Title: 0-همه / 0-پودمان / آدک بر اساس مواد قانون

Q: الزامات و ویژگی های  آدک
A: ماده ۲:
دادرسی کیفری باید
1.مستند به قانون باشد،
2.حقوق طرفین دعوی را تضمین کند
3.قواعد آن نسبت به اشخاصی که در شرایط مساوی به سبب ارتکاب جرائم مشابه تحت تعقیب قرار می گیرند، به صورت یکسان اعمال شود.

Q: مراجع قضائی باید در رسیدگی چه مواردی را رعایت کنند؟
A: ماده ۳: مراجع قضائی باید با
1. بی طرفی و استقلال کامل
به اتهام انتسابی به اشخاص
2. در کوتاه ترین مهلت ممکن،
رسیدگی و تصمیم مقتضی اتخاذ نمایند و
3. از هر اقدامی که باعث ایجاد اختلال یا طولانی شدن فرآیند دادرسی کیفری می شود، جلوگیری کنند

Q: کدام ماده در آدک اشاره به اصل برائت دارد؟
A: ماده ۴: اصل، برائت است....

Q: مضمون اصل برائت در آدک  ماده 4
A: هرگونه اقدام محدود کننده،
سالب آزادی و ورود به حریم خصوصی اشخاص
جز به حکم قانون و با رعایت مقررات و تحت نظارت مقام قضائی مجاز نیست
و در هر صورت این اقدامات نباید به گونه ای اعمال شود که به کرامت و حیثیت اشخاص آسیب وارد کند.

Q: اقدام محدود کننده، سالب آزادی و ورود به حریم خصوصی اشخاص چه زمانی مجاز است
A: به حکم قانون و با رعایت مقررات و تحت نظارت مقام قضائی

Q: اقدام محدود کننده، سالب آزادی و ورود به حریم خصوصی اشخاص
به طور کلی تابع چه قاعده ای است؟
A: این اقدامات نباید به گونه ای اعمال شود که به کرامت و حیثیت اشخاص آسیب وارد کند.

Q: حقوق متهم طبق ماده 5
A: ماده ۵: متهم باید
در اسرع وقت،
از موضوع و ادله اتهام انتسابی آگاه
و از حق دسترسی به وکیل و سایر حقوق دفاعی مذکور در این قانون بهره مند شود.
پس
1. آگاهی از موضوع و ادله اتهام انتسابی
2. حق دسترسی به وکیل و سایر حقوق دفاعی

Q: حقوق متهم، بزه دیده، شاهد و سایر افراد ذی ربط طبق ماده 6
A: ماده ۶: متهم، بزه دیده، شاهد و سایر افراد ذی ربط باید
1. از حقوق خود در فرآیند دادرسی آگاه شوند
2. و ساز و کارهای رعایت و تضمین این حقوق فراهم شود

Q: در چه صورت با عدم رعایت حقوق شهروندی مجازات مقرر در ماده 570 اعمال نمی شود
A: در صورتی که در سایر قوانین مجازات شدیدتری مقرر شده باشد.

Q: محکومیت به کیفر ناشی از  .... است
A: ماده ۸: محکومیت به کیفر فقط ناشی از ارتکاب جرم است...

Q: جرم که دارای جنبه الهی است، می تواند چند حیثیت داشته باشد
A: جرم که دارای جنبه الهی است، می تواند دو حیثیت داشته باشد:
الف- حیثیت عمومی از جهت تجاوز به حدود و مقررات الهی یا تعدی به حقوق جامعه و اخلال در نظم عمومی
ب- حیثیت خصوصی از جهت تعدی به حقوق شخص یا اشخاص معین

Q: حیثیت عمومی جرم یعنی
A: تجاوز به حدود و مقررات الهی یا تعدی به حقوق جامعه و اخلال در نظم عمومی

Q: حیثیت خصوصی جرم یعنی
A: تعدی به حقوق شخص یا اشخاص معین

Q: ارتکاب جرم می تواند موجب طرح چند دعوی شود
A: ماده ۹: ارتکاب جرم می تواند موجب طرح دو دعوی شود:
الف – دعوای عمومی برای حفظ حدود و مقررات الهی یا حقوق جامعه و نظم عمومی
ب – دعوای خصوصی برای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم و یا مطالبه کیفرهایی که به موجب قانون حق خصوصی بزه دیده است مانند حد قذف و قصاص

Q: تعریف بزه دیده / شاکی/ مدعی خصوصی
A: ماده ۱۰: بزه دیده شخصی است
که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان می گردد
و چنانچه تعقیب مرتکب را درخواست کند، «شاکی»
و هرگاه جبران ضرر و زیان وارده را مطالبه کند، «مدعی خصوصی» نامیده می شود.

Q: تعقیب متهم و اقامه دعوی از جهت حیثیت عمومی بر عهده .... و اقامه دعوی و درخواست تعقیب متهم از جهت حیثیت خصوصی با .... است.
A: ماده ۱۱: تعقیب متهم و اقامه دعوی از جهت حیثیت عمومی بر عهده دادستان و اقامه دعوی و درخواست تعقیب متهم از جهت حیثیت خصوصی با شاکی یا مدعی خصوصی است.

Q: تعقیب متهم در جرائم قابل گذشت
چگونه شروع و موقوف می شود.
A: ماده ۱۲: تعقیب متهم در جرائم قابل گذشت، فقط با شکایت شاکی شروع و در صورت گذشت او موقوف می شود.

Q: تعیین جرائم قابل گذشت به موجب .... است.
A: قانون

Q: تعقیب امر کیفری که طبق قانون شروع شده است و همچنین اجرای مجازات موقوف نمی شود، مگر
A: الف – فوت متهم یا محکوم علیه
ب – گذشت شاکی یا مدعی خصوصی در جرائم قابل گذشت
پ – شمول عفو
ت – نسخ مجازات قانونی
ث – شمول مرور زمان در موارد پیش بینی شده در قانون
ج – توبه متهم در موارد پیش بینی شده در قانون
چ – اعتبار امر مختوم

Q: هرگاه مرتکب جرم پیش از صدور حکم قطعی مبتلا به جنون شود، ...
A: تا زمان افاقه، تعقیب و دادرسی متوقف می‌شود.

Q: هرگاه مرتکب جرم پیش از صدور حکم قطعی مبتلا به جنون شود، تا زمان افاقه، تعقیب و دادرسی متوقف می‌شود. مگر
A: در جرائم حق‌الناسی شرایط اثبات جرم به نحوی باشد که فرد مجنون یا فاقد هوشیاری در فرض افاقه نیز نتواند از خود رفع اتهام کند.

Q: اگر در جرائم حق‌الناسی شرایط اثبات جرم به نحوی باشد که فرد مجنون یا فاقد هوشیاری در فرض افاقه نیز نتواند از خود رفع اتهام کند....
A: به ولی یا قیم یا سرپرست قانونی وی ابلاغ می‌شود که ظرف مهلت پنج روز نسبت به معرفی وکیل اقدام نماید. درصورت عدم معرفی، صرف‌نظر از نوع جرم ارتکابی و میزان مجازات آن وفق مقررات برای وی وکیل تسخیری تعیین می‌شود و تعقیب و دادرسی ادامه می‌یابد.

Q: شاکی  جبران چه ضرر و زیان هایی را می تواند مطالبه کند
A: ماده ۱۴: شاکی می تواند جبران تمام ضرر و زیان های مادی و معنوی و منافع ممکن الحصول ناشی از جرم را مطالبه کند.

Q: زیان معنوی عبارت از
A: تبصره ۱ ماده 14 آدک-
زیان معنوی عبارت از صدمات روحی یا هتک حیثیت و اعتبار شخصی، خانوادگی یا اجتماعی است

Q: منافع ممکن الحصول به چه مواردی اختصاص دارد؟
A: به مواردی اختصاص دارد که صدق اتلاف نماید.

Q: مقررات مرتبط به منافع ممکن الحصول و نیز پرداخت خسارت معنوی شامل ‫[...]‬ نمی شود.
A: ‬جرائم موجب تعزیرات منصوص شرعی و دیه‫

Q: دادخواست ضرر و زیان به کجا باید تسلیم شود؟
A: دادگاه

Q: مطالبه ضرر و زیان و رسیدگی به آن، مستلزم رعایت ‫[...]‬ است.
A: ‬تشریفات آیین دادرسی مدنی‫

Q: هرگاه دعوای ضرر و زیان ابتداء در دادگاه حقوقی اقامه شود، ‫[...] ‬مگر آنکه مدعی خصوصی پس از اقامه دعوی در دادگاه حقوقی، متوجه شود که موضوع واجد جنبه کیفری نیز بوده است
A: ‬دعوای مذکور قابل طرح در دادگاه کیفری نیست،‫

Q: چنانچه دعوای ضرر و زیان ابتداء در دادگاه کیفری مطرح و صدور حکم کیفری به جهتی از جهات قانونی با تأخیر مواجه شود، مدعی خصوصی می تواند....
A: با استرداد دعوی، برای مطالبه ضرر و زیان به دادگاه حقوقی مراجعه کند. چنانچه مدعی خصوصی قبلاً هزینه دادرسی را پرداخته باشد نیازی به پرداخت مجدد آن نیست.

Q: تکلیف دادگاه در خصوص ضرر و زیان مدعی خصوصی چیست؟
A: ماده ۱۷: دادگاه مکلف است
ضمن صدور رأی کیفری،
در خصوص ضرر و زیان مدعی خصوصی نیز
طبق ادله و مدارک موجود
رأی مقتضی صادر کند،

Q: در چه صورت، دادگاه رأی کیفری را صادر و پس از آن به دعوای ضرر و زیان رسیدگی می نماید؟
A: ماده ۱۷:... در صورتی که
رسیدگی به ضرر و زیان مستلزم تحقیقات بیشتر باشد
که در این صورت، دادگاه رأی کیفری را صادر و پس از آن به دعوای ضرر و زیان رسیدگی می نماید.

Q: درچه صورت رای کیفری در دادگاه حقوقی لازم الاتباع است؟
A: ماده ۱۸: هرگاه رأی قطعی کیفری
مؤثر در ماهیت امر حقوقی باشد،
برای دادگاهی که به امر حقوقی یا ضرر و زیان رسیدگی می کند، لازم الاتباع است

Q: در صورتی دادگاه حکم به رد عین، مثل و یا قیمت مال صادر می کند،
چه تکلیفی دارد؟
A: ماده ۱۹: .... مکلف است میزان و مشخصات آن را قید کند

Q: در مواردی که دادگاه حکم به رد عین، مثل و یا قیمت مال صادر می کند، در صورت تعدد محکوم علیه، چه تکیفی دارد؟
A: ماده ۱۹: ...
مکلف است میزان و مشخصات آن را قید
و در صورت تعدد محکوم علیه، حدود مسؤولیت هر یک را مطابق مقررات مشخص کند.

Q: درصورتی که حکم به پرداخت قیمت مال صادر شود، قیمت زمان ... ملاک است.
A: تبصره ماده 19- درصورتی که حکم به پرداخت قیمت مال صادر شود، قیمت زمان اجرای حکم، ملاک است.

Q: سقوط دعوای عمومی موجب سقوط دعوای خصوصی .....
است / نیست
A: ماده ۲۰: سقوط دعوای عمومی موجب سقوط دعوای خصوصی نیست.

Q: هرگاه تعقیب امر کیفری به جهتی از جهات قانونی موقوف یا منتهی به صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت شود، دادگاه کیفری مکلف است....
A: ماده ۲۰: ..... دادگاه کیفری مکلف است،
در صورتی که دعوای خصوصی در آن دادگاه مطرح شده باشد، مبادرت به رسیدگی و صدور رأی نماید.

Q: هرگاه احراز مجرمیت متهم منوط به اثبات مسائلی باشد که رسیدگی به آنها در صلاحیت مرجع کیفری نیست، و در صلاحیت دادگاه حقوقی است، چه می شود؟
A: ماده ۲۱: .....
 با تعیین ذی نفع و با صدور قرار اناطه، تا هنگام صدور رأی قطعی از مرجع صالح، تعقیب متهم، معلق و پرونده به صورت موقت بایگانی می شود....

Q: در صورت صدور قرار اناطه ذی نفع ظرف چه قدر مهلت دارد به دادگاه صالح رجوع کند؟
A: یک ماه از تاریخ ابلاغ قرار اناطه

Q: در قرار اناطه در صورت عدم مراجعه ذی نفع ظرف یک ماه به دادگاه صالح...
A: ماده 21...
هرگاه ذی نفع ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ قرار اناطه بدون عذر موجه به دادگاه صالح رجوع نکند و گواهی آن را ارائه ندهد،
مرجع کیفری به رسیدگی ادامه می دهد و تصمیم مقتضی اتخاذ می کند.

Q: در مواردی که قرار اناطه توسط بازپرس صادر می شود، آیا باید به نظر دادستان برسد؟
A: بله

Q: در مواردی که قرار اناطه توسط بازپرس صادر می شود، ظرف چند روز باید به نظر دادستان برسد
A: ظرف سه روز

Q: در صورتی که دادستان با قرار اناطه موافق نباشد حل اختلاف چگونه است؟
A: طبق ماده (۲۷۱) به عمل می آید
یعنی دادگاه صالح

Q: چه اموالی از شمول قرار اناطه مذکور در ماده 21 مستثنی هستند؟
A: تبصره ۲ ماده 21- اموال منقول از شمول این ماده مستثنی هستند.

Q: آیا مدتی که پرونده در صورت صدور قرار اناطه به صورت موقت بایگانی می شود، جزء مواعد مرور زمان محسوب می شود؟
A: خیر
تبصره ۳ ماده 21- مدتی که پرونده به صورت موقت بایگانی می شود، جزء مواعد مرور زمان محسوب نمی شود.

Q: دادسرا و حدود صلاحیت آن
A: ماده ۲۲:
1.به منظور کشف جرم،
2.تعقیب متهم،
3.انجام تحقیقات،
4.حفظ حقوق عمومی
5.و اقامه دعوای لازم در این مورد،
6.اجرای احکام کیفری،
7.انجام امور حسبی
8.و سایر وظایف قانونی،
در حوزه قضائی هر شهرستان و
در معیت دادگاههای آن حوزه،
دادسرای عمومی و انقلاب
و همچنین در معیت دادگاههای نظامی استان، دادسرای نظامی تشکیل می شود.

Q: دادسرا به ریاست ....تشکیل می شود
A: ماده ۲۳: دادسرا به ریاست دادستان تشکیل می شود و به تعداد لازم معاون، دادیار، بازپرس و کارمند اداری دارد.

Q: درحوزه قضائی بخش، وظایف دادستان بر عهده .... و در غیاب وی بر عهده .... دادگاه است.
A: ماده ۲۴: درحوزه قضائی بخش،
وظایف دادستان بر عهده
رئیس حوزه قضائی
و در غیاب وی بر عهده
دادرس علی البدل
دادگاه است.

Q: انجام وظایف دادسرا در مورد جرائمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاهی غیر از دادگاه محل وقوع جرم است، به عهده دادسرایی است که...
A: ماده ۲۶: ....
به عهده دادسرایی است که
در معیت دادگاه صالح انجام وظیفه می کند
مگر آنکه قانون به نحو دیگری مقرر نماید.

Q: چه کسی بر اقدامات دادستان ها، مقامات قضائی دادسرای شهرستان های استان و افرادی که وظایف دادستان را در دادگاه بخش برعهده دارند نظارت میکند؟
A: ماده ۲۷: دادستان شهرستان مرکز استان بر اقدامات دادستان ها، مقامات قضائی دادسرای شهرستان های آن استان و افرادی که وظایف دادستان را در دادگاه بخش برعهده دارند، از حیث این وظایف و نیز حسن اجرای آراء کیفری، نظارت می کند و تعلیمات لازم را ارائه می نماید.

Q: تعریف ضابطان دادگستری
A: ماده ۲۸: ضابطان دادگستری مأمورانی هستند که
تحت نظارت و تعلیمات دادستان
در کشف جرم،
حفظ آثار و علائم و جمع آوری ادله وقوع جرم،
شناسایی، یافتن و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم،
تحقیقات مقدماتی،
ابلاغ اوراق
و اجرای تصمیمات قضائی،
به موجب قانون اقدام می کنند.

Q: ضابطان دادگستری عبارتند از:
A: ماده ۲۹: ضابطان دادگستری عبارتند از:
الف – ضابطان عام شامل فرماندهان، افسران و درجه داران نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران که آموزش مربوط را دیده باشند.
ب – ضابطان خاص شامل مقامات و مأمورانی که به موجب قوانین خاص در حدود وظایف محول شده ضابط دادگستری محسوب می شوند؛ ...

Q: کارکنان وظیفه، ضابط دادگستری محسوب ....
A: تبصره ماده ۲۹– کارکنان وظیفه، ضابط دادگستری محسوب نمی شوند،

Q: مسؤولیت اقدامات انجام شده توسط کارکنان وظیفه که تحت نظارت ضابطان دادگستری هستند با کیست؟
A: تبصره ماده ۲۹–
کارکنان وظیفه، ضابط دادگستری محسوب نمی شوند، اما تحت نظارت ضابطان مربوط در این مورد انجام وظیفه می کنند و مسؤولیت اقدامات انجام شده در این رابطه با ضابطان است. این مسؤولیت نافی مسؤولیت قانونی کارکنان وظیفه نیست.

Q: چگونگی احراز عنوان ضابط دادگستری
A: ماده ۳۰: احراز عنوان ضابط دادگستری،
علاوه بر وثاقت و مورد اعتماد بودن
منوط به فراگیری مهارتهای لازم
با گذراندن دوره های آموزشی زیر نظر مرجع قضائی مربوط
و تحصیل کارت ویژه ضابطان دادگستری است...

Q: تحقیقات و اقدامات صورت گرفته از سوی کسانی که عنوان ضابط را ندارند...
A: ماده ۳۰:.... تحقیقات و اقدامات صورت گرفته از سوی اشخاص فاقد این کارت، ممنوع و از نظر قانونی بدون اعتبار است.

Q: تکلیف دادستان نسبت به آموزش ضابطان دادگستری؟
A: تبصره ۱ ماده ۳۰:- دادستان مکلف است
به طور مستمر
دوره های آموزشی حین خدمت را
جهت کسب مهارتهای لازم و ایفاء وظایف قانونی
برای ضابطان دادگستری برگزار نماید.

Q: ریاست و نظارت بر ضابطان دادگستری از حیث وظایفی که به عنوان ضابط به عهده دارند با .... است.
A: ماده ۳۲: ریاست و نظارت بر ضابطان دادگستری از حیث وظایفی که به عنوان ضابط به عهده دارند با دادستان است. سایر مقامات قضائی نیز در اموری که به ضابطان ارجاع می دهند، حق نظارت دارند.

Q: ارجاع امر از سوی مقام قضائی به مأموران یا مقاماتی که حسب قانون، ضابط تلقی نمی شوند....
A: تبصره ماده ۳۲:– ارجاع امر از سوی مقام قضائی به مأموران یا مقاماتی که حسب قانون، ضابط تلقی نمی شوند، موجب محکومیت انتظامی تا درجه چهار است

Q: دادستان به منظور نظارت بر حسن اجرای وظایف ضابطان،...
A: ماده ۳۳: دادستان به منظور نظارت بر حسن اجرای وظایف ضابطان،
واحدهای مربوط را
حداقل هر دو ماه یک بار مورد بازرسی قرار می دهد
و در هر مورد، مراتب را در دفتر مخصوصی که به این منظور تهیه می شود، قید و دستورهای لازم را صادر می کند.

Q: ویژگی های دستورهای مقام قضائی به ضابطان دادگستری
A: ماده ۳۴: دستورهای مقام قضائی به ضابطان دادگستری به صورت
کتبی، صریح و با قید مهلت صادر می شود.

Q: در موارد فوری که صدور دستور کتبی مقدور نیست، ....
A: ماده ۳۴: .... در موارد فوری که صدور دستور کتبی مقدور نیست، دستور به صورت شفاهی صادر می شود
و ضابط دادگستری باید ضمن انجام دستورها
و درج مراتب و اقدامات معموله در صورتمجلس،
در اسرع وقت و حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت
آن را به امضای مقام قضائی برساند.

