زر ديگرى را به دوش نمى كشد و اين آثار سوء همچنان باقى باقى است تا روزى كه خلائق به سوى پرودگار خود بازگشت كنند، و پروردگار با كشف حقايق اعمال بندگان جزاى آنان را بدهد. مسلما وقتى مفرى از اين جزا نباشد، و مالك روز جزا خداى تعالى باشد پس قهرا تنها او متعين براى پرستش است نه ديگران كه مالك چيزى نيستند.
و استدلال از طريق نشاءه دنيا را جمله (و هو الذى جعلكم خلائف ...) متعرض است ، و حاصلش اين است كه اين نظام عجيبى كه در زندگى دنيوى شما حكومت مى كند، و اساس آن مساءله خلافت نسل شما بشر در زمين و اختلاف شؤ ون شما به بزرگى و كوچكى ، ضعف و قدرت ، ذكوريت و انوثيت ، غنا و فقر، رياست و مرؤ وسيت و علم و جهل و غير آن است گرچه نظامى است اعتبارى و قراردادى و ليكن به دنبال تكوين پيدايش يافته و به آن منتهى مى شود، پس در حقيقت به وجود آورنده اين نظام هم خداى تعالى است ، و منظورش از به وجود آوردن آن امتحان و تربيت شما است ، پس هم او رب و پرورش دهنده شما است ، و آن كسى كه سعادت شما را تدبير مى كند و فرمانبران را به سعادت مقدرشان رسانيده ستمگران را وا مى گذارد.
از آنچه گذشت معلوم شد كه مجموع دو جمله (و لا تكسب كل نفس الاّ عليها و لا تزو وازرة وزر اخرى ) يك معنا را افاده مى كنند، و آن اين است كه : هركس هر چه مى كند مانند سايه اى به دنبالش هست ؛ و از او به ديگرى تجاوز نمى كنند، و اين مفاد آيه (كل نفس بما كسبت رهينه ) است كه مى فرمايد هر كس گروگان عملى است كه كرده .
(و هو الذى جعلكم خلائف الارض ...)
(خلائف ) جمع (خليفه ) است . و معناى آيه اين است كه : او كسى است كه بعضى از شما را جانشين بعضى ديگر نموده و نسلى از شما پس از نسلى در زمين بوجود مى آورد. و يا معنايش اين است كه : شما را در زمين خليفه خود قرار داده ، و معناى (خليفه ) در تفسير آيه (انى جاعل فى الارض خليفة ) در جلد اول اين كتاب گذشت ، و معناى آيه مورد بحث از بيانى كه گذشت روشن مى شود. نكته اى كه باقى مانده اين است كه خداوند اين سوره را با ذكر رحمت و مغفرت خود ختم فرموده است .
بحث روايتى
پيرامون اسلام خالص و آيه (درجات فوقها بعض )...
در كافى به سند خود از ابن مسكان از امام صادق عليه السلام روايت كرده كه در معناى : (حنيفا مسلما)فرموه : يعنى خالصا مخلصا و بدون اينكه چيزى از بت پرستى در آن مخلوط باشد .
مؤ لف : اين روايت را صاحب تفسير برهان از برقى نقل كرده و وى به سند خود از ابن مسكان از امام صادق عليه السلام روايت كرده است ، با اين تفاوت كه در اينجا بعد از خالصا مخلصا مى گويد: (لا يشوبه شى ء چيزى به آن مخلوط نيست ) و اين در حقيقت بيان مراد است نه تفسير به معنا .
و در تفسير عياشى از ابى بصير از ابى عبدالله عليه السلام روايت كرده كه در ذيل جمله (و رفع بعضكم فوق بعض درجات )فرموده : اينكه خداى تعالى در اينجا درجات را متعدد گرفته و فرموده :(درجات بعضها فوق بعض ) و نفرموده : (درجة )براى اين است كه بفهماند مردم از نظر عمل همه در يك درجه نيستند.
