهَا مِنْ أَكْلِ الْخِنْزِيرِ وَ شُرْبِ الْخَمْرِ
        وَ يُكْرَهُ تَسْلِيمُ الْوَلَدِ إِلَيْهَا لِتَحْمِلَهُ إِلَى مَنْزِلِهَا
          ممکن ست به بچه چیز های حرام بدهد
        وَ الْمَجُوسِيَّةُ أَشَدُّ كَرَاهَةً
        یعنی اگر ضرورت نباشد حرام ست
      وَ يُكْرَهُ أَنْ يُسْتَرْضَعَ مَنْ وِلَادَتُهَا عَنْ زِنىً
        (شیردهنده ولد زنا نباشد)
      وَ إِذَا كَمُلَ الشَّرَائِطُ صَارَتِ
        الْمُرْضِعَةُ
          أُمَّا
        وَ الْفَحْلُ
          أَبَا
        وَ إِخْوَتُهُمَا (اب و ام)
          أَعْمَامَا وَ أَخْوَالًا
        وَ أَوْلَادُهُمَا
          إِخْوَةً
        وَ آبَاؤُهُمَا أَجْدَادَا
        فَـ
          لَا يَنْكِحُ أَبُو الْمُرْتَضِعِ
            فِي أَوْلَادِ‌ صَاحِبِ اللَّبَنِ
              وِلَادَةً
              وَ رَضَاعاً
            وَ كَذَا لَا يَنْكِحُ فِي أَوْلَادِ الْمُرْضِعَةِ
              وِلَادَةً
              وَ لَا يَجُوزُ لَهُ رَضَاعاً
                عَلَى قَوْلِ الطَّبْرِسِيِّ
      وَ يَنْكِحُ إِخْوَةُ الْمُرْتَضِعِ نَسَباً فِي إِخْوَتِهِ رَضَاعاً
        (خواهرا ن و برادران نسبی شیرخوار می توانند با خواهران و برادران رضاعی او ازدواج کنند)
        فقط دو نفر نشر حرمت برایشان می آید
          خود مرتضع نسبت به فرزندان این دایه و صاحب لبن
          اب المرتضع که نمیتواند با اولاد صاحب لبن یا مرضعه ازدواج کند
      وَ لَوْ لَحِقَ الرَّضَاعُ الْعَقْدَ حَرَّمَ
        كَالسَّابِقِ
          رضاع لاحق مثل رضاع سابق عقد را حرام و باطل می کند
      وَ لَا تُقْبَلُ الشَّهَادَةُ بِهِ إِلَّا مُفَصَّلَةً
        شهادت بر رضاع باید با تفصیل و جزئیات به صورت مشاهده مداوم باشد نه منقطع
    وَ يَحْرُمُ بِالْمُصَاهَرَةِ
      عقد ازدواج
      اقسام حرمت
        حرام موبّد
          تا قیام قیامت حرام است
          یا تحریم عینی
            پدر شوهر و عروس
            داماد و مادر زن / مادر مادر زن
            ربیبه بر ناپدری حرام ابدی است. یعنی اگر از زنش جدا بشود، نمیتواند تا اخر ازدواج کند
          زَوْجَةُ
            كُلِّ مِنَ
              الْأَبِ فَصَاعِداً
                مادر یا نامادری
              أَوِ الابْنِ فَنَازِلًا
                عروس پسر یا نوه
                  عَلَى الآخَرِ
                    یعنی زوجة الاب حرام است بر پسر/ زوجه الابن حرام است بر پدر
            سبب میشود دسته ای از مردان بر دسته ای از زنان محرم بشوند و برعکس
              مثلا عروس بر پدر شوهر محرم شود. یا مثلا زن بابای شما بر شما حرام ابدی میشود. یا مادر زن و مادر مادر زن بر داماد حرام ابدی میشود (ولو با آن زن دخول هم نکرده باشد
            عروس
          مادر زن
            وَ أُمُّ الْمَوْطُوءَةِ
              زن دخول شده به او حلال یا حرام
            وَ أُمُّ الْمَعْقُودِ عَلَيْهَا
              زن عقد شده
            فَصَاعِداً
              مادر بزرگ آنها
          فرزند دختری مفعول
            وَ ابْنَةُ الْمَوْطُوءَةِ مُطْلَقاً فَنَازِلًا (و دختران آنها)
              چه قبل وطی این دختر موطئه متولد شده باشد و چه بعدا متولد شود.