Q: تکلیف ضابطان دادگستری نسبت به دستورات مقام قضایی
A: ماده ۳۵: ضابطان دادگستری مکلفند
در اسرع وقت و در مدتی که دادستان یا مقام قضائی مربوط تعیین می کند،
نسبت به انجام دستورها و تکمیل پرونده اقدام نمایند.

Q: چنانچه اجرای دستور مقام قضایی یا تکمیل پرونده میسر نشود تکلیف ضابطین چیست؟
A: تبصره ماده ۳۵– چنانچه اجرای دستور یا تکمیل پرونده میسر نشود،
ضابطان باید در پایان مهلت تعیین شده، گزارش آن را با ذکر علت برای دادستان یا مقام قضائی مربوط ارسال کنند.

Q: گزارش ضابطان در چه صورتی معتبر است؟
A: ماده ۳۶: گزارش ضابطان درصورتی معتبر است که
بر خلاف اوضاع و احوال و قرائن مسلم قضیه نباشد
و بر اساس ضوابط و مقررات قانونی تهیه و تنظیم شود.

Q: تکلیف ضابطان در مورد گرفتن شکایت؟
A: ماده ۳۷: ضابطان دادگستری موظفند
شکایت کتبی یا شفاهی را همه وقت قبول نمایند. ....

Q: تکلیف ضابطان در مورد شکایت شفاهی
A: ماده ۳۷:....
شکایت شفاهی در صورتمجلس قید و به امضای شاکی می رسد،
اگر شاکی نتواند امضاء کند یا سواد نداشته باشد، مراتب در صورتمجلس قید و انطباق شکایت شفاهی با مندرجات صورتمجلس تصدیق می شود.

Q: تکلیف ضابطان پس از دریافت شکایت
A: ماده ۳۷: ..... ضابطان دادگستری مکلفند پس از دریافت شکایت،
به شاکی رسید تحویل دهند
و به فوریت پرونده را نزد دادستان ارسال کنند.

Q: ضابطان دادگستری نسبت به شاکی مکلفند او را از چه مواردی آگاه کنند؟
A: ضابطان دادگستری نسبت به شاکی مکلفند
او را از
حق درخواست جبران خسارت
و بهره مندی از خدمات مشاوره ای موجود
و سایر معاضدت های حقوقی
آگاه سازند.
ماده ۳۸

Q: تکلیف ضابطان دادگستری در مورد ضرر و زیان وارده مورد ادعای شاکی؟
A: ماده ۳۹: ضابطان دادگستری مکلفند
اظهارات شاکی در مورد ضرر و زیان وارده را در گزارش خود به مراجع قضائی ذکر کنند.

Q: افشای اطلاعات مربوط به هویت و محل اقامت بزه دیده، شهود و مطلعان و سایر اشخاص مرتبط با پرونده توسط ضابطان دادگستری....
A: ماده ۴۰: افشای اطلاعات مربوط به هویت و محل اقامت بزه دیده، شهود و مطلعان و سایر اشخاص مرتبط با پرونده توسط ضابطان دادگستری، جز در مواردی که قانون معین می کند، ممنوع است.

Q: آیا ضابطان دادگستری اختیار اخذ تأمین از متهم را دارند
A: ماده ۴۱: ضابطان دادگستری اختیار اخذ تأمین از متهم را ندارند و مقامات قضائی نیز نمی توانند اخذ تأمین را به آنان محول کنند.

Q: بازجویی و تحقیقات از زنان و افراد نا بالغ توسط ضابطین چگونه خواهد بود؟
A: ماده ۴۲: بازجویی و تحقیقات از زنان و افراد نا بالغ
درصورت امکان
باید توسط ضابطان آموزش دیده زن و با رعایت موازین شرعی انجام شود

Q: هرگاه قرائن و امارات مربوط به وقوع جرم مورد تردید است یا اطلاعات ضابطان دادگستری از منابع موثق نیست، وظیفه ضابطان چیست؟
A: ماده ۴۳: .... آنان باید پیش از اطلاع به دادستان،
بدون داشتن حق تفتیش و بازرسی یا احضار و جلب اشخاص،
تحقیقات لازم را به عمل آورند و نتیجه آن را به دادستان گزارش دهند.
دادستان با توجه به این گزارش، دستور تکمیل تحقیقات را صادر و یا تصمیم قضائی مناسب را اتخاذ می کند.

Q: ضابطان دادگستری با اطلاع از وقوع جرم، در جرایم غیر مشهود چه وظیفه ای دارند؟
A: ماده ۴۴: ضابطان دادگستری به محض اطلاع از وقوع جرم، در جرایم غیر مشهود مراتب را برای کسب تکلیف و اخذ دستورهای لازم به دادستان اعلام می کنند...

Q: ضابطان دادگستری درباره جرائم مشهود، چه وظیفه ای دارند؟
A: ماده ۴۴: .... ضابطان دادگستری درباره جرائم مشهود،
تمام اقدامات لازم را به منظور
حفظ آلات، ادوات، آثار، علائم و ادله وقوع جرم
و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم و یا تبانی،
به عمل می آورند،
تحقیقات لازم را انجام می دهند
و بلافاصله نتایج و مدارک به دست آمده را به اطلاع دادستان می رسانند.

Q: در جرائم مشهود چنانچه شاهد یا مطلعی در صحنه وقوع جرم حضور داشته باشد؛ وظیفه  ضابطان دادگستری چیست؟
A: ماده ۴۴: ....
چنانچه شاهد یا مطلعی در صحنه وقوع جرم حضور داشته باشد؛
اسم، نشانی، شماره تلفن و سایر مشخصات ایشان را اخذ
و در پرونده درج می کنند.
ضابطان دادگستری فقط در صورتی می توانند متهم را بازداشت نمایند که قرائن و امارات قوی بر ارتکاب جرم مشهود توسط وی وجود داشته باشد.

Q: جرم در چه مواردی مشهود است؟
A: ماده ۴۵: جرم در موارد زیر مشهود است:
الف- در مرئی و منظر ضابطان دادگستری واقع شود
یا مأموران یاد شده بلافاصله در محل وقوع جرم حضور یابند
و یا آثار جرم را بلافاصله پس از وقوع مشاهده کنند.
ب – بزه دیده یا دو نفر یا بیشتر که ناظر وقوع جرم بوده اند، حین وقوع جرم یا بلافاصله پس از آن، شخص معینی را به عنوان مرتکب معرفی کنند.
پ – بلافاصله پس از وقوع جرم،
علائم و آثار واضح یا اسباب و ادله جرم در تصرف متهم یافت شود
و یا تعلق اسباب و ادله یاد شده به متهم محرز گردد.
ت – متهم بلافاصله پس از وقوع جرم، قصد فرار داشته یا در حال فرار باشد یا بلافاصله پس از وقوع جرم دستگیر شود.
ث – جرم در منزل یا محل سکنای افراد، اتفاق افتاده
یا در حال وقوع باشد
و شخص ساکن، در همان حال یا بلافاصله پس از وقوع جرم، ورود مأموران را به منزل یا محل سکنای خود درخواست کند.
ج – متهم بلافاصله پس از وقوع جرم، خود را معرفی کند و وقوع آن را خبر دهد.
چ – متهم ولگرد باشد و در آن محل نیز سوء شهرت داشته باشد.

Q: در چه جرایمی تمام شهروندان می توانند اقدامات لازم را برای جلوگیری از فرار مرتکب جرم و حفظ صحنه جرم به عمل آورند؟
A: تبصره ١ ماده ۴۵:- چنانچه جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون به صورت مشهود واقع شود، در صورت عدم حضور ضابطان دادگستری، تمام شهروندان می توانند....

Q: تعریف ولگرد؟
A: تبصره ٢ ماده 45- ولگرد کسی است که مسکن و مأوای مشخص و وسیله معاش معلوم و شغل یا حرفه معینی ندارد

Q: چنانچه دادستان اقدامات انجام شده توسط ضابطان دادگستری را کافی نداند...
A: ماده ۴۶: .... می تواند تکمیل آن را بخواهد. در این صورت، ضابطان باید طبق دستور دادستان تحقیقات و اقدامات قانونی را برای کشف جرم و تکمیل تحقیقات به عمل آورند، اما نمی توانند متهم را تحت نظر نگه دارند....

Q: چنانچه در جرائم مشهود، نگهداری متهم برای تکمیل تحقیقات ضروری باشد، تکلیف ضابطان چیست؟
A: ماده ۴۶: .... ضابطان باید موضوع اتهام و ادله آن را بلافاصله و به طور کتبی به متهم ابلاغ و تفهیم کنند و مراتب را فوری برای اتخاذ تصمیم قانونی به اطلاع دادستان برسانند....
۱ تفهیم اتهام فوری و کتبی
٢ اطلاع رسانی به دادستان

Q: ضابطان تا چه حد (زمان) می توانند متهم را تحت نظر داشته باشند؟
A: ماده ۴۶: .... در هر حال، ضابطان نمی توانند بیش از بیست و چهار ساعت متهم را تحت نظر قرار دهند

Q: هرگاه فردی خارج از وقت اداری به علت هریک از عناوین مجرمانه تحت نظر قرار گیرد، تکلیف ضابط چیست؟
A: ماده ۴۷: هرگاه فردی خارج از وقت اداری به علت هریک از عناوین مجرمانه تحت نظر قرار گیرد، باید حداکثر ظرف یک ساعت مراتب به دادستان یا قاضی کشیک اعلام شود.

Q: هرگاه فردی خارج از وقت اداری به علت هریک از عناوین مجرمانه تحت نظر قرار گیرد تکلیف دادستان یا قاضی کشیک چیست؟
A: ماده ۴۷: .... دادستان یا قاضی کشیک مکلف است، موضوع را بررسی نماید و درصورت نیاز با حضور در محل تحت نظر قرار گرفتن متهم اقدام قانونی به عمل آورد.

Q: متهم از چه زمانی می تواند تقاضای وکیل نماید؟
A: ماده ۴۸: با شروع تحت نظر قرار گرفتن، متهم می تواند تقاضای حضور وکیل نماید...

Q: حداکثر زمان ملاقات وکیل با متهم تحت نظر چه میزان است؟
A: ماده ۴۸: .... وکیل می تواند در پایان ملاقات با متهم که نباید بیش از یک ساعت باشد ملاحظات کتبی خود را برای درج در پرونده ارائه دهد.

Q: در چه مواردی
در مرحله تحقیقات مقدماتی طرفین دعوی، وکیل یا وکلای خود را از بین وکلای رسمی دادگستری که مورد تأیید رئیس قوه‌قضائیه باشد، انتخاب می‌نمایند؟
A: تبصره ماده 48 ـ در جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی
و همچنین جرائم سازمان‌یافته که مجازات آنها مشمول ماده (۳۰۲) این قانون است، در مرحله تحقیقات مقدماتی طرفین دعوی، وکیل یا وکلای خود را از بین وکلای رسمی دادگستری که مورد تأیید رئیس قوه‌قضائیه باشد، انتخاب می‌نمایند

Q: به محض آنکه متهم تحت نظر قرار گرفت
وظیفه ضابطین در  مورد اعلام مشخصات به دادسرا؟
A: ماده ۴۹: به محض آنکه متهم تحت نظر قرار گرفت، حداکثر ظرف یک ساعت، مشخصات سجلی، شغل، نشانی و علت تحت نظر قرار گرفتن وی، به هر طریق ممکن، به دادسرای محل اعلام می شود....

Q: حقوق شخص تحت نظر از نظر ارتباط با خانواده و...؟
A: ماده ۵۰: شخص تحت نظر می تواند
به وسیله تلفن یا هر وسیله ممکن،
افراد خانواده یا آشنایان خود را از تحت نظر بودن آگاه کند
و ضابطان نیز مکلفند مساعدت لازم را در این خصوص به عمل آورند،
مگر آنکه بنا بر ضرورت تشخیص دهند که شخص تحت نظر نباید از چنین حقی استفاده کند.
در این صورت باید مراتب را برای اخذ دستور مقتضی به اطلاع مقام قضائی برسانند.

Q: آیا شخص تحت نظر می تواند تقاضای معاینه شدن توسط پزشک را داشته باشد؟
A: ماده ۵۱: بنا به درخواست
شخص تحت نظر یا یکی از بستگان نزدیک وی،
یکی از پزشکان به تعیین دادستان
از شخص تحت نظر معاینه به عمل می آورد.
گواهی پزشک در پرونده ثبت و ضبط می شود.

Q: آیا ضابطان دادگستری مکلفند حقوق مندرج در قانون ادک در مورد شخص تحت نظر را به متهم تحت نظر تفهیم کنند؟
A: ماده ۵۲: هرگاه متهم تحت نظر قرار گرفت، ضابطان دادگستری مکلفند حقوق مندرج در این قانون در مورد شخص تحت نظر را به متهم تفهیم
و به صورت مکتوب در اختیار وی قرار دهند و رسید دریافت و ضمیمه پرونده کنند.

Q: ضابطان دادگستری در مورد شخص تحت نظر، مکلفند چه مواردی را صورتجلسه کنند؟
A: ماده ۵۳: ضابطان دادگستری مکلفند
اظهارات شخص تحت نظر،
علت تحت نظر بودن،
تاریخ و ساعت آغاز آن،
مدت بازجویی،
مدت استراحت بین دو بازجویی
و تاریخ و ساعتی را که شخص نزد قاضی معرفی شده است
را در صورتمجلس قید کنند و آن را به امضاء یا اثر انگشت او برسانند.
ضابطان همچنین مکلفند تاریخ و ساعت آ‎غاز و پایان تحت نظر بودن را در دفتر خاصی ثبت و ضبط کنند.

Q: اثر انگشت در چه صورتی دارای اعتبار است
A: تبصره ماده ۵۳:- در این ماده و نیز در سایر مواد مقرر در این قانون
که اخذ امضاء و یا اثرانگشت شخص پیش بینی شده است،
اثر انگشت در صورتی دارای اعتبار است که شخص قادر به امضاء نباشد.

Q: ورود به منازل، اماکن تعطیل و بسته و تفتیش آنها، بازرسی اشخاص و اشیاء در جرایم غیر مشهود
در چه صورت مجاز است؟
A: ماده ۵۵: ورود به منازل، اماکن تعطیل و بسته و تفتیش آنها، همچنین بازرسی اشخاص و اشیاء
در جرایم غیر مشهود
با اجازه موردی مقام قضائی است،
هر چند وی اجرای تحقیقات را به طور کلی به ضابط ارجاع داده باشد.

Q: بازرسی اشخاص، اشیاء و مکان های غیر مرتبط با موضوع توسط ضابطان دادگستری در چه شرایطی مجاز است؟
A: در هر هیچ فرضی
ماده ۵۶: ضابطان دادگستری مکلفند طبق مجوز صادره عمل نمایند و از بازرسی اشخاص، اشیاء و مکان های غیر مرتبط با موضوع خودداری کنند.

Q: چنانچه ضابطان دادگستری در هنگام بازرسی محل، ادله، اسباب و آثار جرم دیگری را مشاهده کنند تکلیف آنها چیست؟
A: ماده ۵۷: چنانچه ضابطان دادگستری در هنگام بازرسی محل، ادله، اسباب و آثار جرم دیگری را که
تهدید کننده امنیت و آسایش عمومی جامعه است، مشاهده کنند،
ضمن حفظ ادله
و
تنظیم صورتمجلس،
بلافاصله مراتب را به مرجع قضائی صالح گزارش
و وفق دستور وی عمل می کنند

Q: تکلیف ضابطان دادگستری به هنگام ورود به منازل، اماکن بسته و تعطیل؟
A: ماده ۵۸: ضابطان دادگستری باید به هنگام ورود به منازل، اماکن بسته و تعطیل،
ضمن ارائه اوراق هویت ضابط بودن خود،
اصل دستور قضائی را به متصرف محل نشان دهند
و مراتب را در صورتمجلس قید نمایند
و به امضاء شخص یا اشخاص حاضر برسانند.

Q: به هنگام ورود به منازل، اماکن بسته و تعطیل
در صورت ارائه اوراق هویت ضابط بودن توسط ضابطین و ارائه اصل دستور قضائی
اگراز رؤیت امتناع شد تکلیف چیست؟
A: ماده ۵۸:....
در صورتی که این اشخاص(متصرف) از رؤیت امتناع کنند،
مراتب در صورتمجلس قید می شود
و ضابطان بازرسی را انجام می دهند.

Q: موارد ممنوع در بازجویی ها؟
A: ماده ۶۰: در بازجویی ها
اجبار یا اکراه متهم،
استفاده از کلمات موهن،
طرح سؤالات تلقینی یا اغفال کننده
و سؤالات خارج از موضوع اتهام
ممنوع است
و اظهارات متهم در پاسخ به چنین سؤالاتی و همچنین اظهاراتی که ناشی از اجبار یا اکراه است، معتبر نیست.

Q: آیا می توان هزینه های ناشی از انجام وظایف ضابطان را
بر عهده بزه دیده گذاشت؟
A: خیر
ماده ۶۲: تحمیل هزینه های ناشی از انجام وظایف ضابطان
نسبت به کشف جرم، حفظ آثار و علائم و جمع آوری ادله وقوع جرم، شناسایی و یافتن و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم، دستگیری وی، حمایت از بزه دیده و خانواده او در برابر تهدیدات، ابلاغ اوراق و اجرای تصمیمات قضائی
تحت هر عنوان بر بزه دیده ممنوع است.

Q: جهات قانونی شروع به تعقیب
A: ماده ۶۴: جهات قانونی شروع به تعقیب به شرح زیر است:
الف – شکایت شاکی یا مدعی خصوصی
ب – اعلام و اخبار ضابطان دادگستری، مقامات رسمی یا اشخاص موثق و مطمئن
پ – وقوع جرم مشهود، در برابر دادستان یا بازپرس
ت – اظهار و اقرار متهم
ث- اطلاع دادستان از وقوع جرم به طرق قانونی دیگر

Q: در چه صورت اعلام وقوع جرم توسط ناظر جرم برای شروع به تعقیب کافی است
A: ماده ۶۵: هرگاه کسی اعلام کند که
خود ناظر وقوع جرمی بوده
و جرم مذکور از جرائم غیر قابل گذشت باشد،
در صورتی که قرائن و اماراتی مبتنی بر نادرستی اظهارات وی وجود نداشته باشد،
این اظهار برای شروع به تعقیب کافی است،
هر چند قرائن و امارات دیگری برای تعقیب موجود نباشد؛

Q: اگر اعلام کننده جرم شاهد قضیه نبوده باشد، برای شروع به تعقیب کافی است؟
A: ماده ۶۵:...
اگر اعلام کننده
شاهد قضیه نبوده،
به صرف اعلام نمی توان شروع به تعقیب کرد،
مگر آنکه دلیلی بر صحت ادعا وجود داشته باشد.
یا جرم از جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی باشد.

Q: گزارشها و نامه هایی که هویت گزارش دهندگان و نویسندگان آنها مشخص نیست
آیا می تواند مبنای شروع به تعقیب قرار گیرد؟
A: ماده ۶۷: گزارشها و نامه هایی که هویت گزارش دهندگان و نویسندگان آنها مشخص نیست،
نمی تواند مبنای شروع به تعقیب قرار گیرد،
مگر آنکه
دلالت بر وقوع امر مهمی کند که موجب اخلال در نظم و امنیت عمومی است
یا
همراه با قرائنی باشد که به نظر دادستان برای شروع به تعقیب کفایت می‏ کند.