مؤ لف : اين روايت آيه شريفه را نقل به معنا كرده و عبارت (درجات بعضها فوق بعض )از خود امام است ، و گرنه آيه شريفه مورد بحث (و رفع بعضكم فوق بعض درجات )آمده است همچنانكه در جاى ديگر (و رفعنا بعضهم فوق بعض درجات )آمده ، و احتمال مى رود كه اين روايت در تفسير آيه (هم درجات عندالله )وارد شده ، مرحوم عياشى و يا ابى بصير اشتباها آن را در تفسير آيه مورد بحث ايراد كرده اند؛ چون جمله (كه بفهماند مردم از نظر اعمال همه در يك درحه نيستند )بر آيه مورد بحث منطبق نيست . والحمد لله رب العالمين<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="365.xml">سوره مبارکه اعراف</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="widget:text:366.txt:آیات 1 - 9">آیات 1 - 9</a><a class="text" href="widget:text:367.txt:آیات 10 - 25 (1)">آیات 10 - 25 (1)</a><a class="text" href="widget:text:368.txt:آیات 10 - 25 (2)">آیات 10 - 25 (2)</a><a class="text" href="widget:text:369.txt:آیات 10 - 25 (3)">آیات 10 - 25 (3)</a><a class="text" href="widget:text:370.txt:آیات 10 - 25 (4)">آیات 10 - 25 (4)</a><a class="text" href="widget:text:371.txt:آیات 26 - 36 (1)">آیات 26 - 36 (1)</a><a class="text" href="widget:text:372.txt:آیات 26 - 36 (2)">آیات 26 - 36 (2)</a><a class="text" href="widget:text:373.txt:آیات 26 - 36 (3)">آیات 26 - 36 (3)</a><a class="text" href="widget:text:374.txt:آیات 26 - 36 (4)">آیات 26 - 36 (4)</a><a class="text" href="widget:text:375.txt:آیات 37 - 53 (1)">آیات 37 - 53 (1)</a><a class="text" href="widget:text:376.txt:آیات 37 - 53 (2)">آیات 37 - 53 (2)</a><a class="text" href="widget:text:377.txt:آیات 37 - 53 (3)">آیات 37 - 53 (3)</a><a class="text" href="widget:text:378.txt:آیات 54 - 58 (1)">آیات 54 - 58 (1)</a><a class="text" href="widget:text:379.txt:آیات 54 - 58 (2)">آیات 54 - 58 (2)</a><a class="text" href="widget:text:380.txt:آیات 59 - 64">آیات 59 - 64</a><a class="text" href="widget:text:381.txt:آیات 65 - 72">آیات 65 - 72</a><a class="text" href="widget:text:382.txt:آیات 73 - 79">آیات 73 - 79</a><a class="text" href="widget:text:383.txt:آیات 80 - 84">آیات 80 - 84</a><a class="text" href="widget:text:384.txt:آیات 85 - 93">آیات 85 - 93</a><a class="text" href="widget:text:385.txt:آیات 94 - 102 (1)">آیات 94 - 102 (1)</a><a class="text" href="widget:text:386.txt:آیات 94 - 102 (2)">آیات 94 - 102 (2)</a><a class="text" href="widget:text:387.txt:آیات 103 - 126">آیات 103 - 126</a><a class="text" href="widget:text:388.txt:آیات 127 - 137">آیات 127 - 137</a><a class="text" href="widget:text:389.txt:آیات 138 - 154 (1)">آیات 138 - 154 (1)</a><a class="text" href="widget:text:390.txt:آیات 138 - 154 (2)">آیات 138 - 154 (2)</a><a class="text" href="widget:text:391.txt:آیات 138 - 154 (3)">آیات 138 - 154 (3)</a><a class="text" href="widget:text:392.txt:آیات 155 - 160 (1)">آیات 155 - 160 (1)</a><a class="text" href="widget:text:393.txt:آیات 155 - 160 (2)">آیات 155 - 160 (2)</a><a class="text" href="widget:text:394.txt:آیات 161 - 171">آیات 161 - 171</a><a class="text" href="widget:text:395.txt:آیات 172 - 174 (1)">آیات 172 - 174 (1)</a><a class="text" href="widget:text:396.txt:آیات 172 - 174 (2)">آیات 172 - 174 (2)</a><a class="text" href="widget:text:397.txt:آیات 175 - 179">آیات 175 - 179</a><a class="text" href="widget:text:398.txt:آیات 180 - 186 (1)">آیات 180 - 186 (1)</a><a class="text" href="widget:text:399.txt:آیات 180 - 186 (2)">آیات 180 - 186 (2)</a><a class="text" href="widget:text:400.txt:آیات 180 - 186 (3)">آیات 180 - 186 (3)</a><a class="text" href="widget:text:401.txt:آیات 187 - 188">آیات 187 - 188</a><a class="text" href="widget:text:402.txt:آیات 189 - 198">آیات 189 - 198</a><a class="text" href="widget:text:403.txt:آیات 199 - 206">آیات 199 - 206</a></body></html>بسم الله الرحمن الرحيم 
المص (1)
كِتَابٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلاَ يَكُن فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنذِرَ بِهِ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ (2) 
اتَّبِعُواْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ وَلاَ تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِ أَوْلِيَاء قَلِيلاً مَّا تَذَكَّرُونَ (3)
وَكَم مِّن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا فَجَاءهَا بَأْسُنَا بَيَاتاً أَوْ هُمْ قَآئِلُونَ (4)
فَمَا كَانَ دَعْوَاهُمْ إِذْ جَاءهُمْ بَأْسُنَا إِلاَّ أَن قَالُواْ إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ (5)
فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ (6)
فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِم بِعِلْمٍ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ (7)
وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَـئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (8)
وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَـئِكَ الَّذِينَ خَسِرُواْ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُواْ بِآيَاتِنَا يِظْلِمُونَ (9)

ترجم