            لَا ابْنَةُ الْمَعْقُودِ عَلَيْهَا
          جَمْعاً
            خواهر زن که تا مادامی که زید با هند ازدواج کرده است حق ازدواج با خواهر او (نسبی ابوینی/ امی / ابوی) او را ندارد
        حرام جمعی
          یا موقت
          خواهر زن
            أَمَّا الْأُخْتُ فَتَحْرُمُ
              لَا عَيْناً
                ولی اگر هند بمیرد، میتواند با خواهر ازدواج کند.
          وَ الْعَمَّةُ وَ الْخَالَةُ
            يُجْمَعُ بَيْنَهُمَا وَ بَيْنَ ابْنَةِ أَخِيهَا أَوْ أُخْتِهَا
              جمع بین خاله و دختر خاله دیگر یا عمه و دختر برادر باطل و حرام ست
            با عمه یا خاله ازدواج کردیم بعد میخواهیم با دختر خواهر یا دختر برادر او ازدوا ج کنیم
              بِرِضَاءِ الْعَمَّةِ وَ الْخَالَةِ
              لَا بِدُونِهِ
                کلا عقد باطل است
      وَ حُكْمُ الشُّبْهَةِ وَ الزِّنَى السَّابِقِ عَلَى الْعَقْدِ
        مادر زن زنا شده با وی با شوهر حرام هست
          حُكْمُ الصَّحِيحِ فِي الْمُصَاهَرَةِ
      پویند از طریق نکاح
  مَسَائِلُ عِشْرُونَ
    [الأولى]
      لَوْ تَزَوَّجَ الْأُمَّ وَ ابْنَتَهَا فِي عَقْدٍ وَاحِدٍ
        جمع بین مادر و دختر در یک عقد واحد باطل ست
          بَطَلَا
      وَ لَوْ جَمَعَ بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ (فی عقد واحد)
        جمع بین عقد دو خواهر نیز هم چنین
          فَكَذلِكَ (بطلا)
          وَ قِيلَ: يَتَخَيَّرُ
    الثَّالِثَةُ
      هیچ مردی حق ندارد با زن معتدّة (در عده است) ازدواج کن
      اگر مردی با زنی ازدواج کند در عده مطلقا
        مَنْ تَزَوَّجَ امْرَأَةً فِي عِدَّتِهَا
          بَائِنَةً كَانَتْ أَوْ رَجْعِيَّةً‌
            عَالِماً بِالْعِدَّةِ وَ التَّحْرِيمِ
              بَطَلَ الْعَقْدُ
              وَ حَرُمَتْ أَبَدَا
            وَ إِنْ جَهِلَ أَحَدَهُمَا أَوْ جَهِلَهُمَا
              حَرُمَتْ إِنْ دَخَلَ
              وَ إِلَّا فَلَا
          عده طلاق رجعی و بائن که 3 طهر است
    الرَّابِعَةُ
      لَا تَحْرُمُ الْمَزْنِيُّ بِهَا عَلَى الزَّانِي
        إِلَّا أَنْ تَكُونَ ذَاتَ بَعْلٍ
      وَ لَا تَحْرُمُ الزَّانِيَةُ
        وَ لَكِنْ يُكْرَهُ تَزْوِيجُهَا
          عَلَى الْأَصَحِّ
      وَ لَوْ زَنَتِ امْرَأَةٌ
        لَمْ تَحْرُمْ عَلَيْهِ
          عَلَى الْأَصَحِّ
          وَ إِنْ أَصَرَّتْ (اگر چه اصرار و تکرار باشد)
    الْخَامِسَةُ
      مَنْ أَوْقَبَ غُلَاماً أَوْ رَجُلًا
        حَرُمَتْ عَلَى الْمُوقِبِ
          أُمُّ الْمَوْطُوءِ
          وَ أُخْتُهُ
          وَ بِنْتُهُ
        وَ لَوْ سَبَقَ الْعَقْدُ لَمْ تَحْرُمْ
    السَّادِسَةُ
      لَوْ عَقَدَ الْمُحْرِمُ (در حال احرام زنی را برای خود عقد کند)
        عَالِماً بِالتَّحْرِيمِ
          حَرُمَتْ أَبَدَا بِالْعَقْدِ
        وَ إِنْ جَهِلَ