Q: در شکوائیه چه مواردی باید قید شود
A: ماده ۶۸:
الف – نام و نام خانوادگی، نام پدر، سن، شغل، میزان تحصیلات، وضعیت تأهل، تابعیت، مذهب، شماره شناسنامه، شماره ملی، نشانی دقیق و درصورت امکان نشانی پیام نگار (ایمیل)، شماره تلفن ثابت و همراه و کد پستی شاکی
ب – موضوع شکایت، تاریخ و محل وقوع جرم
پ – ضرر و زیان وارده به مدعی و مورد مطالبه وی
ت – ادله وقوع جرم، اسامی، مشخصات و نشانی شهود و مطلعان در صورت امکان
ث – مشخصات و نشانی مشتکی عنه یا مظنون در صورت امکان

Q: تکلیف دادستان در مورد قبول شکایت
A: ماده ۶۹: دادستان مکلف است شکایت کتبی و شفاهی را همه وقت قبول کند.

Q: تکلیف دادستان در مورد قبول شکایت شفاهی
A: ماده ۶۹: ...
شکایت شفاهی در صورتمجلس قید و به امضاء یا اثر انگشت شاکی می رسد.

Q: در مورد اخذ شکایت هرگاه شاکی سواد نداشته باشد،...
A: ماده ۶۹:.....
هرگاه شاکی سواد نداشته باشد،
مراتب در صورتمجلس قید و انطباق شکایت با مندرجات صورتمجلس تصدیق می‏ شود

Q: دادستان در چه فروضی
 شخصی را به عنوان قیم موقت تعیین و یا خود امر کیفری را تعقیب می کند؟
A: ماده ۷۰: در مواردی که
تعقیب کیفری، منوط به شکایت شاکی است
و بزه‏ دیده، محجور می باشد
و ولی یا قیم نداشته یا به آنان دسترسی ندارد و نصب قیم نیز موجب فوت وقت یا توجه ضرر به محجور شود،
تا حضور و مداخله ولی یا قیم یا نصب قیم
و همچنین در صورتی که ولی یا قیم خود مرتکب جرم شده یا مداخله در آن داشته باشد،
و یا اینکه بزه‏ دیده، ولی و یا قیم او به عللی از قبیل بیهوشی قادر به شکایت نباشد (بخش آخر ماده 70)

Q: در مواردی که دادستان خود امر کیفری را از طرف بزه‏ دیده، محجور تعقیب می کند چه تکالیفی دارد؟
A: ماده ۷۰:...
اقدامات ضروری را برای حفظ و جمع آوری ادله جرم و جلوگیری از فرار متهم به عمل می آورد.

Q: در مورد بزه دیده سفیه
در چه صورت دادستان طرح شکایت می کند؟
A: تبصره ماده 70– در خصوص شخص سفیه
فقط در دعاوی کیفری که جنبه مالی دارد رعایت ترتیب مذکور در این ماده الزامی است
و در غیر موارد مالی، سفیه می تواند شخصاً طرح شکایت نماید.
متن ماده 70: در مواردی که تعقیب کیفری، منوط به شکایت شاکی است و بزه‏ دیده، محجور می باشد
و ولی یا قیم نداشته یا به آنان دسترسی ندارد و نصب قیم نیز موجب فوت وقت یا توجه ضرر به محجور شود، تا حضور و مداخله ولی یا قیم یا نصب قیم و همچنین در صورتی که ولی یا قیم خود مرتکب جرم شده یا مداخله در آن داشته باشد،
دادستان شخصی را به عنوان قیم موقت تعیین و یا خود امر کیفری را تعقیب می کند و اقدامات ضروری را برای حفظ و جمع آوری ادله جرم و جلوگیری از فرار متهم به عمل می آورد. این حکم در مواردی که بزه‏ دیده، ولی و یا قیم او به عللی از قبیل بیهوشی قادر به شکایت نباشد نیز جاری است

Q: اگر بزه‏ دیده طفل یا مجنون باشد
در مواردی که تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی است،
اگر ولی قهری یا سرپرست قانونی او با وجود مصلحت مولّی علیه اقدام به شکایت نکند چه می شود؟
A: ماده ۷۱: در مواردی که تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی است، اگر بزه‏ دیده طفل یا مجنون باشد و ولی قهری یا سرپرست قانونی او با وجود مصلحت مولّی علیه اقدام به شکایت نکند،
دادستان موضوع را تعقیب می کند.

Q: در مورد بزه‏ دیدگانی که به عللی از قبیل معلولیت جسمی یا ذهنی یا کهولت سن، ناتوان از اقامه دعوی هستند
در مواردی که تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی است
تکلیف دادستان چیست؟
A: ماده ۷۱: ....در مورد بزه‏ دیدگانی که به عللی از قبیل معلولیت جسمی یا ذهنی یا کهولت سن، ناتوان از اقامه دعوی هستند، دادستان موضوع را با جلب موافقت آنان تعقیب می کند.

Q: در صورتی که تعقیب کیفری منوط به شکایت شاکی است اما به دلایل خاص همچون محجوریت دادستان موضوع را تعقیب می کند
موقوف شدن تعقیب یا اجرای حکم به اختیار کیست؟
A: ماده ۷۱: ....
در این صورت، در خصوص افراد محجور، موقوف شدن تعقیب یا اجرای حکم نیز منوط به موافقت دادستان است.

Q: اگر مقامات و اشخاص رسمی از وقوع یکی از جرایم غیر قابل گذشت در حوزه کاری خود مطلع شوند،...
A: ماده ۷۲: هرگاه مقامات و اشخاص رسمی از وقوع یکی از جرایم غیر قابل گذشت در حوزه کاری خود مطلع شوند، مکلفند موضوع را فوری به دادستان اطلاع دهند.

Q: آیا دادستان می تواند در تحقیقات مقدماتی حضور یابد؟
A: ماده ۷۴: دادستان می تواند در تحقیقات مقدماتی حضور یابد و بر نحوه انجام آن نظارت کند؛ اما نمی تواند جریان تحقیقات را متوقف سازد

Q: آیا دادستان می تواند جریان تحقیقات را متوقف سازد؟
A: ماده ۷۴: دادستان می تواند در تحقیقات مقدماتی حضور یابد و بر نحوه انجام آن نظارت کند؛ اما نمی تواند جریان تحقیقات را متوقف سازد.

Q: نظارت بر تحقیقات بر عهده کیست؟
A: ماده ۷۵: نظارت بر تحقیقات بر عهده دادستانی است که تحقیقات در حوزه او به عمل می‏ آید،
هر چند راجع به امری باشد که خارج از آن حوزه اتفاق افتاده است.

Q: آیا دادستان می تواند اجرای برخی تحقیقات و اقدامات لازم را از بازپرس تقاضا کند؟
A: ماده ۷۶: دادستان پیش از آنکه تحقیق در جرمی را از بازپرس بخواهد یا جریان تحقیقات را به طور کلی به بازپرس واگذار کند، می تواند اجرای برخی تحقیقات و اقدامات لازم را از بازپرس تقاضا کند. در این صورت، بازپرس مکلف است فقط تحقیق یا اقدام مورد تقاضای دادستان را انجام دهد و نتیجه را نزد وی ارسال کند.

Q: تکلیف دادستان در صورت نبودن بازپرس در صورت مشهود بودن جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) ؟
A: ماده ۷۷: در صورت مشهود بودن جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون،
تا پیش از حضور و مداخله بازپرس،
دادستان برای حفظ آثار و علائم، جمع آوری ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم اقدامات لازم را به عمل می آورد.

Q: در مورد جرائم مشهود که رسیدگی به آنها از صلاحیت دادگاه محل خارج است، دادستان مکلف است...
A: ماده ۷۸: در مورد جرائم مشهود که رسیدگی به آنها از صلاحیت دادگاه محل خارج است، دادستان مکلف است
1-تمام اقدامات لازم را برای جلوگیری از امحای آثار جرم و فرار و مخفی شدن متهم انجام دهد
2-و هر تحقیقی را که برای کشف جرم لازم بداند، به عمل آورد
3-و نتیجه اقدامات خود را فوری به مرجع قضائی صالح ارسال کند.

Q: شاکی چه موقع می تواند درخواست ترک تعقیب کند؟
A: ماده ۷۹:
در جرائم قابل گذشت،
شاکی
می تواند
تا قبل از صدور کیفرخواست
درخواست ترک تعقیب کند

Q: در صورتی که شاکی درخواست ترک تعقیب کند
1. چه قرار صادر می شود؟
2. آیا شاکی می تواند تعقیب مجدد متهم را بخواهد؟
A: ماده ۷۹: ....
1. در این صورت، دادستان قرار ترک تعقیب صادر می کند.
2. شاکی می تواند تعقیب مجدد متهم را فقط برای یک بار تا یک سال از تاریخ صدور قرار ترک تعقیب درخواست کند

Q: در چه صورتی در جرایم
قرار بایگانی پرونده صادر می شود؟ (شرایط)
A: ماده ۸۰:
در جرائم تعزیری درجه هفت و هشت،
چنانچه شاکی وجود نداشته یا گذشت کرده باشد،
در صورت فقدان سابقه محکومیت مؤثر کیفری،

Q: بر فرض وجود شرایط در صورتی که مقام قضایی بخواهد طبق ماده 80 قرا بایگانی صادر کند
چه مواردی را باید در نظر بگیرد؟
A: ماده ۸۰:....
مقام قضائی
 می تواند
پس از تفهیم اتهام
با ملاحظه وضع اجتماعی
و سوابق متهم
و اوضاع و احوالی که موجب وقوع جرم شده است
و در صورت ضرورت با اخذ التزام کتبی از متهم برای رعایت مقررات قانونی،
فقط یک بار از تعقیب متهم خودداری نماید و قرار بایگانی پرونده را صادر کند.

Q: بر فرض وجود شرایط در صورتی که مقام قضایی بخواهد طبق ماده 80 قرا بایگانی صادر کند
چند بار می تواند از تعقیب متهم خودداری نماید و قرار بایگانی پرونده را صادر کند؟
A: ماده ۸۰:.....
می تواند ....
فقط یک بار از تعقیب متهم خودداری نماید و قرار بایگانی پرونده را صادر کند

Q: ماده ۸۰: در جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، مقام قضائی می تواند فقط یک بار از تعقیب متهم خودداری نماید و قرار بایگانی پرونده را صادر کند.
این قرار ظرف .....از تاریخ .....، قابل اعتراض است و مرجع تجدید نظر آن.... است
A: این قرار ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ، قابل اعتراض است.
مرجع تجدیدنظر قرار موضوع این ماده ....دادگاه تجدیدنظر است.

Q: مرجع تجدیدنظر قرارهای قابل اعتراض مربوط به تحقیقات مقدماتی جرائمی که به‌طور مستقیم در دادگاه رسیدگی می‌شوند،؟
A: تبصره ماده 80 ـ مرجع تجدیدنظر قرار موضوع این ماده (یعنی قرار بایگانی)
و سایر قرارهای قابل اعتراض مربوط به تحقیقات مقدماتی جرائمی که به‌طور مستقیم در دادگاه رسیدگی می‌شوند، دادگاه تجدیدنظر است.

Q: قرار تعلیق تعقیب در کجا ثبت می‏ شود
A: تبصره ۶ ماده 81- قرار تعلیق تعقیب در دفتر مخصوصی در واحد سجل کیفری ثبت می‏ شود

Q: درصورتی که متهم در مدت تعلیق
ترتیبات مندرج در قرار تعلیق را رعایت نکند...
A: تبصره ۶ ماده 81تعلیق لغو می شود

Q: در کدام جرایم دادستان می تواند تعقیب را معلق کند؟
A: ماده ۸۱: در جرائم تعزیری درجه شش، هفت و هشت که مجازات آنها قابل تعلیق است

Q: در جرائم تعزیری درجه شش، هفت و هشت که مجازات آنها قابل تعلیق است
در چه صورت دادستان میتواند تعقیب را معلق کند؟
A: ماده ۸۱: در جرائم تعزیری درجه شش، هفت و هشت که مجازات آنها قابل تعلیق است،
1چنانچه شاکی وجود نداشته،
2. یا گذشت کرده
3. یا خسارت وارده جبران گردیده باشد
4. و یا با موافقت بزه دیده، ترتیب پرداخت آن در مدت مشخصی داده شود
5. و متهم نیز فاقد سابقه محکومیت مؤثر کیفری باشد،

Q: در صورت وجود شرایط تعلیق تعقیب
آیا دادستان می تواند بدون رضایت متهم تعقیب او را معلق کند
A: خیر
ماده ۸۱: ....دادستان می تواند پس از اخذ موافقت متهم...تعقیب وی را ... معلق کند

Q: آیا در تعلیق تعقیب باید حتما تامین اخذ شود
A: خیر مگر اینکه ضرورت داشته باشد
ماده ۸۱: .....دادستان ... درصورت ضرورت با اخذ تأمین متناسب، تعقیب وی را ... معلق کند

Q: مدت تعلیق تعقیب در آدک
A: ماده ۸۱: ....دادستان می تواند ... تعقیب متهم را از شش ماه تا دو سال معلق کند

Q: آیا تعلیق تعقیب در آدک به ساده و مراقبتی تقسیم می شود؟
A: خیر
همیشه مراقبتی است چون همیشه همراه با تعهد به انجام دستورات است.
؟

Q: دادستان در مورد تعلیق تقیب می تواند
متهم را مکلف به اجرای چه دستوراتی کند
A: برخی از دستورات زیر
ماده ۸۱:....
الف – ارائه خدمات به بزه‏ دیده در جهت رفع یا کاهش آثار زیان بار مادی یا معنوی ناشی از جرم با رضایت بزه‏ دیده
ب- ترک اعتیاد از طریق مراجعه به پزشک، درمانگاه، بیمارستان و یا به هر طریق دیگر، حداکثر ظرف شش ماه
پ – خودداری از اشتغال به کار یا حرفه معین، حداکثر به مدت یک سال
ت – خودداری از رفت و آمد به محل یا مکان معین، حداکثر به مدت یک سال
ث – معرفی خود در زمانهای معین به شخص یا مقامی به تعیین دادستان، حداکثر به مدت یک سال
ج – انجام دادن کار در ایام یا ساعات معین در مؤسسات عمومی یا عام المنفعه با تعیین دادستان، حداکثر به مدت یک سال
چ – شرکت در کلاسها یا جلسات آموزشی، فرهنگی و حرفه ای در ایام و ساعات معین حداکثر، به مدت یک سال
ح – عدم اقدام به رانندگی با وسایل نقلیه موتوری و تحویل دادن گواهینامه، حداکثر به مدت یک سال
خ – عدم حمل سلاح دارای مجوز یا استفاده از آن، حداکثر به مدت یک سال
د – عدم ارتباط و ملاقات با شرکاء جرم و بزه‏ دیده به تعیین دادستان، برای مدت معین
ذ – ممنوعیت خروج از کشور و تحویل دادن گذرنامه با اعلام مراتب به مراجع مربوط، حداکثر به مدت شش ماه

Q: مقام قضائی در چه جرایمی می تواند به متهم مهلت بدهد تا برای تحصیل گذشت شاکی یا جبران خسارت ناشی از جرم اقدام کند؟
A: ماده ۸۲: در جرائم تعزیری
  درجه شش، هفت و هشت که
مجازات آنها قابل تعلیق است،....

Q: در چه صورتی مقام قضائی می تواند به متهم مهلت بدهد تا برای تحصیل گذشت شاکی یا جبران خسارت ناشی از جرم اقدام کند؟
A: ماده ۸۲: .... مقام قضائی می تواند
به درخواست متهم و موافقت بزه‏ دیده یا مدعی خصوصی
و
با اخذ تأمین متناسب،
حداکثر دو ماه مهلت به متهم بدهد تا برای تحصیل گذشت شاکی یا جبران خسارت ناشی از جرم اقدام کند.

Q: میزان مهلتی که به متهم برای تحصیل گذشت شاکی یا جبران خسارت ناشی از جرم داده می شود چقدر است؟
A: ماده ۸۲: ...
مقام قضائی می تواند ... حداکثر دو ماه مهلت به متهم بدهد تا برای تحصیل گذشت شاکی یا جبران خسارت ناشی از جرم اقدام کند.
مهلت های مذکور در این ماده در صورت اقتضاء فقط برای یک بار و به میزان مذکور قابل تمدید است

Q: مقام قضائی در چه صورتی می تواند موضوع را برای حصول سازش بین طرفین
به شورای حل اختلاف یا شخص یا مؤسسه‏ ای برای میانجیگری ارجاع دهد؟
مدت میانجیگری چقدر است؟
A: ماده ۸۲: ...مقام قضائی می تواند برای حصول سازش بین طرفین، موضوع را
با توافق آنان به شورای حل اختلاف یا شخص یا مؤسسه‏ ای برای میانجیگری ارجاع دهد.
مدت میانجیگری بیش از سه ماه نیست.
مهلت های مذکور در این ماده در صورت اقتضاء فقط برای یک بار و به میزان مذکور قابل تمدید است

Q: در صورت اعطای مهلت به متهم طبق ماده 82
اگر شاکی گذشت کند و موضوع از جرائم قابل گذشت باشد
چه اتفاقی می افتد
A: ماده ۸۲: .... اگر شاکی گذشت کند و موضوع از جرائم قابل گذشت باشد، تعقیب موقوف می شود

Q: در صورت اعطای مهلت به متهم طبق ماده 82
اگر شاکی گذشت کند و موضوع از جرائم غیر قابل گذشت باشد
چه اتفاقی می افتد؟
A: ماده 82....
اگر شاکی گذشت کند یا خسارت او جبران شود و یا راجع به پرداخت آن توافق حاصل شود
و متهم فاقد سابقه محکومیت مؤثر کیفری باشد،
مقام قضائی می تواند پس از اخذ موافقت متهم،
تعقیب وی را از شش ماه تا دو سال معلق کند.

Q: اگر طبق ماده 82 تعقیب متهم معلق شد اما
متهم تعهدات مورد توافق را اجرا نکرد
چه می شود؟
A: ماده ۸۲:.... در صورت عدم اجرای تعهدات مورد توافق از سوی متهم
بدون عذر موجه،
بنا به درخواست شاکی یا مدعی خصوصی،
قرار تعلیق تعقیب را لغو و تعقیب را ادامه می دهد.

Q: در دادسرا اگر در موضوعی دیه باید از بیت‏ المال پرداخت شود
در مورد پرونده چه تصمیمی گرفته می شود؟
A: ماده ۸۵: در مواردی که دیه باید از بیت‏ المال پرداخت شود،
پس از اتخاذ تصمیم قانونی راجع به سایر جهات،
پرونده به دستور دادستان برای صدور حکم مقتضی به دادگاه ارسال می شود.

Q: در مواردی که پرونده با قرار موقوفی تعقیب یا با هر تصمیم دیگری در دادسرا مختومه می‌شود اما باید نسبت به پرداخت دیه تعیین تکلیف شود
تکلیف چیست؟
A: پرونده به دستور دادستان برای صدور حکم مقتضی به دادگاه ارسال می شود.
تبصره ۱ ماده 85

Q: در مواردی که مسؤولیت پرداخت دیه متوجه عاقله است، چه باید کرد؟
A: تبصره ۲ ماده 85ـ در مواردی که مسؤولیت پرداخت دیه متوجه عاقله است،
در صورت وجود دلیل کافی
و با رعایت مقررات مربوط به احضار،
به وی اخطار می‌شود برای دفاع از خود حضور یابد.
پس از حضور، موضوع برای وی تبیین و اظهارات او اخذ می شود.
هیچ‌یک از الزامات و محدودیت‌های مربوط به متهم در مورد عاقله قابل اعمال نیست. عدم حضور عاقله مانع از رسیدگی نیست.

Q: دادستان در چه صورتی می تواند دعوای کیفری را بلافاصله بدون صدور کیفرخواست به صورت شفاهی مطرح کند؟
A: ماده ۸۶:
در غیر جرائم موضوع ماده (۳۰۲) این قانون،
چنانچه
1.متهم و شاکی حاضر باشند
2.یا متهم حاضر و شاکی وجود نداشته یا گذشت کرده باشد
3.و تحقیقات مقدماتی هم کامل باشد،
دادستان می تواند رأساً یا به درخواست بازپرس،
با اعزام متهم به دادگاه
و در صورت حضور شاکی به همراه او،
دعوای کیفری را بلافاصله بدون صدور کیفرخواست به صورت شفاهی مطرح کند.

