ام داشت ، چون در معناى (كن من المؤ منين - از مؤ منين باش ) است ، در نتيجه صيغه امر (اقم ) عطف شده است به صيغه امر (كن ). و اما اينكه اقامه وجه براى دين حنيف چه معنا دارد؟ در طول اين تفسير در چند نوبت معنايش را ذكر كرديم ).

و لا تدع من دون اللّه ما لا ينفعك و لا يضرك 

اين آيه شريفه نهيى است بعد از نهيى ديگر از شرك ورزيدن ، و بيان مى كند كه شرك ورزيدن ، انسان را در زمره ستمگران داخل مى سازد، و وقتى آدمى در زمره ستمگران قرار گرفت ، آن تهديدهائى كه خداى تعالى در كلام خود به ستمگران كرده در حق آدمى محقق مى شود.
دو تعبير شريف در اين آيه شريفه  
در اين آيه دو تعبير لطيف آمده : يكى اينكه وقتى سخن از دعاء دارد، تعبير (ما لا ينفعك و لا يضرك )- ما: چيزى كه - را آورده و چون سخن از عبادت دارد، (تعبير الذين تعبدون من دون اللّه ) - الذين : كسانى كه - را مى آورد، و لطف اين دو تعبير از اين جهت است كه عبادت به حسب طبع اقتضاء دارد كه معبود داراى عقل و شعور باشد، و معلوم است كه درباره چنين معبودى بايد تعبير (الذين ) آورده شود، ولى دعا هر چند كه همواره و تواءم با عبادت و خود نوعى عبادت است ، ليكن وقتى مدعو متصف باشد به صفت (لا ينفع و لا يضر) ديگر جا ندارد تعبير الذين آورده شود، چون اين تعبير ذهن شنونده را دچار اشتباه مى سازد، و شنونده خيال مى كند كه هر موجودى كه مصداق تعبير (كسانيكه ) باشد، يعنى صاحب علم و عقل مى تواند نافع و مضر باشد، بدين جهت به جاى آن تعبير، تعبير (چيزى ) كه را آورد تا اشاره كند به اينكه اين خدايان كه شما دست به دعايشان بر مى داريد جمادند، و در حق جمادات كسى اين احتمال را نمى دهد كه روزى اراده نفع رساندن و يا ضرر زدن كنند.
علاوه بر اشاره مذكور اثر ديگرى در اين تعبير هست ، و آن بيان دليل علت نهى از خواندن بتها است .

و ان يمسسك اللّه بضر فلا كاشف له الا هو...

اين جمله ، حاليه و تتمه بيان آيه قبل است ، و معناى مجموع دو آيه چنين است : به جاى خداى تعالى حاجت از چيزى مخواه كه نه سودى دارد و نه زيانى ، در حالى كه اگر خداى تعالى ضررى به تو برساند هيچ چيز و هيچ كس غير خود او نمى تواند آن ضرر را از تو برگرداند و يا بردارد، و اگر چيزى براى تو بخواهد هيچ چيز و هيچ كس غير خود او نمى تواند آن خير را از تو برگرداند، پس قاهر و غالب تنها او است ، و لا غير. آرى ، او است كه به مشيت و ارادهاش خير به بندگانش مى رساند و با اين حال غفور و رحيم نيز هست و گناهان بندگانش را مى آمرزد و به آنان رحم مى كند. و وقتى اللّه تعالى متصف به چنين اوصافى است و وقتى غير او از چنين اوصافى تهيدست است همين خود اقتضاء مى كند عبادت و دعا را به وى اختصاص دهند.

قل يا ايها الناس قد جاءكم الحق من ربكم

منظور از (حق ) كه مى فرمايد به سوى شما انسانها آمده ، يا قرآن است و يا دعوت حقهاى كه قرآن مشتمل بر آن است ، و جمله (فمن اهتدى ...) اعلامى است عمومى ، به اينكه همه انسانها در آنچه براى خود انتخاب مى كنند آزادند، و هيچ كس نمى تواند آزادى در انتخاب را از كسى سلب كند. و اين اعلام را بيان اين حقيقت كرده كه حق - همان حقى كه به سويشان آمده - داراى خاصيت و حكمى است ،
و آن اينست كه هر كس به سوى آن راه يابد در حالى كه راه يافته سودش عايد خودش مى شود، و هر كس از آن روى بگرداند و راهى ديگر برود در حالى رفته كه ضرر اين انحراف عايد خودش مى شود. پس ، انسانها مى توانند هر يك از اين دو را كه براى خود مى پسندند انتخاب كنند، يا نفع و يا ضرر را. و او (رسول خدا) وكيل مردم نيست ، تا كارى را كه به عهده تك تك انسانها است او انجام دهد. بنابراين ، بيان آيه شريفه كنايه است از وجوب اهتداء مردم به سوى حق ، چون نفعشان در آن است .