          لَمْ تَحْرُمْ
            وَ إِنْ دَخَلَ بِهَا
    الثَّامِنَةُ
      إِذَا طَلَّقَ ذُو النِّصَابِ (چهار زنه و مثل او) رَجْعِيّاً
        لَمْ يَجُزْ لَهُ التَّزْوِيجُ دَائِماً (و یجوز متعة)
        حَتَّى تَخْرُجَ مِنَ الْعِدَّةِ
      وَ كَذَا الْأُخْت (اذا طلق ذوالاخت رجعیا)
        دَائِماً (لا یجوز تزویج الاخت الاخری دائما)
        وَ مُتْعَةً
      وَ لَوْ كَانَ بَائِناً (ذوالنصاب و ذوالاخت)
        جَازَ عَلَى كَرَاهِيَةٍ شَدِيدَةٍ
    التَّاسِعَةُ
      لَا تَحِلُّ الْحُرَّةُ عَلَى الْمُطَلِّقِ ثَلَاثَاً إِلَّا بِالْمُحَلِّلِ
        وَ إِنْ كَانَ الْمُطَلِّقُ عَبْداً
      وَ لَا تَحِلُّ الْأَمَةُ الْمُطَلَّقَةُ اثْنَيْنِ إِلَّا بِالْمُحَلِّلِ
        وَ لَوْ كَانَ الْمُطَلِّقُ حُرّاً
      أَمَّا الْمُطَلَّقَةُ تِسْعاً لِلْعِدَّةِ وَ يَنْكِحُهَا رَجُلَانِ (دو بار محلل و شش بار رجعت)
        فَإِنَّهَا تُحَرَّمُ أَبَدَا
    الْعَاشِرَةُ
      تَحْرُمُ
        الْمُلَاعَنَةُ (زن لعان شده) أَبَداً
        وَ كَذَا
          الصَّمَّاءُ (زن کر)
          أَوْ الْخَرْسَاءُ (زن لال)
          إِذَا قَذَفَهَا زَوْجُهَا بِمَا يُوجِبُ اللِّعَانَ (زمانی که زوج تهمت موجب لعان به آنها بزند)
    الْحَادِيَةَ عَشْرَةَ
      تَحْرُمُ الْكَافِرَةُ
        غَيْرُ الْكِتَابِيَّةِ عَلَى الْمُسْلِمِ إِجْمَاعاً
        وَ الْكِتَابِيَّةُ
          دَوَاماً
          لَا
            مُتْعَةً
            وَ مِلْكَ يَمِينٍ
        وَ لَوِ ارْتَدَّ أَحَدُ الزَّوْجَيْنِ
          قَبْلَ الدُّخُولِ
            بَطَلَ النِّكَاحُ وَ يَجِبُ نِصْفُ الْمَهْرِ
              إِنْ كَانَ الارْتِدَادُ مِنَ الزَّوْجِ
            وَ لَوْ كَانَ مِنْهَا
              فَلَا مَهْرَ
          وَ لَوْ كَانَ بَعْدَهُ
            وَقَفَ (انفساخ نکاح) عَلَى انْقِضَاءِ الْعِدَّةِ
            وَ لَا يَسْقُطُ شَيْ‌ءٌ مِنَ الْمَهْرِ
          وَ إِنْ كَانَ عَنْ فِطْرَةٍ
            بَانَتْ فِي الْحَالِ (فوری)
        وَ
          لَوْ اسْلَمَ زَوْجُ الْكِتَابِيَّةِ
            فَالنِّكَاحُ بِحَالِهِ
          وَ لَوْ أَسْلَمَتْ دُونَهُ (فقط زن مسلمان شود)
            وَقَفَ عَلَى الْعِدَّةِ
          وَ إِنْ كَانَ قَبْلَ الدُّخُولِ وَ أَسْلَمَتِ الزَّوْجَةُ
            بَطَلَ
    الثَّانِيَةَ عَشْرَةَ
      لَوْ أَسْلَمَ أَحَدُ الْوَثَنِيَّيْنِ (یکی از زوجین بت پرست)
        قَبْلَ الدُّخُولِ
          بَطَلَ
          وَ يَجِبُ النِّصْفُ (نصف مهر) بِإِسْلَامِ الزَّوْجِ
        وَ بَعْدَهُ
          يَقِفُ عَلَى الْعِدَّةِ
      وَ لَوْ أَسْلَمَا مَعاً فَالنِّكَاحُ بِحَالِهِ
      وَ لَوْ أَسْلَمَ الْوَثَنِيُّ أَوِ الْكِتَابِيُّ عَلَى أَكْثَرَ مِنْ أَرْبَعٍ
        فَـ
          أَسْلَمْنَ
          أَوْ كُنَّ كِتَابِيَّاتٍ
        تَخَيَّرَ أَرْبَعَا
    الثَّالِثَةَ عَشْرَةَ