Q: در صورتی که دادستان رأساً یا به درخواست بازپرس، دعوای کیفری را بلافاصله بدون صدور کیفرخواست به صورت شفاهی مطرح کند
دادگاه چه زمانی تشکیل می شود؟
A: ماده ۸۶: .... دادگاه  در این مورد، دادگاه بدون تأخیر تشکیل جلسه می دهد

Q: در صورتی که دادستان رأساً یا به درخواست بازپرس، دعوای کیفری را بلافاصله بدون صدور کیفرخواست به صورت شفاهی مطرح کند
دادگاه ابتدا چه چیزی را به متهم تفهیم می کند؟
A: ماده ۸۶: ....
دادگاه  در این مورد، دادگاه بدون تأخیر تشکیل جلسه می دهد و به متهم تفهیم می کند که حق دارد برای تعیین وکیل و تدارک دفاع مهلت بخواهد

Q: در صورتی که دادستان رأساً یا به درخواست بازپرس، دعوای کیفری را بلافاصله بدون صدور کیفرخواست به صورت شفاهی مطرح کند
دادگاه برای تعیین وکیل و تدارک دفاع چه قدر مهلت میدهد؟
A: ماده ۸۶: دادگاه  در این مورد، ... به متهم تفهیم می کند که حق دارد برای تعیین وکیل و تدارک دفاع مهلت بخواهد که در صورت درخواست متهم،
حداقل سه روز به او مهلت داده می شود

Q: در صورتی که پرونده بدون صدور کیفرخواست به صورت شفاهی مطرح شود اما
متهم برای تعیین وکیل و تدارک دفاع مهلت نخواهد دادگاه چه موقع تشکیل می شود؟
A: ماده ۸۶:.... هرگاه متهم از این حق استفاده نکند،
دادگاه در همان جلسه، رسیدگی و رأی صادر می کند
و اگر ضمن رسیدگی انجام تحقیقاتی را لازم بداند، آنها را انجام و یا دستور تکمیل تحقیقات را به دادستان یا ضابطان دادگستری می دهد

Q: ماده ۸۶:.... در صورتی که پرونده بدون صدور کیفرخواست به صورت شفاهی مطرح شود
شاکی در صورت مطالبه ضرر و زیان می تواند حداکثر ظرف ‫[...]‬ روز دادخواست خود را تقدیم کند
A: ‬پنج‫

Q: در صورتی که پرونده بدون صدور کیفرخواست به صورت شفاهی مطرح شود
در صورتی که شاکی ضرر و زیان را مطالبه کند
دادگاه چکونه به امر ضرر و زیان رسیدگی می کند
A: ماده ۸۶:.... شاکی در صورت مطالبه ضرر و زیان می تواند حداکثر ظرف پنج روز دادخواست خود را تقدیم کند و دادگاه می تواند فارغ از امر کیفری به دعوای ضرر و زیان رسیدگی و رأی مقتضی صادر نماید.

Q: در چه مواردی محموله پستی مشکوک با تنظیم صورتمجلس توقیف می‏ شود
A: ماده ۸۷: هرگاه مأموران پست
بر مبنای قرائن و امارات، احتمال قوی دهند که
بسته پستی حاوی
1.مواد مخدر،
2.سمی،
3.میکروبی خطرناک
4.و یا مواد منفجره،
5.اسلحه گرم،
6.اقلام امنیتی مطابق فهرست اعلامی از سوی مراجع ذی‏ صلاح به پست
7.و یا سایر آلات و ادوات جرم
است،
محموله پستی با تنظیم صورتمجلس توقیف می‏ شود و موضوع فوری به اطلاع دادستان می رسد.

Q: معاون دادستان یا دادیار در چه اموری اختیارات و وظایف دادستان را دارند؟
A: ماده ۸۸: در اموری که از طرف دادستان به معاون دادستان یا دادیار ارجاع می شود، آنان در امور محوله تمام وظایف و اختیارات دادستان را دارند و تحت تعلیمات و نظارت او انجام وظیفه می کنند.

Q: در غیاب دادستان و معاون او، دادیاری که .... و در صورت تساوی، دادیاری که .... جانشین دادستان می شود.
A: سابقه قضائی بیشتری دارد
سن بیشتری دارد

Q: ماده ۸۹: شروع به تحقیقات مقدماتی از سوی بازپرس منوط به ‫[...]‬ است
A: ‬ارجاع دادستان‫

Q: چنانچه بازپرس، ناظر وقوع جرم باشد در مورد تحقیقات چگونه عمل میکند؟
A: ماده ۸۹:...چنانچه بازپرس، ناظر وقوع جرم باشد تحقیقات را شروع می کند، مراتب را فوری به اطلاع دادستان می رساند و در صورت ارجاع دادستان، تحقیقات را ادامه می دهد.

Q: تعریف تحقیقات مقدماتی در قانون آدک
A: ماده ۹۰: تحقیقات مقدماتی،
مجموعه اقدامات قانونی است که
از سوی بازپرس
یا دیگر مقامات قضائی،
برای
1. حفظ آثار و علائم و جمع‏ آوری ادله وقوع جرم،
2. شناسایی، یافتن و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم
انجام می شود.

Q: آیا تحقیقات مقدماتی به صورت محرمانه صورت می گیرد؟
A: ماده ۹۱: تحقیقات مقدماتی
به صورت محرمانه صورت می گیرد مگر در مواردی که قانون به نحو دیگری مقرر نماید.

Q: در صورتی که اصل محرمانه بودن تحقیقات مقدماتی توسط اشخاصی که در جریان تحقیقات مقدماتی حضور دارند رعایت نشود چه میشود؟
A: ماده ۹۱: تحقیقات مقدماتی به صورت محرمانه صورت می گیرد مگر در مواردی که قانون به نحو دیگری مقرر نماید. کلیه اشخاصی که در جریان تحقیقات مقدماتی حضور دارند موظف به حفظ این اسرار هستند
و در صورت تخلف، به مجازات جرم افشای اسرار شغلی و حرفه ای محکوم می شوند

Q: ماده ۹۲: تحقیقات مقدماتی تمام جرائم بر عهده ‫[...]‬ است.
A: ‬بازپرس‫

Q: درچه جرایمی در صورت کمبود بازپرس دادستان دارای تمام وظایف و اختیاراتی است که برای بازپرس تعیین شده است؟
A: ماده ۹۲: ... در غیر جرائم مستوجب مجازات‌های مقرر در ماده (۳۰۲) این قانون،
در صورت کمبود بازپرس،
دادستان نیز دارای تمام وظایف و اختیاراتی است که برای بازپرس تعیین شده است

Q: وقتی دادستان انجام تحقیقات مقدماتی را به دادیار ارجاع میدهد (یعنی وقتی تحقیقات مقدماتی را دادیار انجام میدهد)
در قرارهای صادر شده از سوی دادیار چه چیزی باید رعایت شود؟
A: ماده ۹۲:....چنانچه دادستان انجام تحقیقات مقدماتی را به دادیار ارجاع دهد،
قرارهای نهائی دادیار
و همچنین قرار تأمین منتهی به بازداشت متهم،
باید در همان روز صدور به نظر دادستان برسد
و دادستان نیز مکلف است حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت در این باره اظهار نظر کند.

Q: دادستان مکلف ظرف چه مدت در مورد قرارهای  نهائی دادیار و همچنین قرار تأمین منتهی به بازداشت متهم اظهار نظر کند؟
A: ماده 92
دادستان مکلف است حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت در این باره (قرارهای نهائی دادیار و همچنین قرار تأمین منتهی به بازداشت متهم) اظهار نظر کند.

Q: در صورت عدم حضور بازپرس یا معذور بودن وی از انجام وظیفه و عدم دسترسی به بازپرس دیگر در آن دادسرا چه می شود؟
A: تبصره-ماده 92
1.در صورت عدم حضور بازپرس
2.یا معذور بودن وی از انجام وظیفه
3.و عدم دسترسی به بازپرس دیگر در آن دادسرا
4.در جرائم موضوع ماده (۳۰۲) این قانون،
دادرس دادگاه
به تقاضای دادستان
و تعیین رئیس حوزه قضائی،
وظیفه بازپرس را فقط تا زمان باقی بودن وضعیت مذکور انجام می دهد.

Q: آیا بازپرس در هنگام مواجهه با متهم به دنبال اثبات انجام شدن جرم توسط متهم باشد؟
A: ماده ۹۳: بازپرس باید در کمال بی طرفی و در حدود اختیارات قانونی،
تحقیقات را انجام دهد
و در کشف اوضاع و احوالی که به نفع یا ضرر متهم است فرق نگذارد.

Q: ماده ۹۴: تحقیقات مقدماتی باید ‫[...]‬ انجام شود
A: ‬به سرعت و به نحو مستمر‫

Q: وضعیت تحقیقات مقدماتی در ایام تعطیل
A: ماده ۹۴: تحقیقات مقدماتی باید به سرعت و به نحو مستمر انجام شود و
ایام تعطیل مانع انجام آن نیست.

Q: وظیفه بازپرس برای جلوگیری از امحای آثار و علائم جرم
A: ماده ۹۵: بازپرس مکلف است برای جلوگیری از امحای آثار و علائم جرم،
اقدامات فوری را به عمل آورد
و در تحصیل و جمع‏ آوری ادله وقوع جرم تأخیر نکند.

Q: آیا انتشار تصویر و مشخصات مربوط به هویت متهم در مراحل تحقیقات مقدماتی توسط رسانه ها و مراجع انتظامی و قضائی مجاز است
A: اصولا خیر
ماده ۹۶: انتشار تصویر و سایر مشخصات مربوط به هویت متهم در کلیه مراحل تحقیقات مقدماتی توسط رسانه ها و مراجع انتظامی و قضائی ممنوع است...

Q: در چه مواردی انتشار تصویر و سایر مشخصات مربوط به هویت متهم مجاز است
A: ماده ۹۶: ....
الف- متهمان به ارتکاب جرائم عمدی موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون که متواری بوده و دلایل کافی برای توجه اتهام به آنان وجود داشته باشد و از طریق دیگری امکان دستیابی به آنان موجود نباشد، به منظور شناسایی آنان و یا تکمیل ادله، تصویر اصلی و یا تصویر به دست آمده از طریق چهره نگاری آنان منتشر می شود.
ب- متهمان دستگیر شده که به ارتکاب چند فقره جرم نسبت به اشخاص متعدد و نا معلومی نزد بازپرس اقرار کرده اند و تصویر آنان برای آگاهی بزه دیدگان و طرح شکایت و یا اقامه دعوای خصوصی توسط آنان، منتشر می شود.

Q: آیا بازپرس می تواند به منظور حمایت از بزه‏ دیده، شاهد، مطلع، اعلام کننده جرم یا خانواده آنان و همچنین خانواده متهم در برابر تهدیدات،  انجام اقدامات احتیاطی را به ضابطان دادگستری دستور  دهد؟
A: ماده ۹۷: بازپرس ... در صورت ضرورت،
انجام برخی از اقدامات احتیاطی را به ضابطان دادگستری دستور می دهد.
ضابطان دادگستری مکلف به انجام دستورها و ارائه گزارش به بازپرس هستند.

Q: آیا بازپرس می تواند تفتیش، تحقیق از شهود و مطلعان، جمع‏ آوری اطلاعات و ادله وقوع جرم و یا هر اقدام قانونی دیگری را که برای کشف جرم لازم بداند به ضابطان دادگستری ارجاع دهد؟
A: ماده ۹۸: بازپرس باید شخصاً تحقیقات و اقدامات لازم را به منظور جمع‏ آوری ادله وقوع جرم به عمل آورد،
ولی می تواند در غیر جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون، تفتیش، تحقیق از شهود و مطلعان، جمع‏ آوری اطلاعات و ادله وقوع جرم و یا هر اقدام قانونی دیگری را که برای کشف جرم لازم بداند،
پس از دادن تعلیمات لازم
به ضابطان دادگستری ارجاع دهد
که در این صورت، ضمن نظارت، چنانچه تکمیل آنها را لازم بداند، تصمیم مقتضی اتخاذ می کند.

Q: آیا بازپرس به هیچ صورتی در مورد بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون نمی تواند از ضابط کمک بگیرد؟
A: طبق تبصره ماده 98 ـ در بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون نیز بازپرس می‌تواند با همکاری ضابطان دادگستری تحقیقات لازم را انجام دهد.
اما طبق متن ماده 98 - در غیر جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) می تواند تحقیقات را به ضابطین محول کند لذا
در غیر 302 کلا می تواند تحقیقات را به ضابط بدهد اما در مورد بند های 4 گانه 302 می تواند از همکاری آنها استفاده کند!

Q: هرگاه بازپرس ضمن تحقیق، جرم دیگری را کشف کند که با جرم اول مرتبط نباشد و بدون شکایت شاکی نیز قابل تعقیب باشد چه می کند؟
A: ماده ۹۹: هرگاه بازپرس ضمن تحقیق، جرم دیگری را کشف کند که با جرم اول مرتبط نباشد و بدون شکایت شاکی نیز قابل تعقیب باشد،
اقدامات لازم را طبق قانون برای
حفظ آثار و علائم وقوع جرم
و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم
به عمل می آورد
و همزمان مراتب را به دادستان اطلاع می‏ دهد
و در صورت ارجاع دادستان،
تحقیقات را ادامه می‏ دهد.

Q: هرگاه بازپرس ضمن تحقیق، جرم دیگری که از جرائمی است که با شکایت شاکی قابل تعقیب است، را کشف کند چه می کند؟
A: تبصره ماده ۹۹: چنانچه جرم کشف شده از جرائمی باشد که با شکایت شاکی قابل تعقیب است،
مراتب در صورت امکان،
توسط دادستان
 به نحو مقتضی به اطلاع بزه‏ دیده می رسد.

Q: شاکی چه موقع حق معرفی شهود و اظهار ادله دارد؟
A: ماده ۱۰۰: شاکی می تواند در هنگام تحقیقات، شهود خود را معرفی و ادله‏ اش را اظهار کند

Q: آیا شاکی حق حضور در تحقیقات را دارد؟
A: ماده ۱۰۰: شاکی می تواند در هنگام تحقیقات، شهود خود را معرفی و ادله‏ اش را اظهار کند و در تحقیقات حضور یابد،

Q: آیا شاکی حق مطالعه اوراق پرونده را دارد؟
A: ماده ۱۰۰: شاکی می تواند ...
صورتمجلس تحقیقات مقدماتی
یا سایر اوراق پرونده را
که با ضرورت کشف حقیقت منافات ندارد،
مطالعه کند
و یا به هزینه خود از آنها تصویر یا رونوشت بگیرد.

Q: در چه صورت با درخواست شاکی مبنی بر مطالعه اوراق پرونده
قرار رد درخواست را صادر می شود؟
A: تبصره ۱-ماده 100 در صورت درخواست شاکی،
چنانچه بازپرس مطالعه یا دسترسی به تمام یا برخی از اوراق پرونده را منافی با ضرورت کشف حقیقت بداند،
با ذکر دلیل،
 قرار رد درخواست را صادر می کند.

Q: درصورتی که با درخواست شاکی مبنی بر مطالعه اوراق پرونده
قرار رد درخواست را صادر شود
این قرار چه اوصافی دارد
A: تبصره ۱- ماده 100 ....این قرار،
حضوری به شاکی ابلاغ می شود
و ظرف سه روز قابل اعتراض در دادگاه صالح است.

Q: درصورتی که نسبت به درخواست شاکی مبنی بر مطالعه اوراق پرونده
قرار رد درخواست را صادر شود و به این قرار اعتراض شود تکلیف دادگاه چیست؟
آیا تصمیم دادگاه قطعی است یا قابل اعتراض؟
A: تبصره ۱-ماده 100.... دادگاه مکلف است
در وقت فوق العاده به اعتراض رسیدگی و اتخاذ تصمیم کند.
تصمیم دادگاه قطعی است.

Q: در تحقیقات در صورت درخواست شاکی مبنی بر مطالعه پرونده
ارائه چه اسناد و مدارکی به شاکی ممنوع است؟
A: تبصره ۲ ماده 100- ارائه اسناد و مدارک
1. طبقه بندی شده و
2. اسناد حاوی مطالب مربوط به تحقیقات جرائم منافی عفت و
3. جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی
به شاکی ممنوع است.

Q: آیا شاکی حق دارد مطالب و مدارکی را بدست آورده منتشر کند؟
A: تبصره ۳-ماده100 شاکی باید از انتشار مطالب و مدارکی که انتشار آنها به موجب شرع یا قانون ممنوع است امتناع کند، مگر در مقام احقاق حق خود در مراجع صالح

Q: آیا بازپرس مکلف است که از دسترسی به اطلاعات فردی بزه‏ دیده جلوگیری کند؟
دادگاه چطور؟
A: ماده ۱۰۱: بازپرس مکلف است
در مواردی که دسترسی به اطلاعات فردی بزه‏ دیده،
 از قبیل نام و نام خانوادگی، نشانی و شماره تلفن،
احتمال خطر و تهدید جدی علیه تمامیت جسمانی و حیثیت
بزه‏ دیده را به همراه داشته باشد،
تدابیر مقتضی را برای جلوگیری از دسترسی به این اطلاعات اتخاذ کند.
این امر در مرحله رسیدگی در دادگاه نیز به تشخیص رئیس دادگاه و با رعایت مصالح بزه‏ دیده اعمال می‏ شود.

Q: اصولا انجام تعقیب و تحقیق در جرائم منافی عفت چگونه است؟
A: ماده ۱۰۲: انجام هرگونه تعقیب و تحقیق در جرائم منافی عفت ممنوع است و پرسش از هیچ فردی در این خصوص مجاز نیست،
(اصولا)

Q: انجام تعقیب و تحقیق در جرائم منافی عفت در چه صورت مجاز است؟
A: ماده ۱۰۲: انجام هرگونه تعقیب و تحقیق در جرائم منافی عفت ممنوع است
 و پرسش از هیچ فردی در این خصوص مجاز نیست،
 مگر در مواردی که
جرم در مرئی و منظر عام واقع شده
و یا دارای شاکی
یا به عنف
یا سازمان‌یافته
باشد
که در این صورت،
تعقیب و تحقیق فقط در محدوده شکایت و یا اوضاع و احوال مشهود
توسط مقام قضائی انجام می‌شود.

Q: در صورتی که انجام تعقیب و تحقیق در جرائم منافی عفت  مجاز باشد
این امر توسط چه کسی و چگونه انجام میشود؟
A: ماده ۱۰۲: .... در این صورت، تعقیب و تحقیق
فقط در محدوده شکایت
و یا اوضاع و احوال مشهود
توسط مقام قضائی انجام می‌شود.

Q: در جرائم منافی عفت
در صورتی که متهم بدواً قصد اقرار داشته باشد
تکلیف قاضی چیست؟
A: تبصره ۱ ـ ماده ۱۰۲: در جرائم منافی عفت
هرگاه شاکی وجود نداشته باشد
و متهم بدواً قصد اقرار داشته باشد،
قاضی وی را توصیه به پوشاندن جرم و عدم اقرار می‌کند.

Q: در جرائم منافی عفت
قاضی چه موضوعی را باید به شهود تذکر دهد؟
A: تبصره ۲- ماده ۱۰۲: قاضی مکلف است
عواقب شهادت فاقد شرایط قانونی را به شاهدان تذکر دهد.

Q: در جرایم منافی عفت اگر بزه دیده محجور باشد، ....حق طرح شکایت دارد.
A: تبصره ۳- ماده 102: در جرائم مذکور در این ماده (منافی عفت)، اگر بزه دیده محجور باشد، ولی یا سرپرست قانونی او حق طرح شکایت دارد

Q: اگر در جرایم منافی عفت بزه دیده بالغ زیر هجده سال است
چه کسی حق طرح شکایت دارد؟
A: تبصره ۳- ماده 102:  در جرائم مذکور در این ماده(منافی عفت)، ...
در مورد بزه دیده بالغی که سن او زیر هجده سال است،
ولی یا سرپرست قانونی او نیز حق طرح شکایت دارد.