و اتبع ما يوحى اليك و اصبر حتى يحكم اللّه و هو خير الحاكمين

دستورى است به رسول خدا (صلى اللّه عليه وآله و سلم ) به اينكه تنها تابع آن فرامينى باشد كه به خود او وحى مى شود، و در برابر هر مصيبت و رنجى كه در راه اين تبعيت خواهد ديد صبر كند. و نيز وعدهاى است به اينكه خداى سبحان بزودى بين او و قومش ‍ حكم خواهد كرد، و او حكم نمى كند جز به نحوى كه مايه روشنى چشم آن جناب باشد. و بنابراين ، آيه شريفه هم دستور به استقامت است و هم تسليت بر مصائبى كه آن جناب مى بيند و هم وعده اى است به اينكه عاقبت خير، تنها نصيب او است .
آيه شريفه با حكم خداى تعالى ختم شده ، همان حكمى كه بخش عظيمى از آيات اين سوره بر آن حكم اعتماد داشت - و خدا داناتر است .<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="widget:text:468.txt:آیات 1 - 4">آیات 1 - 4</a><a class="text" href="widget:text:469.txt:آیات 5 - 16 (1)">آیات 5 - 16 (1)</a><a class="text" href="widget:text:470.txt:آیات 5 - 16 (2)">آیات 5 - 16 (2)</a><a class="text" href="widget:text:471.txt:آیات 5 - 16 (3)">آیات 5 - 16 (3)</a><a class="text" href="widget:text:472.txt:آیات 17 - 24 (1)">آیات 17 - 24 (1)</a><a class="text" href="widget:text:473.txt:آیات 17 - 24 (2)">آیات 17 - 24 (2)</a><a class="text" href="widget:text:474.txt:آیات 25 - 35 (1)">آیات 25 - 35 (1)</a><a class="text" href="widget:text:475.txt:آیات 25 - 35 (2)">آیات 25 - 35 (2)</a><a class="text" href="widget:text:476.txt:آیات 25 - 35 (3)">آیات 25 - 35 (3)</a><a class="text" href="widget:text:477.txt:آیات 36 - 49 (1)">آیات 36 - 49 (1)</a><a class="text" href="widget:text:478.txt:آیات 36 - 49 (2)">آیات 36 - 49 (2)</a><a class="text" href="widget:text:479.txt:آیات 36 - 49 (3)">آیات 36 - 49 (3)</a><a class="text" href="widget:text:480.txt:آیات 36 - 49 (4)">آیات 36 - 49 (4)</a><a class="text" href="widget:text:481.txt:آیات 36 - 49 (5)">آیات 36 - 49 (5)</a><a class="text" href="widget:text:482.txt:آیات 36 - 49 (6)">آیات 36 - 49 (6)</a><a class="text" href="widget:text:483.txt:آیات 36 - 49 (7)">آیات 36 - 49 (7)</a><a class="text" href="widget:text:484.txt:آیات 50 - 60">آیات 50 - 60</a><a class="text" href="widget:text:485.txt:آیات 61 - 68">آیات 61 - 68</a><a class="text" href="widget:text:486.txt:آیات 69 - 76 (1)">آیات 69 - 76 (1)</a><a class="text" href="widget:text:487.txt:آیات 69 - 76 (2)">آیات 69 - 76 (2)</a><a class="text" href="widget:text:488.txt:آیات 77 - 83 (1)">آیات 77 - 83 (1)</a><a class="text" href="widget:text:489.txt:آیات 77 - 83 (2)">آیات 77 - 83 (2)</a><a class="text" href="widget:text:490.txt:آیات 84 - 95 (1)">آیات 84 - 95 (1)</a><a class="text" href="widget:text:491.txt:آیات 84 - 95 (2)">آیات 84 - 95 (2)</a><a class="text" href="widget:text:492.txt:آیات 96 - 99">آیات 96 - 99</a></body></html>بسم اللّه الرحمن الرحيم 

الَر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ (1)
أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ اللّهَ إِنَّنِي لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ (2) 
وَأَنِ اسْتَغْفِرُواْ رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُم مَّتَاعاً حَسَناً إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَإِن تَوَلَّوْاْ فَإِنِّيَ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ (3)
إِلَى اللّهِ مَرْجِعُكُمْ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (4)

ترجمه آيات  

به نام خدايى كه رحمتى عمومى و رحمتى خاص متقين دارد. الر. اين (قرآن ) كتابى است كه آياتش همه يك غرض را مى رساند، غرضى كه وقتى شكافته شود به صورت آيات مفصل در مى آيد، كتابى است از ناحيه خداى حكيم و آگاه . (1).
(و آن غرض واحد) اينست كه جز اللّه را نپرستيد كه من از ناحيه او براى بشارت و انذار شما آمده ام (2).
و اينكه از پروردگارتان طلب مغفر