      لَا يُحْكَمُ بِفَسْخِ نِكَاحِ الْعَبْدِ بِإِبَاقِهِ
        وَ إِنْ لَمْ يَعُدْ فِي الْعِدَّةِ
          عَلَى الْأَقْوَى
        وَ رِوَايَةُ عَمَّارٍ ضَعِيفَةٌ
    الرَّابِعَةَ عَشْرَةَ
      الْكَفَاءَةُ مُعْتَبَرَةٌ فِي النِّكَاحِ
        فَلَا يَجُوزُ لِلْمُسْلِمَةِ
          التَّزْوِيجُ بِالْكَافِرِ
        وَ لَا يَجُوزُ لِلنَّاصِبِ
          التَّزْوِيجُ بِالْمُؤْمِنَةِ
        وَ يَجُوزُ لِلْمُسْلِمِ
          التَّزْوِيجُ
            مُتْعَةً
            أَوِ اسْتِدَامَةً كَمَا مَرَّ
          بِالْكَافِرَةِ (الکتابیة)
        وَ
          هَلْ يَجُوزُ لِلْمُؤْمِنَةِ التَّزْوِيجُ بِالْمُخَالِفِ؟ (عامّه و شیعه غیر امامی)
            قَوْلَانِ
          أَمَّا الْعَكْسُ
            فَجَائِزٌ
            لِأَنَّ الْمَرْأَةَ تَأْخُذُ مِنْ دَيْنِ بَعْلِهَا
    الْخَامِسَةَ عَشْرَةَ
      لَيْسَ التَّمَكُّنُ مِنَ النَّفَقَةِ شَرْطاً فِي صِحَّةِ الْعَقْدِ
        نَعَمْ هُوَ شَرْطٌ فِي وُجُوبِ الْإِجَابَةِ (واجب شدن اجابت درخواست زن در پرداخت نفقه)
    السَّادِسَةَ عَشْرَةَ
      يُكْرَهُ تَزْوِيجُ
        الْفَاسِقِ
        وَ خُصُوصاً شَارِبَ الْخَمْرِ
    السَّابِعَةَ عَشْرَةَ
      لَا يَجُوزُ التَّعَرُّضُ (کنایه) بِالْعَقْدِ
        لِذَاتِ الْبَعْلِ
          اتِّفَاقاً
        وَ لَا لِلْمُعْتَدَّةِ رَجْعِيَّةً
      وَ يَجُوزُ فِي الْمُعْتَدَّةِ بَائِناً
        التَّعْرِيضُ مِنَ
          الزَّوْجِ
          وَ غَيْرِهِ
        وَ التَّصْرِيحُ‌ مِنْهُ إِنْ حَلَّتْ لَهُ فِي الْحَالِ (اگر حرمت ابد نخورده)
      وَ تَحْرُمُ إِنْ تَوَقَّفَ عَلَى الْمُحَلِّلِ
      وَ كَذَا
        يَحْرُمُ التَّصْرِيحُ مِنْ غَيْرِهِ مُطْلَقاً
        وَ يَحْرُمُ التَّعْرِيضُ لِلْمُطَلَّقَةِ تِسْعاً لِلْعِدَّةِ مِنَ الزَّوْجِ
          وَ يَجُوزُ مِنْ غَيْرِهِ
    الثَّامِنَةَ عَشْرَةَ
      تَحْرُمُ الْخِطْبَةُ بَعْدَ إِجَابَةِ الْغَيْرِ
        وَ لَوْ خَالَفَ (خواستگار دوم با این حکم) وَ عَقَدَ
          صَحَّ
      وَ قِيلَ: يُكْرَهُ الْخِطْبَةُ
    التَّاسِعَةَ عَشْرَةَ
      يُكْرَهُ
        الْعَقْدُ عَلَى الْقَابِلَةِ الْمُرَبِّيَةِ (دایه)
        وَ أَنْ يُزَوِّجَ ابْنَهُ بِنْتَ زَوْجَتِهِ
          الْمَوْلُودَةِ بَعْدَ مُفَارَقَتِهِ (پسر شوهر قبلی زن، دختر زن را که از مرد دیگری بعد از طلاق با پدرش متولد شده بگیرد)
          أَمَّا (المولودة) قَبْلَ تَزْوِيجِهِ فَلَا كَرَاهِيَةَ
        وَ أَنْ يَتَزَوَّجَ بِضَرَّةِ الْأُمِّ
          مَعَ غَيْرِ الْأَبِ (هووی مادرش حین زوجیت با شوهر قبلی)
          لَوْ فَارَقَهَا الزَّوْجُ
    الْعِشْرُونَ
      نِكَاحُ الشِّغَارِ بَاطِلٌ
        وَ هُوَ
          أَنْ يُزَوِّجَ كُلٌّ مِنَ الْوَلِيَّيْنِ الْآخَرَ
          عَلَى أَنْ يَكُونَ بُضْعُ كُلِّ وَاحِدَةٍ مَهْراً لِلْأُخْرَى