Q: اگر در برابر مقام قضائی به هنگام انجام وظیفه مقاومتی شود، او چه امکاناتی دارد؟
A: ماده ۱۰۳: هرگاه در برابر مقام قضائی به هنگام انجام وظیفه مقاومتی شود،
او می تواند از قوای انتظامی
و در صورت ضرورت از نیروهای نظامی استفاده کند.
 این قوا مکلف به انجام دستور مقام قضائی هستند.
 در صورت عدم اجرای دستور، مستنکف به مجازات مقرر قانونی محکوم می شود.

Q: اگر متهم معین نیست، مخفی شده و یا دسترسی به او مشکل است
آیا می توان تحقیقات را متوقف کرد؟
A: ماده ۱۰۴: بازپرس نمی تواند به عذر آنکه متهم معین نیست، مخفی شده و یا دسترسی به او مشکل است، تحقیقات خود را متوقف کند.

Q: در چه صورت قرار توقف تحقیقات صادر می شود؟
A: ماده ۱۰۴: ...در جرائم تعزیری (پس شامل حدود و قصاص و دیه نمی شود)
درجه چهار، پنج، شش، هفت و هشت،
هرگاه
1.با انجام تحقیقات لازم،
2.مرتکب جرم معلوم نشود
3.و دو سال تمام از وقوع جرم بگذرد،
4.با موافقت دادستان،
قرار توقف تحقیقات صادر و پرونده به طور موقت بایگانی و مراتب در مواردی که پرونده شاکی دارد، به شاکی ابلاغ می شود.

Q: آیا شاکی حق اعتراض به قرار توقف تحقیقات را دارد؟
A: ماده ۱۰۴: .... در جرائم.... قرار توقف تحقیقات صادر و پرونده به طور موقت بایگانی و مراتب در مواردی که پرونده شاکی دارد، به شاکی ابلاغ می شود. شاکی می تواند ظرف مهلت اعتراض به قرارها، به این قرار اعتراض کند.

Q: در مواردی که پرونده به علت صدور قرار توقف تحقیقات بایگانی شده است اگر
شاکی، هویت مرتکب را به دادستان اعلام کند یا مرتکب به نحو دیگری شناخته شود،...
A: ماده ۱۰۴: ....هرگاه شاکی، هویت مرتکب را به دادستان اعلام کند یا مرتکب به نحو دیگری شناخته شود، به دستور دادستان موضوع مجدداً تعقیب می شود.

Q: در مواردی که پرونده مطابق قانون به طور مستقیم در دادگاه مطرح شود،
تکلیف دادگاه در مورد صدور قرار توقف تحقیقات یا پیگیری مجدد پرونده به چه صورت خواهد بود؟
A: ماده ۱۰۴: .... در مواردی که پرونده مطابق قانون به طور مستقیم در دادگاه مطرح شود، دادگاه رأساً، مطابق مقررات این ماده اقدام می کند.
(یعنی بعد از دو سال از گذشت تحقیقات قرار توقف تحقیقات صادر می شود
و در صورتی که بعد از دوسال مرتکب شناسایی شود موضوع مجدداً تعقیب می شود)

Q: اگر بازپرس در جریان تحقیقات، در هنگام اجراء تقاضای قانونی دادستان با اشکال مواجه شود، به نحوی که انجام تقاضا مقدور نباشد چه می کند؟
A: ماده ۱۰۵: بازپرس در جریان تحقیقات، تقاضای قانونی دادستان را اجراء و مراتب را در صورتمجلس قید می‏ کند و هرگاه در هنگام اجراء با اشکال مواجه شود، به نحوی که انجام تقاضا مقدور نباشد مراتب را به دادستان اعلام می نماید.

Q: تکلیف بازپرس پیش از اخذ مرخصی، عزیمت به مأموریت، انتقال و مانند آن چیست؟
A: ماده ۱۰۶: بازپرس مکلف است
پیش از اخذ مرخصی، عزیمت به مأموریت، انتقال و مانند آن،
نسبت به پرونده‏ هایی که متهمان آنها بازداشت می‏ باشند،
اقدام قانونی لازم را انجام دهد
و در صورتی که امکان آزادی زندانی به هر علت فراهم نشود، مراتب را به طور کتبی به دادستان اعلام کند.

Q: در چه صورت بازپرس قرار تأمین خواسته صادر می کند؟
A: ماده ۱۰۷: شاکی می تواند تأمین ضرر و زیان خود را از بازپرس بخواهد. هرگاه این تقاضا مبتنی بر ادله قابل قبول باشد، بازپرس قرار تأمین خواسته صادر می کند.

Q: هنگام صدور قرار تأمین کیفری
چنانچه قبلا با صدور قرار تأمین خواسته، اموال متهم توقیف شده
باز پرس مکلف است...
A: تبصره – ماده ۱۰۷: چنانچه با صدور قرار تأمین خواسته، اموال متهم توقیف شود، بازپرس مکلف است هنگام صدور قرار تأمین کیفری این موضوع را مدنظر قرار دهد.

Q: درصورتی که خواسته شاکی، عین معین نبوده یا عین معین بوده، اما توقیف آن ممکن نباشد، بازپرس...
A: ماده ۱۰۸: درصورتی که خواسته شاکی، عین معین نبوده یا عین معین بوده، اما توقیف آن ممکن نباشد، بازپرس معادل مبلغ ضرر و زیان شاکی از سایر اموال و دارایی های متهم توقیف می‏ کند.

Q: قرار تأمین خواسته چه موقع اجراء می شود
A: ماده ۱۰۹: قرار تأمین خواسته به محض ابلاغ، اجراء می شود.(اصولا)

Q: در چه مواردی قرار تأمین خواسته قبل از ابلاغ، اجراء می شود
A: ماده ۱۰۹: ....در مواردی که ابلاغ فوری ممکن نیست و تأخیر در اجراء موجب تضییع خواسته می شود،
ابتداء قرار تأمین، اجراء و سپس ابلاغ می‏ شود.
این موارد، فوراً به اطلاع دادستان می‏ رسد.

Q: قرار تأمین خواسته مطابق مقرراتِ .... در اجرای احکام کیفری دادسرای مربوط اجراء می شود.
A: ماده 109:....
اجرای احکام مدنی

Q: رفع ابهام و اجمال از قرار تأمین خواسته به عهده.... است و رفع اشکالات ناشی از اجرای آن توسط .... به عمل می آید.
A: ماده ۱۱۰: رفع ابهام و اجمال از قرار تأمین خواسته به عهده بازپرس است و رفع اشکالات ناشی از اجرای آن توسط دادستان یا قاضی اجرای احکام به عمل می آید.

Q: به اعتراض اشخاص ثالث نسبت به توقیف اموال ناشی از اجرای قرار تأمین خواسته
کجا و چگونه رسیدگی می شود؟
A: ماده ۱۱۱: دادگاه حقوقی به اعتراض اشخاص ثالث نسبت به توقیف اموال ناشی از اجرای قرار تأمین خواسته، مطابق مقررات اجرای احکام مدنی رسیدگی می‏ کند.

Q: در مواردی که قرا تامین خواسته صادر شده
اگر شاکی تا قبل از ختم دادرسی، دادخواست ضرر و زیان خود را به دادگاه کیفری تقدیم نکند، قرار تامین خواسته وضعیتی خواهد داشت
A: ماده ۱۱۲: در مواردی که مطالبه خواسته به تقدیم دادخواست نیاز دارد، چنانچه شاکی تا قبل از ختم دادرسی، دادخواست ضرر و زیان خود را به دادگاه کیفری تقدیم نکند،
 به درخواست متهم،
 از قرار تأمین خواسته رفع اثر می شود.

Q: وضعیت قرار تامین خواسته
در صورتی که به جهتی از جهات قانونی، تعقیب متهم موقوف یا قرار منع تعقیب صادر و یا پرونده به هر کیفیت مختومه شود،
چیست؟
A: ماده ۱۱۳: در صورتی که به جهتی از جهات قانونی، تعقیب متهم موقوف یا قرار منع تعقیب صادر و یا پرونده به هر کیفیت مختومه شود،
پس از قطعیت رأی
و اجرای آن،
از قرار تأمین خواسته رفع اثر می شود.

Q: در چه صورت جلوگیری از فعالیت تمام یا بخشی از امور خدماتی یا تولیدی از قبیل امور تجارتی، کشاورزی، فعالیت کارگاه ها، کارخانه ها و شرکتهای تجارتی و تعاونی ها و مانند آن
مجاز است؟
A: ماده ۱۱۴: .... در مواردی که حسب قرائن معقول و ادله مثبته، ادامه این فعالیت متضمن ارتکاب اعمال مجرمانه‏ ای باشد که مضر به سلامت، مخل امنیت جامعه و یا نظم عمومی باشد

Q: در صورتی که بازپرس
فعالیت تمام یا بخشی از امور خدماتی یا تولیدی از قبیل امور تجارتی... را متضمن ارتکاب اعمال مجرمانه‏ مضر به سلامت، مخل امنیت جامعه و یا نظم عمومی تشخیص دهد چه تکلیفی دارد؟
A: در این صورت، بازپرس مکلف است با اطلاع دادستان،
حسب مورد از آن بخش از فعالیت مذکور جلوگیری و ادله یاد شده را در تصمیم خود قید کند.
این تصمیم ظرف پنج روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه کیفری است.

Q: نوشتن بین سطور، قلم خوردگی و تراشیدن کلمات در اوراق بازجویی و تحقیقات، ...
A: ماده ۱۱۵: نوشتن بین سطور، قلم خوردگی و تراشیدن کلمات در اوراق بازجویی و تحقیقات، ممنوع است

Q: باتوجه به اینکه نوشتن بین سطور، قلم خوردگی و تراشیدن کلمات در اوراق بازجویی و تحقیقات، ممنوع است
اگر یک یا چند کلمه (اشتباها) اضافه گردد یا چند کلمه از قلم افتاده و در حاشیه نوشته شود چه باید کرد؟
ضمانت اجرا؟
A: ماده ۱۱۵: ....اگر یک یا چند کلمه اضافه گردد باید بر روی آن خط نازکی کشیده و این موضوع قید شود و بازپرس و شخصی که تحقیق از او به عمل می آید، آن را امضاء کنند.
 همچنین اگر یک یا چند کلمه از قلم افتاده و در حاشیه نوشته شود، اشخاص یاد شده باید زیر آن را امضاء کنند.
هرگاه این ترتیب رعایت نشود، کلمات و خطوط مزبور فاقد اعتبار است.

Q: در صورت قلم خوردگی جزئی در متن اظهارات...
A: ماده ۱۱۵: .... در صورت قلم خوردگی جزئی
 موضوع باید در ذیل برگه توضیح داده شده و به امضاء اشخاص فوق برسد.

Q: صلاحیت محلی بازپرس کجاست؟
A: ماده ۱۱۶: بازپرس در حوزه قضائی محل مأموریت خود با رعایت مفاد این قانون ایفای وظیفه می کند

Q: بازپرس در صورت وجود جهات قانونی در چه مواردی شروع به تحقیق می نماید (حوزه اختیارات محلی بازپرس)
A: ماده ۱۱۶: بازپرس در حوزه قضائی محل مأموریت خود با رعایت مفاد این قانون ایفای وظیفه می کند و در صورت وجود جهات قانونی در موارد زیر شروع به تحقیق می نماید:
الف- جرم در حوزه قضائی محل مأموریت او واقع شود.
ب – جرم در حوزه قضائی دیگری واقع گردد و در حوزه قضائی محل مأموریت او کشف یا متهم در آن حوزه دستگیر شود.
پ – جرم در حوزه قضائی دیگری واقع شود، اما متهم یا مظنون به ارتکاب جرم در حوزه قضائی محل مأموریت او مقیم باشد.

Q: تکلیف بازپرس
اگر جرم خارج از حوزه قضائی محل مأموریت بازپرس واقع شده، اما در حوزه او کشف یا مرتکب در آن حوزه دستگیر شود،
A: ماده ۱۱۷: در مواردی که جرم خارج از حوزه قضائی محل مأموریت بازپرس واقع شده، اما در حوزه او کشف یا مرتکب در آن حوزه دستگیر شود،
بازپرس
تحقیقات و اقدامات مقتضی را به عمل می آورد
و در صورت لزوم، قرار تأمین نیز صادر می کند
و چنانچه قرار صادره منتهی به بازداشت متهم شود، پس از رسیدگی به اعتراض وی در دادگاه کیفری که بازپرس در معیت آن انجام وظیفه می‏ نماید،
با صدور قرار عدم صلاحیت، پرونده را به همراه متهم،
حداکثر ظرف چهل و هشت ساعت،
به دادسرای محل وقوع جرم می‏ فرستد.

Q: تکلیف بازپرس وقتی که آثار و ادله وقوع جرمی در حوزه قضائی محل مأموریت بازپرس کشف شود، اما محل وقوع آن معلوم نباشد،...
A: ماده ۱۱۸: هرگاه آثار و ادله وقوع جرمی در حوزه قضائی محل مأموریت بازپرس کشف شود، اما محل وقوع آن معلوم نباشد،
بازپرس
ضمن انجام تحقیقات،
سعی در کشف محل وقوع جرم می کند
و اگر محل وقوع جرم تا ختم تحقیقات مشخص نشود، بازپرس در خصوص موضوع، اظهار عقیده می کند.

Q: قرار نیابت قضائی در چه مواردی توسط بازپرس صادر می شود؟
A: ماده ۱۱۹: هرگاه
1. تحقیق از متهم،
2. استماع شهادت شهود و مطلع،
3. معاینه محل،
4. بازرسی از منازل و اماکن و اشیاء،
5. جمع‏ آوری آلات جرم
6. و به طور کلی هر اقدام دیگری خارج از حوزه قضائی محل مأموریت بازپرس لازم شود،

Q: هرگاه تحقیق از متهم، استماع شهادت شهود و مطلع، معاینه محل، بازرسی از منازل و اماکن و اشیاء، جمع‏ آوری آلات جرم و به طور کلی هر اقدام دیگری خارج از حوزه قضائی محل مأموریت بازپرس لازم شود،
تکلیف بازپرس چیست؟
A: ماده ۱۱۹: هرگاه تحقیق از متهم، استماع شهادت شهود و مطلع، معاینه محل، بازرسی از منازل و اماکن و اشیاء، جمع‏ آوری آلات جرم و به طور کلی هر اقدام دیگری خارج از حوزه قضائی محل مأموریت بازپرس لازم شود،
وی با صدور قرار نیابت قضائی مطابق مقررات قانونی و ارسال اصل یا تصویر اوراق مورد نیاز پرونده و تصریح موارد، انجام آنها را از بازپرس محل، تقاضا می کند.

Q: تکلیف بازپرسی که به او نیابت داده شده در مورد نیابت چیست؟
A: ماده ۱۱۹: .... این بازپرس
در حدود مفاد نیابت اعطائی،
 موضوع نیابت را انجام می دهد
و اوراق تنظیمی را پس از امضاء به همراه سایر مدارک به دست آمده نزد مرجع نیابت دهنده می‏ فرستد

Q: تکلیف بازپرسی که به او نیابت داده شده در صورتی که اجرای تمام یا بخشی از مفاد نیابت، مربوط به حوزه قضائی دیگری غیر حوزه نیابت گیرنده باشد چیست؟
A: ماده ۱۱۹: .....
در صورتی که اجرای تمام یا بخشی از مفاد نیابت، مربوط به حوزه قضائی دیگری باشد،
اوراق را برای اجرای نیابت به مرجع مزبور ارسال
و مراتب را به بازپرس نیابت دهنده اعلام می دارد

Q: انجام نیابت قضائی در حوزه قضائی بخش به عهده .... است.
A: تبصره ۱- ماده 119:
انجام نیابت قضائی در حوزه قضائی بخش به عهده رئیس یا دادرس علی‏ البدل دادگاه آن محل است.

Q: آیا  اقرار متهم و یا شهادت شاهد و یا شهادت بر شهادت شاهد، وقتی مستند رأی دادگاه باشد، قابل نیابت است؟
A: تبصره ۲- ماده 119:
در مواردی که اقرار متهم و یا شهادت شاهد و یا شهادت بر شهادت شاهد، مستند رأی دادگاه باشد، استماع آن توسط قاضی صادرکننده رأی الزامی است.

Q: انتخاب نوع تامین در موردی که نیابت داده شده چگونه است؟
A: ماده ۱۲۰: بازپرس در هنگام صدور قرار نیابت قضائی
می تواند نوع تأمین را معین (کند)
یا اختیار اخذ تأمین و نوع آن را به نظر بازپرسی که تحقیق از او خواسته شده، واگذار کند.

Q: چنانچه بازپرسی که تحقیق از او درخواست شده احراز کند که تأمین خواسته شده نا متناسب است...
A: ماده ۱۲۰: ....چنانچه بازپرسی که تحقیق از او درخواست شده با توجه به دفاع متهم و ادله ابرازی وی احراز کند که تأمین خواسته شده نا متناسب است
به نظر خود، تأمین متناسبی اخذ می کند.

Q: در موردی که نیابت داده شده اما تقاضای اخذ تأمین نشده باشد بازپرس...
A: ماده ۱۲۰: ... بازپرسی که تحقیق از او درخواست شده ....در موردی که تقاضای اخذ تأمین نشده باشد،
وی می تواند در صورت توجه اتهام با نظر خود تأمین مناسب اخذ کند.

Q: اگر در اجرای نیابت قضائی، قرار تأمین صادره منتهی به بازداشت متهم شود،
این قرار باید به تایید دادستان کجا برسد؟
A: ماده ۱۲۱: هرگاه در اجرای نیابت قضائی، قرار تأمین صادره منتهی به بازداشت متهم شود،
پرونده جهت اظهارنظر نزد دادستان محل اجرای نیابت ارسال می شود.

Q: اگر در اجرای نیابت قضائی، قرار تأمین صادره منتهی به بازداشت متهم شود و متهم به این قرار اعتراض کند در کدام دادگاه (صلاحیت محلی) رسیدگی می شود؟
A: ماده ۱۲۱: .... به اعتراض متهم نسبت به قرار بازداشت، مطابق مقررات در دادگاه صالح محل اجرای نیابت، رسیدگی می شود.

Q: اگر به تشخیص بازپرس، مباشرت وی در انجام تحقیقی در خارج از حوزه قضائی محل مأموریتش ضروری باشد،...
A: ماده ۱۲۲: هرگاه به تشخیص بازپرس، مباشرت وی در انجام تحقیقی در خارج از حوزه قضائی محل مأموریتش ضروری باشد،
موضوع را به نحو مستدل به دادستان اعلام
و پس از کسب نظر موافق وی،
ضمن هماهنگی با دادستان محل و تحت نظارت او،
نسبت به اجرای مأموریت اقدام می کند.
در این صورت، ضابطان دادگستری و مراجع رسمی مکلف به اجرای دستورهای بازپرس هستند.

Q: بازپرس درچه صورت اقدام به تحقیقات محلی یا معاینه محل می کند
A: ماده ۱۲۳: هرگاه
1.برای کشف واقع
2.و روشن شدن موضوع،
تحقیق محلی یا معاینه محل ضرورت یابد
3.و یا متهم یا شاکی درخواست نمایند،
بازپرس اقدام به تحقیقات محلی یا معاینه محل می کند.

Q: آیا معاینه محل و تحقیق محلی در شب ممکن است انجام شود؟
A: ماده ۱۲۴: معاینه محل و تحقیق محلی
جز در مواردی که ضرورت دارد
باید در روز انجام شود.
 مراتب ضرورت در دستور قید می شود.

Q: معاینه محل و تحقیق محلی توسط .... انجام می شود.
A: ماده ۱۲۵: معاینه محل و تحقیق محلی توسط بازپرس و یا به دستور او توسط ضابط دادگستری انجام می شود.

Q: آیا هنگام معاینه محل، اشخاصی که در امر کیفری شرکت دارند باید حاضر شوند؟
A: خیر
ماده ۱۲۵: .... هنگام معاینه محل، اشخاصی که در امر کیفری شرکت دارند می توانند حاضر شوند، اما عدم حضور آنان، مانع از انجام معاینه نیست.

Q: هنگام معاینه محل،چه اشخاصی می توانند حاضر شوند؟
A: ماده ۱۲۵: ... هنگام معاینه محل، اشخاصی که در امر کیفری شرکت دارند می توانند حاضر شوند، اما عدم حضور آنان، مانع از انجام معاینه نیست.

Q: آیا عدم حضور اشخاصی که در امر کیفری شرکت دارند ، مانع از انجام معاینه است؟
A: ماده ۱۲۵: .... هنگام معاینه محل، اشخاصی که در امر کیفری شرکت دارند می توانند حاضر شوند، اما عدم حضور آنان، مانع از انجام معاینه نیست.

Q: اگر حضور اشخاصی که در امر کیفری شرکت دارند در هنگام معاینه محل ضروری باشد،...
A: تبصره – ماده ۱۲۵: هرگاه حضور متهم یا سایر اشخاصی که در امر کیفری شرکت دارند در هنگام معاینه محل ضروری باشد، مکلفند به دستور بازپرس در محل حاضر شوند.

Q: در چه مواردی بازپرس مخیر است در تحقیق محلی حضور یابد؟
در چه مواردی ملزم است؟
A: ماده ۱۲۶: هنگام تحقیق محلی و معاینه محل،
چنانچه بازپرس لازم بداند، شخصاً حاضر می شود؛
اما در جرائم موضوع بند (الف) ماده (۳۰۲) این قانون و همچنین هنگام معاینه اجساد، مکلف است شخصاً و در اسرع وقت حضور یابد.

Q: هنگام تحقیق محلی و معاینه محل، چه کسانی دعوت می شوند
A: ماده ۱۲۷: هنگام تحقیق محلی و معاینه محل، شهود و مطلعان نیز دعوت می شوند. در موارد ضروری، بازپرس می تواند دیگر اشخاصی را که حضور آنان لازم است به محل دعوت کند.

Q: در چه صورت بازپرس می تواند شهود و مطلعانی که دعوت کرده است را جلب کند؟
A: ماده ۱۲۷: هنگام تحقیق محلی و معاینه محل، شهود و مطلعان نیز دعوت می شوند. در موارد ضروری، بازپرس می تواند دیگر اشخاصی را که حضور آنان لازم است به محل دعوت کند.
چنانچه اثبات حق به اظهارات اشخاص موضوع این ماده منحصر باشد
و آنان بدون عذر موجه حاضر نشوند،
بازپرس دستور جلب آنان را صادر می‏ کند،
مشروط به اینکه به تشخیص بازپرس حضور آنان ضرورت داشته باشد.

Q: کارشناس رسمی یا خبره، چه موقع دعوت می شوند
A: ماده ۱۲۸: کارشناس رسمی یا خبره، از قبیل پزشک، داروساز، مهندس و ارزیاب هنگامی دعوت می شوند که اظهارنظر آنان از جهت علمی یا فنی یا معلومات مخصوص لازم باشد.
تبصره – بازپرس می تواند در صورت لزوم از پزشک معالج نیز دعوت به عمل آورد.

Q: در معاینه محلی صحنه جرم باید توسط چه کسی بررسی شود؟
A: ماده ۱۳۰: صحنه جرم باید توسط
گروه بررسی صحنه جرم
که حسب مورد، متشکل از
پزشک قانونی، کارشناسان بررسی صحنه جرم و تشخیص هویت، کارآگاهان نیروی انتظامی و عند اللزوم سایر کارشناسان آن است،
تحت نظارت بازپرس
و در صورت ضرورت به سرپرستی وی بررسی شود

Q: در مورد جسد در معاینه محلی دستورات و اقدامات بازپرس باید به چه منظور باشد؟
A: ماده ۱۳۱: بازپرس برای
حفظ جسد،
کشف هویت متوفی
و چگونگی فوت وی،
نسبت به ترسیم کروکی، عکسبرداری و در صورت امکان، فیلمبرداری از جسد و غیره اقدام و دستورهای لازم را صادر می کند.

Q: هرگاه هویت متوفی معلوم نباشد....
A: ماده ۱۳۲: هرگاه هویت متوفی معلوم نباشد
به دستور بازپرس،
علائم و مشخصات جسد به طور دقیق در صورتمجلس قید می گردد
و اثر انگشتان دست متوفی در پرونده ثبت
و برای تشخیص هویت وی به هر نحو که مقتضی بداند،
اقدام می شود.

Q: آیا بازپرس می تواند تصویر متوفی (جسد) را منتشر کند؟
A: تبصره ۱-ماده ۱۳۲: در صورت ضرورت، بازپرس می تواند دستور انتشار تصویر متوفی را در پایگاههای اطلاع رسانی نیروی انتظامی یا پزشکی قانونی و یا به هر نحو مناسب دیگر صادر کند.

Q: تکلیف ضابطان دادگستری در جرائم منجر به سلب حیات، نسبت به صحنه جرم....
A: ماده ۱۳۳: ضابطان دادگستری مکلفند در جرائم منجر به سلب حیات،
صحنه جرم و محل کشف جسد را
با وسایل مناسب محصور کنند
و تا حضور بازپرس
یا صدور دستور لازم برای معاینه محل،
در صورت ضرورت از ورود افراد و خروج آنان از محل جلوگیری کنند.

Q: از چه مواردی در صحنه جرم می توان برای تحقیقات برداشت؟
A: ماده ۱۳۴: از تمام آثار قابل انتقال موجود در صحنه جرم که در کشف جرم مؤثر است باید به میزان لازم برداشت و به نحوی مهر و موم نمود که در معرض تلف نباشد.

Q: اگر ادله وقوع جرم، مواردی از قبیل مایعات ریخته شده و غیر قابل انتقال از محل باشد،...
A: ماده ۱۳۵: هرگاه ادله وقوع جرم، مواردی از قبیل مایعات ریخته شده و غیر قابل انتقال از محل باشد،
تا جمع آوری آنها،
بازپرس
برای حفظ ادله یاد شده اقدام می کند
و اگر لازم بداند محل را قفل یا مهر و موم می کند
و حفاظت آنها را به ضابط دادگستری می سپارد.

Q: تفتیش و بازرسی منازل، اماکن بسته و تعطیل و همچنین تفتیش و بازرسی اشیاء در چه مواردی انجام می شود؟
A: ماده ۱۳۷: تفتیش و بازرسی منازل، اماکن بسته و تعطیل و همچنین تفتیش و بازرسی اشیاء
در مواردی که حسب قرائن و امارات، ظن قوی به حضور متهم یا کشف اسباب، آلات و ادله وقوع جرم در آن وجود دارد،
با دستور بازپرس
و با قید جهات ظن قوی در پرونده، انجام می شود.

Q: تفتیش و بازرسی منزل و محل کار اشخاص و مقامات موضوع مواد (۳۰۷) و (۳۰۸)
نیاز به تایید چه کسی دارد؟
A: ماده ۱۳۸: مجوز تفتیش و بازرسی منزل و محل کار اشخاص و مقامات موضوع مواد (۳۰۷) و (۳۰۸) و نیز متهمان جرایم موضوع بند (ث)‍ ماده (۳۰۲) این قانون، باید به تأیید رئیس کل دادگستری استان برسد و با حضور مقام قضائی اجراء شود.

Q: مجوز تفتیش و بازرسی منزل و محل کار کدام اشخاص نیازمند تأیید رئیس کل دادگستری استان است و با حضور مقام قضائی اجراء می شود؟
A: ماده ۱۳۸: مجوز تفتیش و بازرسی منزل و محل کار اشخاص و مقامات موضوع مواد (۳۰۷) و (۳۰۸) و نیز متهمان جرایم موضوع بند (ث)‍ ماده (۳۰۲) این قانون، باید به تأیید رئیس کل دادگستری استان برسد و با حضور مقام قضائی اجراء شود.

Q: اگر تفتیش و بازرسی با حقوق اشخاص در تزاحم باشد،...
A: ماده ۱۳۹: چنانچه تفتیش و بازرسی با حقوق اشخاص در تزاحم باشد،
درصورتی مجاز است که از حقوق آنان مهم تر باشد.

Q: تفتیش و بازرسی منزل آیا در روز به عمل می آید یا شب نیز ممکن است؟
A: ماده ۱۴۰: تفتیش و بازرسی منزل در روز به عمل می آید (اصولا)
و در صورتی هنگام شب انجام می شود که ضرورت اقتضاء کند.

Q: روز در آدک چه مقدار است
A: تبصره – ماده ۱۴۰:روز از طلوع آفتاب تا غروب آن است.

Q: دستور مقام قضائی برای ورود به منازل، اماکن بسته و تعطیل، چه اوصافی باید داشته باشد؟
A: ماده ۱۴۱: دستور مقام قضائی برای ورود به منازل، اماکن بسته و تعطیل، تحت هر عنوان
باید موردی باشد
و موضوعی که تفتیش برای آن صورت می گیرد، زمان، دفعات ورود، اموال، اماکن و نشانی آنها
به صراحت مشخص شود.

Q: در صورت دستور مقام قضائی برای ورود به منازل، اماکن بسته و تعطیل
بعد از انجام دستور ضابطان مکلفند...
A: ماده ۱۴۱: ....ضابطان مکلفند
ضمن رعایت دستورهای مقام قضائی،
کیفیت تفتیش و بازرسی و نتیجه را در صورتمجلس تنظیم کرده، آن را به امضاء یا اثر انگشت متصرف برسانند
و مراتب را حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت به مقام قضائی اعلام کنند.

Q: تفتیش و بازرسی منزل یا محل سکنای افراد به چه صورت به عمل می آید؟
A: ماده ۱۴۲: تفتیش و بازرسی منزل یا محل سکنای افراد
در حضور متصرف یا ارشد حاضران
و در صورت ضرورت با حضور شهود تحقیق،
ضمن رعایت موازین شرعی و قانونی،
حفظ نظم محل مورد بازرسی
و مراعات حرمت متصرفان و ساکنان و مجاوران آن
به عمل می آید

Q: در محل مورد بازرسی کسی نباشد بازرسی چگونه انجام میشود؟
A: تبصره- ماده ۱۴۲: هرگاه در محل مورد بازرسی کسی نباشد،
در صورت فوریت،
بازرسی در غیاب متصرفان و ساکنان محل،
با حضور دو نفر از اهل محل به عمل می آید
و مراتب فوریت در صورتمجلس قید می شود.

Q: آیا اشخاصی که در امر کیفری دخیل هستند می توانند در تفتیش و بازرسی منزل حضور داشته باشند؟
A: ماده ۱۴۳: حضور اشخاصی که در امر کیفری دخیل هستند در هنگام بازرسی
منوط به اجازه متصرف است؛
اما چنانچه بازپرس حضور اشخاصی را برای تحقیق ضروری بداند، به دستور وی در محل حاضر می شوند.

Q: آیا بازپرس می تواند ورود و خروج به محل بازرسی را ممنوع کند؟
A: ماده ۱۴۴: در صورت ضرورت، بازپرس می تواند ورود و خروج به محل بازرسی را تا پایان بازرسی ممنوع کند و برای اجرای این دستور از نیروی انتظامی و حسب ضرورت از نیروی نظامی با هماهنگی مقامات مربوط استفاده کند که در این صورت، نیروی نظامی زیر نظر مقام قضائی و در حکم ضابط دادگستری است

Q: اگر متصرف منزل و مکان و یا اشیای مورد بازرسی، از بازکردن محلها و اشیای بسته خودداری کند، بازپرس چه اختیاری دارد؟
A: ماده ۱۴۵: در صورتی که متصرف منزل و مکان و یا اشیای مورد بازرسی، از بازکردن محلها و اشیای بسته خودداری کند،
بازپرس می تواند دستور بازگشایی آنها را بدهد، اما تا حد امکان باید از اقداماتی که موجب ورود خسارت می گردد، خودداری شود.

Q: فرض:  متصرف منزل و مکان و یا اشیای مورد بازرسی، از بازکردن محلها و اشیای بسته خودداری می کند، وبازپرس دستور بازگشایی آنها را میدهد، اما به موجب تصمیم قطعی، قرار منع یا موقوفی تعقیب و یا حکم برائت صادر میشود،
سوال: اگر در این فرض خسارتی به منزل وارد شده باشد تکلیف چیست؟
A: تبصره-ماده ۱۴۵: درصورتی که در اجرای این ماده، خسارت مادی وارد شود و به موجب تصمیم قطعی، قرار منع یا موقوفی تعقیب و یا حکم برائت صادر شود، همچنین مواردی که امتناع کننده شخص مجرم نباشد حتی اگر موضوع به صدور قرار جلب به دادرسی یا محکومیت متهم منجر شود،
دولت مسؤول جبران خسارت است، مگر آنکه تقصیر بازپرس یا سایر مأموران محرز شود
که در این صورت، دولت جبران خسارت می کند و به بازپرس و یا مأموران مقصر مراجعه می نماید.

Q: از چه اشیایی در بازرسی منزل تحصیل می شود (برداشته می شود)؟
A: ماده ۱۴۶: از اوراق، نوشته‏ ها و سایر اشیای متعلق به متهم، فقط آنچه راجع به جرم است تحصیل و در صورت لزوم به شهود تحقیق ارائه می شود.

Q: در بازرسی منزل تکلیف بازپرس در مورد اوراق، نوشته‏ ها و سایر اشیای متعلق به متهم، که مرتبط با جرم نیست، چیست؟
A: ماده ۱۴۶: از اوراق، نوشته‏ ها و سایر اشیای متعلق به متهم، فقط آنچه راجع به جرم است تحصیل و در صورت لزوم به شهود تحقیق ارائه می شود.
بازپرس مکلف است در مورد سایر نوشته ها و اشیای متعلق به متهم
با احتیاط رفتار کند، موجب افشای مضمون و محتوای غیر مرتبط آنها با جرم نشود،
در غیر این صورت وی به جرم افشای اسرار محکوم می شود.

Q: تکلیف بازپرس در مورد کشفیات مربوط به جرم حین بازرسی
A: ماده ۱۴۷: آلات و ادوات جرم، از قبیل اسلحه، اسناد و مدارک ساختگی، سکه تقلبی و تمامی اشیائی که حین بازرسی به دست می آید و مرتبط با کشف جرم یا اقرار متهم باشد
توقیف می شود و هر یک در صورتمجلس توصیف و شماره گذاری می گردد. آنگاه در لفاف یا مکان مناسب نگهداری و رسیدی مشتمل بر ذکر مشخصات آن اشیاء به صاحب یا متصرف آنها داده می شود.
مال توقیف شده با توجه به وضعیت آن در محل مناسبی که از طرف دادگستری برای این منظور تعیین می شود، نگهداری می گردد.

Q: درصورت صدور قرار منع، موقوفی یا ترک تعقیب  بازپرس نسبت به اشیاء و اموال مکشوفه که دلیل یا وسیله ارتکاب جرم بوده، چه می کند؟
A: ماده ۱۴۸: بازپرس درصورت صدور قرار منع، موقوفی یا ترک تعقیب
باید
درباره استرداد و یا معدوم کردن اشیاء و اموال مکشوفه که
دلیل یا وسیله ارتکاب جرم بوده،
از جرم تحصیل شده،
حین ارتکاب استعمال شده
و یا برای استعمال اختصاص داده شده است، تعیین تکلیف کند. در مورد ضبط این اموال یا اشیاء دادگاه تکلیف آنها را تعیین می کند.

Q: در مورد ضبط اموال یا اشیاء که دلیل یا وسیله ارتکاب جرم بوده، از جرم تحصیل شده، حین ارتکاب استعمال شده و یا برای استعمال اختصاص داده شده است، .... تعیین تکلیف می کند.
A: ماده ۱۴۸: .... در مورد ضبط این اموال یا اشیاء دادگاه تکلیف آنها را تعیین می کند.

Q: مادام که پرونده نزد بازپرس جریان دارد در چه صورتی می تواند
 دستور رد اشیاء و اموال مکشوفه که دلیل یا وسیله ارتکاب جرم بوده، از جرم تحصیل شده، حین ارتکاب استعمال شده و یا برای استعمال اختصاص داده شده است را صادر کند؟
A: ماده ۱۴۸...
بازپرس مکلف است مادام که پرونده نزد او جریان دارد به تقاضای ذی نفع و با رعایت شرایط زیر، دستور رد اموال و اشیای مذکور را صادر کند:
الف – وجود تمام یا قسمتی از آن اشیاء و اموال در بازپرسی یا دادرسی لازم نباشد.
ب – اشیاء و اموال بلا معارض باشد.
پ – از اشیاء و اموالی نباشد که باید ضبط یا معدوم شود.

Q: در صورتی که قرار بازپرس یا حکم دادگاه نسبت به امر کیفری قابل اعتراض نباشد
اگر در این امر اموالی با این عنوان که دلیل یا وسیله ارتکاب جرم بوده، از جرم تحصیل شده، حین ارتکاب استعمال شده و یا برای استعمال اختصاص داده شده است توقیف شود
آیا متضرر از تصمیم بازپرس یا دادگاه می تواند  اعتراض کند؟ اگر بله مرجع رسیدگی؟
A: تبصره ۲-ماده ۱۴۸....
 متضرر از تصمیم بازپرس یا دادگاه در مورد اشیاء و اموال موضوع این ماده، می تواند طبق مقررات اعتراض کند، هر چند قرار بازپرس یا حکم دادگاه نسبت به امر کیفری قابل اعتراض نباشد. در این مورد، مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به تصمیم بازپرس، دادگاه و نسبت به تصمیم دادگاه، دادگاه تجدید نظر استان است.

Q: آیا اصولا کنترل ارتباطات مخابراتی افراد مجاز است؟
A: اصولا خیر
ماده ۱۵۰
کنترل ارتباطات مخابراتی افراد ممنوع است، مگر...

Q: در چه مواردی کنترل ارتباطات مخابراتی افراد مجاز است؟
A: ماده ۱۵۰
کنترل ارتباطات مخابراتی افراد ممنوع است، مگر
در مواردی که به امنیت داخلی و خارجی کشور مربوط باشد
یا
برای کشف جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون لازم تشخیص داده شود.

Q: کنترل ارتباطات مخابراتی افراد نیاز به موافقت چه کسی دارد؟
A: ماده ۱۵۰
موافقت رئیس کل دادگستری استان

Q: کنترل مکالمات تلفنی اشخاص و مقامات موضوع ماده (۳۰۷) نیاز به تایید چه کسی دارد؟
A: ماده ۱۵۰
....کنترل مکالمات تلفنی اشخاص و مقامات موضوع ماده (۳۰۷) این قانون منوط به تأیید رئیس قوه قضائیه است و این اختیار قابل تفویض به سایرین نمی باشد.

Q: آیا می توان حسابهای بانکی اشخاص را کنترل کرد؟
A: ماده ۱۵۱
بازپرس می تواند در موارد ضروری، برای کشف جرم و یا دستیابی به ادله وقوع جرم، حسابهای بانکی اشخاص را با تأیید رئیس حوزه قضائی کنترل کند.

Q: اگر نوشته، اسناد، مدارک، اسباب و ادله مؤثر در کشف جرم در دست وکیل باشد آیا بازپرس می تواند آن ها را بررسی کند؟
A: ماده ۱۵۴
هرگاه متهم، نوشته، اسناد، مدارک، اسباب و ادله مؤثر در کشف جرم مربوط را به وکیل خود یا شخص دیگری بسپارد، بازپرس می تواند آنها را حسب مورد، در حضور وکیل یا آن شخص بررسی کند.

Q: هرگاه متهم، نوشته، اسناد، مدارک، اسباب و ادله مؤثر در کشف جرم مربوط را به وکیل خود یا شخص دیگری بسپارد، اگر بازپرس بخواهد آنها را بررسی کند در صورت استنکاف اشخاص مذکور از ارائه آنها به چه جرم محاکمه می شود؟
A: ماده ۱۵۴... مستنکف به مجازات مقرر برای خلاصی متهم از محاکمه محکوم می شود...

Q: آیا جهات رد در مورد کارشناس نیز وجود دارد
A: بله
ماده ۱۵۸... تبصره – جهات رد کارشناس همان جهات رد دادرس است.

Q: در احضاریه چه مواردی باید ذکر شود؟
A: ماده ۱۷۰ در احضاریه، نام و نام خانوادگی احضار شونده، تاریخ، ساعت، محل حضور، علت احضار و نتیجه عدم حضور قید می شود و به امضاء مقام قضائی می رسد.
ماده ۱۹۰ متهم می تواند در مرحله تحقیقات مقدماتی، یک نفر وکیل دادگستری همراه خود داشته باشد. این حق باید پیش از شروع تحقیق توسط بازپرس به متهم ابلاغ و تفهیم شود. چنانچه متهم احضار شود این حق در برگه احضاریه قید و به او ابلاغ می شود.

Q: فاصله میان ابلاغ اوراق احضاریه و زمان حضور نزد بازپرس نباید کمتر از ... روز باشد.
A: ماده ۱۷۱ فاصله میان ابلاغ اوراق احضاریه و زمان حضور نزد بازپرس نباید کمتر از پنج روز باشد.(روز ابلاغ و روز آمدن حساب نمی شود پس عملا 7 روز می شود)

Q: وظیفه بازپرس نسبت به متهمی که بدون عذر موجه حضور نیابد یا عذر موجه خود را اعلام نکند؟
A: ماده ۱۷۹
متهمی که بدون عذر موجه حضور نیابد یا عذر موجه خود را اعلام نکند، به دستور بازپرس جلب می شود.

Q: بازپرس احتمال دهد که متهم از احضاریه مطلع نشده است چه می کند؟
A: ماده ۱۷۹... تبصره- در صورتی که احضاریه، ابلاغ قانونی شده باشد و بازپرس احتمال دهد که متهم از احضاریه مطلع نشده است، وی را فقط برای یک بار دیگر احضار می نماید.

Q: در چه مواردی بازپرس می تواند بدون آن که ابتداء احضاریه فرستاده باشد، دستور جلب متهم را صادر کند
A: ماده ۱۸۰...
الف – در مورد جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، قطع عضو و یا حبس ابد است.
ب – هرگاه محل اقامت، محل کسب و یا شغل متهم معین نباشد و اقدامات بازپرس برای شناسایی نشانی وی به نتیجه نرسد.
پ – در مورد جرائم تعزیری درجه پنج و بالاتر در صورتی که از اوضاع و احوال و قرائن موجود، بیم تبانی یا فرار یا مخفی شدن متهم برود.
ت – در مورد اشخاصی که به جرائم سازمان یافته و جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی متهم باشند.

Q: ضمانت اجرای سلب حق همراه داشتن وکیل یا عدم تفهیم این حق به متهم
A: ماده ۱۹۰....
تبصره ۱ـ سلب حق همراه داشتن وکیل و عدم تفهیم این حق به متهم به ترتیب موجب مجازات انتظامی درجه هشت و سه است.

Q: در جرائمی که مجازات آن سلب حیات یا حبس ابد است، چنانچه متهم اقدام به معرفی وکیل در مرحله تحقیقات مقدماتی ننماید...
A: ماده ۱۹۰...
تبصره ۲- در جرائمی که مجازات آن سلب حیات یا حبس ابد است، چنانچه متهم اقدام به معرفی وکیل در مرحله تحقیقات مقدماتی ننماید، بازپرس برای وی وکیل تسخیری انتخاب می کند.

Q: در صورت درخواست متهم یا وکیل او مبنی بر مطالعه یا دسترسی به تمام یا برخی از اوراق پرونده تکلیف بازپرس چیست؟
A: ماده ۱۹۱
چنانچه بازپرس، مطالعه یا دسترسی به تمام یا برخی از اوراق، اسناد یا مدارک پرونده را با ضرورت کشف حقیقت منافی بداند، یا موضوع از جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور باشد با ذکر دلیل، قرار عدم دسترسی به آنها را صادر می کند...

Q: قرار عدم دسترسی متهم یا وکیل او به پرونده چه اوصافی دارد؟
A: ماده ۱۹۱... این قرار، حضوری به متهم یا وکیل وی ابلاغ می شود و ظرف سه روز قابل اعتراض در دادگاه صالح است. دادگاه مکلف است در وقت فوق العاده به اعتراض رسیدگی و تصمیم گیری کند.

Q: تحقیق از شاکی و متهم ترافعی است یا غیر ترافعی؟
A: ماده ۱۹۲ تحقیق از شاکی و متهم غیر علنی و انفرادی است مگر در جرائم قابل گذشت که به آنها در دادسرا حتی الامکان به صورت ترافعی رسیدگی می شود

Q: بازپرس در ابتدای تحقیق به متهم تفهیم می کند که...
A: ماده ۱۹۴
بازپرس در ابتدای تحقیق به متهم تفهیم می کند محلی را که برای اقامت خود اعلام می نماید، محل اقامت قانونی او است و چنانچه محل اقامت خود را تغییر دهد، باید محل جدید را به گونه‏ ای که ابلاغ ممکن باشد اعلام کند و در غیر این صورت، احضاریه ها و سایر اوراق قضائی به محل اقامت اعلام شده قبلی فرستاده می شود.
ماده ۱۹۵
بازپرس پیش از شروع به تحقیق باتوجه به حقوق متهم به وی اعلام می کند مراقب اظهارات خود باشد. سپس موضوع اتهام و ادله آن را به شکل صریح به او تفهیم می کند و به او اعلام می نماید که اقرار یا همکاری مؤثر وی می تواند موجبات تخفیف مجازات وی را در دادگاه فراهم سازد و آنگاه شروع به پرسش می کند

Q: ویژگی های پرسشهای بازپرس؟
A: ماده ۱۹۵ ...پرسشها باید مفید، روشن، مرتبط با اتهام و در محدوده آن باشد. پرسش تلقینی یا همراه با اغفال، اکراه و اجبار متهم ممنوع است.

Q: اگر معلوم شود تغییر محل اقامت به منظور تأخیر و تعلل در امر ابلاغ بوده...
A: ماده ۱۹۴... تغییر محل اقامت به منظور تأخیر و تعلل به گونه‏ ای که ابلاغ اوراق دشوار باشد، پذیرفته نیست و تمام اوراق در همان محل اعلام شده قبلی ابلاغ می شود

Q: آیا متهم حق دارد در مقابل پرسش ها سکوت کند؟ در صورت سکوت یا امتناع از امضای اظهارات تکلیف بازپرس چیست؟
A: ماده ۱۹۷
متهم می تواند سکوت اختیار کند. در این صورت مراتب امتناع وی از دادن پاسخ یا امضای اظهارات، در صورتمجلس قید می شود.

Q: پاسخ پرسش های متهم را خودش می نویسد یا بازپرس؟
A: ماده ۱۹۹
....متهم با سواد خودش پاسخ را می‏ نویسد، مگر آنکه نخواهد از این حق استفاده کند.

Q: هرگاه بازپرس در جریان تحقیقات احتمال دهد متهم هنگام ارتکاب جرم مجنون بوده است تکلیفش چیست؟
A: ماده ۲۰۲
هرگاه بازپرس در جریان تحقیقات احتمال دهد متهم هنگام ارتکاب جرم مجنون بوده است، تحقیقات لازم را از نزدیکان او و سایر مطلعان به عمل می آورد، نظریه پزشکی قانونی را تحصیل می کند و با احراز جنون، پرونده را با صدور قرار موقوفی تعقیب نزد دادستان می فرستد. در صورت موافقت دادستان با نظر بازپرس، چنانچه جنون استمرار داشته باشد شخص مجنون بنابر ضرورت، حسب دستور دادستان به مراکز مخصوص نگهداری و درمان سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منتقل می شود.

Q: دستور تشکیل پرونده شخصیت متهم در چه جرایمی داده می شود؟
A: ماده ۲۰۳
در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، قطع عضو، حبس ابد و یا تعزیر درجه چهار و بالاتر است و همچنین در جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه آنها ثلث دیه کامل مجنی علیه یا بیش از آن است، بازپرس مکلف است در حین انجام تحقیقات، دستور تشکیل پرونده شخصیت متهم را به واحد مددکاری اجتماعی صادر نماید
ماده ۲۸۶
علاوه بر موارد مذکور در ماده (۲۰۳) این قانون، در جرائم تعزیری درجه پنج و شش نیز، تشکیل پرونده شخصیت در مورد اطفال و نوجوانان توسط دادسرا یا دادگاه اطفال و نوجوانان الزامی است.

Q: در چه صورت بازپرس کسی را احضار می کند؟
A: ماده ۲۰۴
بازپرس به تشخیص خود یا با معرفی شاکی یا به تقاضای متهم و یا حسب اعلام مقامات ذی ربط، شخصی که حضور یا تحقیق از وی را برای روشن شدن موضوع ضروری تشخیص دهد، برابر مقررات احضار می کند.

Q: در صورتی که شاهد یا مطلع برای عدم حضور خود عذر موجهی نداشته باشد...
A: ماده ۲۰۴...
تبصره ۱- در صورتی که شاهد یا مطلع برای عدم حضور خود عذر موجهی نداشته باشد جلب می شود. اما در صورتی که عذر موجهی داشته باشد و بازپرس آن عذر را بپذیرد، مجدداً احضار و در صورت عدم حضور جلب می شود.

Q: آیا می توان شهادت شهود و مطلعان را به صورت الکترونیکی گرفت؟
A: ماده ۲۰۴...
تبصره ۲- درصورتی که دلیل پرونده منحصر به شهادت شهود و مطلعان نباشد، تحقیق از آنان می تواند به صورت الکترونیکی و با رعایت مقررات راجع به دادرسی الکترونیکی به عمل آید.

Q: در صورتی که شاهد یا مطلع از نیروهای مسلح باشد، باید .... پیش از تحقیق یا جلسه محاکمه از طریق .... دعوت شود.
A: ماده ۲۰۵
در صورتی که شاهد یا مطلع از نیروهای مسلح باشد، باید حداقل بیست و چهار ساعت پیش از تحقیق یا جلسه محاکمه از طریق فرمانده یا رئیس او دعوت شود.

Q: تحقیق و بازجویی از شهود و مطلعان قبل از رسیدگی در دادگاه، علنی است یا غیر علنی؟
A: ماده ۲۰۶
تحقیق و بازجویی از شهود و مطلعان قبل از رسیدگی در دادگاه، غیر علنی است.

Q: آیا تحقیق مجدد از شهود و مطلعان ممکن است
A: ماده ۲۰۷ .... تحقیق مجدد از شهود و مطلعان در موارد ضرورت یا مواجهه آنان بلامانع است. دلیل ضرورت باید در صورتمجلس قید شود.

Q: شاهد و مطلع پیش از اظهار اطلاعات خود چگونه سوگند یاد می‏ کند
A: ماده ۲۱۰
شاهد و مطلع پیش از اظهار اطلاعات خود به این شرح سوگند یاد می‏ کند: «به خداوند متعال سوگند یاد می کنم که جز به راستی چیزی نگویم و تمام واقعیت را بیان کنم».

Q: آیا بازپرس می تواند درصورتی که شاهد یا مطلع واجد شرایط شهادت نباشد، بدون یاد کردن سوگند، اظهارات او را برای اطلاع بیشتر استماع کند؟
A: بله
ماده ۲۱۱ بازپرس می تواند درصورتی که شاهد یا مطلع واجد شرایط شهادت نباشد، بدون یاد کردن سوگند، اظهارات او را برای اطلاع بیشتر استماع کند.

Q: چنانچه شهود و مطلعان از امضاء یا اثر انگشت امتناع یا از ادای شهادت خودداری ورزد یا قادر به انجام آن نباشد تکلیف بازپرس چیست؟
A: ماده ۲۱۲
.... مراتب در صورتمجلس قید می شود و تمام صفحات صورتمجلس به امضای بازپرس و منشی می رسد.
تبصره - بازپرس مکلف است از شاهد یا مطلع علت امتناع از امضاء یا اثرانگشت یا ادای شهادت را بپرسد و پاسخ را در صورتمجلس قید کند.

Q: هرگاه بیم خطر جانی یا حیثیتی و یا ضرر مالی برای شاهد یا مطلع و یا خانواده آنان وجود داشته باشد، اما استماع اظهارات آنان ضروری باشد، بازپرس به منظور حمایت از شاهد یا مطلع و با ذکر علت در پرونده، چه تدابیری را اتخاذ می کند
A: ماده ۲۱۴
...
الف- عدم مواجهه حضوری بین شاهد یا مطلع با شاکی یا متهم
ب – عدم افشای اطلاعات مربوط به هویت، مشخصات خانوادگی و محل سکونت یا فعالیت شاهد یا مطلع
پ – استماع اظهارات شاهد یا مطلع در خارج از دادسرا با وسایل ارتباط از راه دور

Q: اگر شاهد یا مطلع توسط متهم یا متهمان یا شاکی شناسایی شد و یا قرائن یا شواهدی، مبنی بر احتمال شناسایی و وجود بیم خطر برای آنان بود، بازپرس مکلف است؟
A: ماده ۲۱۴...
تبصره ۱- در صورت شناسایی شاهد یا مطلع حسب مورد توسط متهم یا متهمان یا شاکی و یا وجود قرائن یا شواهد، مبنی بر احتمال شناسایی و وجود بیم خطر برای آنان، بازپرس به درخواست شاهد یا مطلع، تدابیر لازم را از قبیل آموزش برای حفاظت از سلامت جسمی و روحی یا تغییر مکان آنان اتخاذ می کند.

Q: اگر شاهد یا مطلع برای حضور خود درخواست هزینه ایاب و ذهاب کند یا مدعی ضرر و زیانی از حیث ترک شغل خود شود تکلیف بازپرس چیست؟
A: ماده ۲۱۵... بازپرس هزینه ایاب و ذهاب را طبق تعرفه‏ ای که قوه قضائیه اعلام می کند و ضرر و زیان ناشی از ترک شغل را در صورت لزوم با استفاده از نظر کارشناس تعیین و شاکی را مکلف به تودیع آن در صندوق دادگستری می‏ نماید.

Q: اگر شاهد یا مطلع برای حضور خود درخواست هزینه ایاب و ذهاب کند یا مدعی ضرر و زیانی از حیث ترک شغل خود شود اما به تشخیص بازپرس شاکی توانایی پرداخت هزینه را نداشته باشد...
A: ماده ۲۱۵.... هزینه‏ های مذکور از محل اعتبارات مصوب قوه قضائیه پرداخت می شود.

Q: اگر احضار از طرف بازپرس باشد و شاهد یا مطلع برای حضور خود درخواست هزینه ایاب و ذهاب کند یا مدعی ضرر و زیانی از حیث ترک شغل خود شود ....
A: ماده ۲۱۵ ... هزینه‏ های مذکور از محل اعتبارات مصوب قوه قضائیه پرداخت می شود.

Q: در جرائم قابل گذشت، اگر شاکی با وجود ملائت از پرداخت هزینه های مذکور در ماده 215 خودداری کند، استماع شهادت یا گواهی مطلعین معرفی شده از جانب وی....
A: ماده ۲۱۵... استماع شهادت یا گواهی مطلعین معرفی شده از جانب وی به عمل نمی آید

Q: در جرائم غیر قابل گذشت، هزینه هایی که شاهد یا مطلع برای حضور خود درخواست می کند ....
A: ماده ۲۱۵....اما در جرائم غیر قابل گذشت، هزینه های مذکور به دستور بازپرس از محل اعتبارات مصوب قوه قضائیه پرداخت می شود.

Q: اگر متهم متقاضی احضار شاهد یا مطلع باشد، هزینه‏ هایی که شاهد یا مطلع برای حضور خود درخواست می کنند....
A: ماده ۲۱۵... از محل اعتبارات مصوب قوه قضائیه پرداخت می شود

Q: هدف از قرارهای تأمین ؟
A: ماده ۲۱۷
به منظور
دسترسی به متهم و حضور به موقع وی،
جلوگیری از فرار یا مخفی شدن او
و تضمین حقوق بزه دیده برای جبران ضرر و زیان وی...

Q: در جرائم غیر عمدی در چه صورتی  صدور قرار کفالت و وثیقه جایز نیست؟
A: ماده ۲۱۷... تبصره۳- در جرائم غیر عمدی در صورتی که به تشخیص مقام قضائی تضمین حقوق بزه‏ دیده به طریق دیگر امکان‏ پذیر باشد، صدور قرار کفالت و وثیقه جایز نیست.

Q: آیا برای اتهامات متعدد متهم، قرار تأمین واحد صادر می شود؟
A: بستگی دارد
ماده ۲۱۸: برای اتهامات متعدد متهم، قرار تأمین واحد صادر می شود، مگرآنکه
رسیدگی به جرائم ارتکابی در صلاحیت ذاتی دادگاههای مختلف باشد که در این صورت برای اتهامات موضوع صلاحیت هر دادگاه، قرار تأمین متناسب و مستقل صادر می شود.

Q: مبلغ وجه التزام، وجه‏ الکفاله و وثیقه باید چه وصف داشته باشد؟
A: ماده ۲۱۹
مبلغ وجه التزام، وجه‏ الکفاله و وثیقه نباید در هر حال از خسارت وارد به بزه‏ دیده کمتر باشد.

Q: در مواردی که دیه یا خسارت زیاندیده از طریق بیمه قابل جبران است، قرار تامین چگونه صادر می شود؟
A: ماده ۲۱۹.... در مواردی که دیه یا خسارت زیاندیده از طریق بیمه قابل جبران است، بازپرس با لحاظ مبلغ قابل پرداخت از سوی بیمه قرار تأمین متناسب صادر می کند.

Q: درصورتی که متهم بخواهد به جای معرفی کفیل، وثیقه بسپارد، تکلیف بازپرس؟
A: ماده ۲۲۰ ... درصورتی که متهم بخواهد به جای معرفی کفیل، وثیقه بسپارد، بازپرس مکلف به قبول آن و تبدیل قرار است. در این صورت متهم می تواند در هر زمان با معرفی کفیل، آزادی وثیقه را تقاضا کند.

Q: ملائت کفیل با تشخیص؟
A: بازپرس
ماده ۲۲۱
کفالت شخصی پذیرفته می شود که ملائت او به تشخیص بازپرس برای پرداخت وجه الکفاله محل تردید نباشد.

Q: چنانچه بازپرس ملائت کفیل را احراز نکند تکلیفش چیست؟
A: ماده ۲۲۱... چنانچه بازپرس ملائت کفیل را احراز نکند، مراتب را فوری به نظر دادستان می رساند. دادستان موظف است در همان روز، رسیدگی و در این باره اظهار نظر کند

Q: در صورت اختلاف بازپرس و دادستان در ملائت کفیل...
A: ماده ۲۲۱
.... تشخیص دادستان برای بازپرس الزامی است.

Q: آیا پذیرش کفالت اشخاص حقوقی ممکن است؟
A: ماده ۲۲۱.... تبصره- پذیرش کفالت اشخاص حقوقی با رعایت مقررات این ماده بلامانع است.

Q: در صورت عدم پذیرش تقاضای کتبی وثیقه گذار توسط بازپرس، تکلیف بازپرس چیست؟
A: ماده ۲۲۲ در صورت عدم پذیرش تقاضای کتبی وثیقه گذار توسط بازپرس، مراتب با ذکر علت در پرونده منعکس می شود. تخلف از مقررات این ماده موجب محکومیت انتظامی از درجه چهار به بالا است.

Q: بازپرس ضمن صدور قرار قبولی کفالت یا وثیقه، چه چیزی را به کفیل یا وثیقه‏ گذار تفهیم می کند؟
A: ماده ۲۲۴
بازپرس مکلف است ضمن صدور قرار قبولی کفالت یا وثیقه، به کفیل یا وثیقه‏ گذار تفهیم کند که در صورت احضار متهم و عدم حضور او بدون عذر موجه و عدم معرفی وی از ناحیه کفیل یا وثیقه‏ گذار، وجه‏ الکفاله وصول یا وثیقه طبق مقررات این قانون ضبط می‏ شود

Q: آیا قرار تأمین باید به متهم ابلاغ شود؟
A: ماده ۲۲۵
قرار تأمین باید فوری به متهم ابلاغ و تصویر آن به وی تحویل شود.

Q: در چه حالت در قرار تامین مفاد قرار در برگه اعزام( به زندان )درج می شود؟
A: ماده ۲۲۵... در صورتی که قرار تأمین منتهی به بازداشت گردد، مفاد قرار در برگه اعزام درج می شود.

Q: آیا متهمی که در مورد او قرار کفالت یا وثیقه صادر می شود به بازداشتگاه معرفی می گردد؟
A: ماده ۲۲۶ متهمی که در مورد او قرار کفالت یا وثیقه صادر می شود تا معرفی کفیل یا سپردن وثیقه به بازداشتگاه معرفی می گردد؛ اما در صورت بازداشت، متهم می تواند تا مدت ده روز از تاریخ ابلاغ قرار بازپرس، نسبت به اصل قرار منتهی به بازداشت یا عدم پذیرش کفیل یا وثیقه اعتراض کند.

Q: اگر متهم خارج از وقت اداری، کفیل یا وثیقه معرفی نماید آیا مرجع صادر کننده قرار یا قاضی کشیک مکلف به پذیرش آن هستند؟
A: ماده ۲۲۶
... هر زمان متهم، کفیل یا وثیقه معرفی نماید هرچند خارج از وقت اداری باشد، درصورت وجود شرایط قانونی، مرجع صادر کننده قرار یا قاضی کشیک مکلف به پذیرش آن هستند.

Q: در چه صورت از کفیل یا وثیقه‏ گذار رفع مسؤولیت می شود؟
A: ماده ۲۲۸ کفیل یا وثیقه‏ گذار در هر مرحله از تحقیقات و دادرسی با معرفی و تحویل متهم می تواند، حسب مورد، رفع مسؤولیت یا آزادی وثیقه خود را از مرجعی که پرونده در آنجا مطرح است درخواست کند. مرجع مزبور مکلف است بلافاصله مراتب رفع مسؤولیت یا آزادی وثیقه را فراهم نماید.

Q: آیا بازپرس می تواند به هر دلیلی حضور متهم را از کفیل یا وثیقه‏ گذار بخواهد
A: خیر
ماده ۲۲۹ خواستن متهم از کفیل یا وثیقه‏ گذار جز در موردی که حضور متهم برای تحقیقات، دادرسی و یا اجرای حکم ضرورت دارد، ممنوع است.

Q: متهمی که برای او قرار تأمین صادر شده در صورتی که حضورش لازم باشد، اما بدون عذر موجه حاضر نشده است...
A: ماده ۲۳۰
متهمی که برای او قرار تأمین صادر و خود ملتزم شده یا وثیقه گذاشته است، در صورتی که حضورش لازم باشد، احضار می شود و هرگاه ثابت شود بدون عذر موجه حاضر نشده است، در صورت ابلاغ واقعی اخطاریه، وجه التزام تعیین شده به دستور دادستان اخذ و یا از وثیقه سپرده شده معادل وجه قرار ضبط می شود.

Q: اگر متهم، کفیل معرفی کرده یا شخص دیگری برای او وثیقه سپرده باشد و به کفیل یا وثیقه‏ گذار اخطار شود که ظرف یک ماه متهم را تحویل دهد در صورت عدم تحویل متهم،....
A: ماده ۲۳۰.... چنانچه متهم، کفیل معرفی کرده یا شخص دیگری برای او وثیقه سپرده باشد به کفیل یا وثیقه‏ گذار اخطار می شود که ظرف یک ماه متهم را تحویل دهد. در صورت ابلاغ واقعی اخطاریه و عدم تحویل متهم، به دستور دادستان، حسب مورد، وجه الکفاله اخذ و یا از وثیقه، معادل وجه قرار، ضبط می شود

Q: در صورتی که به دستور دادستان وثیقه یا وجه الکفاله اخذ شود آیا نیاز به صدور اجراییه است؟
A: ماده ۲۳۰....دستور دادستان پس از قطعیت، بدون صدور اجرائیه در اجرای احکام کیفری و مطابق مقررات اجرای احکام مدنی اجراء می شود.

Q: در صورتی که به دستور دادستان وثیقه اخذ شود مبلغ مازاد بر وجه قرار وثیقه...
A: ماده ۲۳۰...تبصره – مبلغ مازاد بر وجه قرار وثیقه، پس از کسر هزینه‏ های ضروری مربوط به اجرای دستور، به وثیقه‏ گذار مسترد می شود.

Q: در چه صورت ابلاغ قانونی اخطاریه برای ضبط وثیقه، اخذ وجه‏ الکفاله و یا وجه التزام کافی است؟
A: ماده ۲۳۱
هرگاه ثابت شود که متهم، کفیل یا وثیقه‏ گذار به منظور عدم امکان ابلاغ واقعی اخطاریه، نشانی محل اقامت واقعی یا تغییر آن را به مرجع قبول‏ کننده کفالت یا وثیقه اعلام نکرده یا به این منظور از محل خارج شده یا به هر نحو دیگر به این منظور امکان ابلاغ واقعی را دشوار کرده است و این امر از نظر بازپرس محرز شود، ابلاغ قانونی اخطاریه برای ضبط وثیقه، اخذ وجه‏ الکفاله و یا وجه التزام کافی است.

Q: در چه صورتی دیه از مبلغ وثیقه یا وجه‏ الکفاله کسر می شود؟
A: ماده ۲۳۲
دیه با رعایت مقررات مربوط و ضرر و زیان محکوم‏ له، در صورتی از مبلغ وثیقه یا وجه‏ الکفاله کسر می شود که امکان وصول آن از بیمه میسر نباشد و محکوم‏ علیه حاضر نشود و وثیقه‏ گذار یا کفیل هم، وی را طبق مقررات حاضر ننموده و عذر موجهی هم نداشته باشد.

Q: اگر کفیل یا وثیقه‏ گذار، فوت کند قرار قبولی کفالت یا وثیقه چه وضعیتی خواهد داشت؟
A: ماده ۲۳۴
در صورت فوت کفیل یا وثیقه‏ گذار، قرار قبولی کفالت یا وثیقه منتفی است و متهم حسب مورد، باید نسبت به معرفی کفیل یا ایداع وثیقه جدید اقدام کند، مگر آنکه دستور اخذ وجه‏ الکفاله یا ضبط وثیقه صادر شده باشد.

Q: آیا متهم، کفیل و وثیقه‏ گذار می توانند به دستور دادستان، درباره اخذ وجه التزام، وجه‏ الکفاله و یا ضبط وثیقه اعتراض کنند؟ اگر بله مرجع رسیدگی به این اعتراض کجا است؟
A: ماده ۲۳۵
متهم، کفیل و وثیقه‏ گذار می توانند در موارد زیر ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ دستور دادستان، درباره اخذ وجه التزام، وجه‏ الکفاله و یا ضبط وثیقه اعتراض کنند. مرجع رسیدگی به این اعتراض، دادگاه کیفری دو است:....

Q: مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به دستور رئیس یا دادرس دادگاه عمومی بخش ...است.
A: ماده ۲۳۵تبصره۲- مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به دستور رئیس یا دادرس دادگاه عمومی بخش، دادگاه کیفری دو نزدیکترین شهرستان آن استان است.

Q: رسیدگی به اعتراضِ متهم، کفیل و وثیقه‏ گذار در مورد دستور دادستان، درباره اخذ وجه التزام، وجه‏ الکفاله و یا ضبط وثیقه از نظر وقت رسیدگی و تشریفات چگونه است؟
A: ماده ۲۳۵تبصره۱- دادگاه ... خارج از نوبت و بدون رعایت تشریفات دادرسی به شکایت رسیدگی می کند. رأی دادگاه قطعی است.

Q: اگر متهم پس از صدور دستور دادستان مبنی بر اخذ وجه التزام یا وجه الکفاله و یا ضبط وثیقه و پیش از اتمام عملیات اجرائی، در مرجع قضائی حاضر شود یا کفیل یا وثیقه‏ گذار او را حاضر کند، تکلیف دادستان چیست؟
A: ماده ۲۳۶... دادستان با رفع اثر از دستور صادره، دستور اخذ یا ضبط حداکثر تا یک چهارم از وجه قرار را صادر می کند.

Q: اگر متهم پس از صدور دستور دادستان مبنی بر اخذ وجه التزام یا وجه الکفاله و یا ضبط وثیقه و پیش از اتمام عملیات اجرائی، در مرجع قضائی حاضر شود یا کفیل یا وثیقه‏ گذار او را حاضر کند و دادستان دستور اخذ یا ضبط حداکثر تا یک چهارم از وجه قرار را صادر کند آیا اعتبار قرار تأمین صادره به قوت خود باقی است؟
A: ماده ۲۳۶ در این صورت، اعتبار قرار تأمین صادره به قوت خود باقی است. هرگاه متهم خود ایداع وثیقه کرده باشد، مکلف است، نسبت به تکمیل وجه قرار اقدام کند و چنانچه شخص ثالث از متهم کفالت نموده و یا ایداع وثیقه کرده باشد و رفع مسؤولیت خود را درخواست نکند، مکلف است نسبت به تکمیل وجه قرار اقدام کند.

Q: در موردی که دادستان دستور اخذ یا ضبط حداکثر تا یک چهارم از وجه قرار را صادر کند هرگاه متهم یا وثیقه‏ گذار یا کفیل، ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ دستور ضبط بخشی از وجه قرار، معادل وجه مقرر را به صندوق دولت واریز کند، آیا ضبط انجام می شود؟
A: ماده ۲۳۶... تبصره ۱- هرگاه متهم یا وثیقه‏ گذار یا کفیل، ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ دستور ضبط بخشی از وجه قرار، معادل وجه مقرر را به صندوق دولت واریز کند، ضبط انجام نمی شود و اعتبار قرار تأمین صادره به صورت کامل به قوت خود باقی است.

Q: قرار بازداشت موقت جایز نیست، مگر؟
A: ماده ۲۳۷
صدور قرار بازداشت موقت جایز نیست، مگر در مورد جرائم زیر، که دلایل، قرائن و امارات کافی بر توجه اتهام به متهم دلالت کند:
الف ـ جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، حبس ابد یا قطع عضو و جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه آنها ثلث دیه کامل یا بیش از آن است.
ب- جرائم تعزیری که درجه چهار و بالاتر است.
پ – جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور که مجازات قانونی آنها درجه پنج و بالاتر است.
ت – ایجاد مزاحمت و آزار و اذیت بانوان و اطفال و تظاهر، قدرت نمایی و ایجاد مزاحمت برای اشخاص که به وسیله چاقو یا هر نوع اسلحه انجام شود.
ث – سرقت، کلاهبرداری، ارتشاء، اختلاس، خیانت در امانت، جعل یا استفاده از سند مجعول در صورتی که مشمول بند (ب) این ماده نباشد و متهم دارای یک فقره سابقه محکومیت قطعی به علت ارتکاب هر یک از جرائم مذکور باشد.

Q: صدور قرار بازداشت موقت در موارد مذکور درماده 237، منوط به وجود یکی از شرایط زیر است...
A: ماده ۲۳۸
...
الف – آ‎زاد بودن متهم موجب از بین رفتن آثار و ادله جرم یا باعث تبانی با متهمان دیگر یا شهود و مطلعان واقعه گردد و یا سبب شود شهود از اداء شهادت امتناع کنند.
ب – بیم فرار یا مخفی شدن متهم باشد و به طریق دیگر نتوان از آن جلوگیری کرد.
پ – آزاد بودن متهم مخل نظم عمومی، موجب به خطر افتادن جان شاکی، شهود یا خانواده آنان و خود متهم باشد.

Q: دادستان در مورد قرار بازداشت متهم مکلف است حداکثر ... نظر خود را به طور کتبی به بازپرس اعلام کند
A: ماده ۲۴۰قرار بازداشت متهم باید فوری نزد دادستان ارسال شود. دادستان مکلف است حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت نظر خود را به طور کتبی به بازپرس اعلام کند.

Q: اگر دادستان با قرار بازداشت متهم موافق نباشد، حل اختلاف با کجاست؟ وضعیت متهم تا صدور رای دادگاه چگونه است ؟
A: ماده ۲۴۰ ...حل اختلاف با دادگاه صالح است و متهم تا صدور رأی دادگاه در این مورد که حداکثر از ده روز تجاوز نمی کند، بازداشت می شود.

Q: اگر علت بازداشت مرتفع شود و موجب دیگری برای ادامه آن نباشد، بازپرس چه تکلیفی دارد؟
A: ماده ۲۴۱
هرگاه علت بازداشت مرتفع شود و موجب دیگری برای ادامه آن نباشد، بازپرس با موافقت دادستان فوری از متهم رفع بازداشت می کند.

Q: اگر علت بازداشت مرتفع شود و موجب دیگری برای ادامه آن نباشد و بازپرس معتقد باشد که متهم باید آزاد شود اما دادستان مخالف باشد حل اختلاف با کجاست؟
A: ماده ۲۴۱
هرگاه علت بازداشت مرتفع شود و موجب دیگری برای ادامه آن نباشد، بازپرس با موافقت دادستان فوری از متهم رفع بازداشت می کند. در صورت مخالفت دادستان با تصمیم بازپرس، حل اختلاف با دادگاه صالح است.

Q: اگر متهم نیز موجبات بازداشت را مرتفع بداند، آیا می تواند فک قرار بازداشت یا تبدیل آن را از بازپرس تقاضا کند؟
A: ماده ۲۴۱
.... اگر متهم نیز موجبات بازداشت را مرتفع بداند، می تواند فک قرار بازداشت یا تبدیل آن را از بازپرس تقاضا کند

Q: اگر متهم نیز موجبات بازداشت را مرتفع بداند، و فک قرار بازداشت یا تبدیل آن را از بازپرس تقاضا کند. بازپرس مکلف است؟
A: ماده ۲۴۱
.... بازپرس به طورفوری و حداکثر ظرف پنج روز به طور مستدل راجع به درخواست متهم اظهار نظر می کند.

Q: در صورت رد درخواست متهم مبنی بر فک قرار بازداشت یا تبدیل آن توسط بازپرس
آیا متهم حق اعتراض دارد؟
A: ماده ۲۴۱... در صورت رد درخواست، مراتب در پرونده ثبت و قرار رد به متهم ابلاغ می شود و متهم می تواند ظرف ده روز به آن اعتراض کند.

Q: متهم چند بار می تواند فک قرار بازداشت یا تبدیل آن را از بازپرس تقاضا کند؟
A: ماده ۲۴۱
... متهم در هر ماه فقط یک بار می تواند این درخواست را مطرح کند.

Q: اگر به علت صدور قرار تأمین، متهم در بازداشت بماند و پرونده اتهامی او منتهی به تصمیم نهائی در دادسرا نشود، بازپرس چه تکلفی دارد؟
A: ماده ۲۴۲
هرگاه در جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون تا دو ماه و در سایر جرائم تا یک ماه به علت صدور قرار تأمین، متهم در بازداشت بماند و پرونده اتهامی او منتهی به تصمیم نهائی در دادسرا نشود، بازپرس مکلف به فک یا تخفیف قرار تأمین است.
اگر علل موجهی برای بقای قرار وجود داشته باشد، با ذکر علل مزبور، قرار، ابقاء و مراتب به متهم ابلاغ می شود

Q: اگر بازپرس قرار منتهی به بازداشت را بعد از یک یا دو ماه حسب مورد، ابقاء کند آیا متهم می تواند از این تصمیم اعتراض کند؟
A: متهم می تواند از این تصمیم ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ به دادگاه صالح اعتراض کند.

Q: آیا فک یا تخفیف یا  ابقای تأمین به تأیید دادستان نیاز دارد؟
A: ماده ۲۴۲...فک یا تخفیف قرار تامین بدون نیاز به موافقت دادستان انجام می شود و ابقای تأمین باید به تأیید دادستان برسد و در صورت مخالفت دادستان، حل اختلاف با دادگاه صالح است
فک، تخفیف، یا ابقای بازداشت موقت، باید به تأیید دادستان برسد و در صورت مخالفت دادستان، حل اختلاف با دادگاه صالح است.

Q: آیا مدت بازداشت متهم می تواند از مجازات حبس مقرر در قانون برای آن جرم تجاوز کند؟
A: ماده ۲۴۲....به هرحال، مدت بازداشت متهم نباید از حداقل مجازات حبس مقرر در قانون برای آن جرم تجاوز کند و در هر صورت در جرائم موجب مجازات سلب حیات مدت بازداشت موقت از دو سال و در سایر جرائم از یک سال تجاوز نمی‏ کند.

Q: دادستان در جریان تحقیقات مقدماتی تا ... می تواند تشدید یا تخفیف تأمین را از بازپرس درخواست کند
A: ماده ۲۴۴
دادستان در جریان تحقیقات مقدماتی تا پیش از تنظیم کیفر خواست می تواند تشدید یا تخفیف تأمین را از بازپرس درخواست کند.

Q: چنانچه تصمیم دادگاه منتهی به صدور قرار بازداشت موقت شود، این قرار، طبق مقررات این قانون، قابل اعتراض در ... است.
A: ماده ۲۴۶.... چنانچه تصمیم دادگاه منتهی به صدور قرار بازداشت موقت شود، این قرار، طبق مقررات این قانون، قابل اعتراض در دادگاه تجدید نظر استان است.

Q: قرار نظارت قضائی شامل چه مواردی از دستورها می تواند باشد
A: الف- معرفی نوبه‏ ای خود به مراکز یا نهادهای تعیین شده توسط بازپرس
ب – منع رانندگی با وسایل نقلیه موتوری
پ- منع اشتغال به فعالیت های مرتبط با جرم ارتکابی
ت – ممنوعیت از نگهداری سلاح دارای مجوز
ث – ممنوعیت خروج از کشور

Q: آیا مقام قضائی می تواند فقط به صدور قرار نظارت قضائی اکتفاء کند؟
A: ماده ۲۴۷...
تبصره ۱- در جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، در صورت ارائه تضمین لازم برای جبران خسارات وارده، مقام قضائی می تواند فقط به صدور قرار نظارت قضائی اکتفاء کند.

Q: آیا قرار نظارت قضائی قابل اعتراض است؟
A: ماده ۲۴۷....تبصره ۲- قرارهای موضوع این ماده(نظارت قضائی) ظرف ده روز قابل اعتراض در دادگاه صالح است. چنانچه این قرار توسط دادگاه صادر شود، ظرف ده روز، قابل اعتراض در دادگاه تجدید نظر استان می باشد.

Q: مدت اعتبار قرار منع خروج از کشور ....و.... است.
A: ماده ۲۴۸
مدت اعتبار قرار منع خروج از کشور شش ماه و قابل تمدید است...

Q: در چه صورت قرار تأمین و نظارت قضائی لغو می شود؟
A: ماده ۲۵۱
هرگاه متهم یا محکوم‏ علیه در مواعد مقرر
حاضر شود،
یا پس از آن حاضر و عذر موجه خود را اثبات کند،
با شروع به اجرای حبس
و تبعید
یا اقامت اجباری
و با اجرای کامل سایر مجازات ها
و یا صدور قرارهای منع و موقوفی
و تعلیق تعقیب،
تعلیق اجرای مجازات
و مختومه شدن پرونده به هر کیفیت،
 قرار تأمین و نظارت قضائی لغو می شود.

Q: هرگاه متهم از اجرای قرار نظارت قضائی که توأم با قرار تأمین صادر شده است، تخلف کند،...
A: ماده ۲۵۴
هرگاه متهم از اجرای قرار نظارت قضائی که توأم با قرار تأمین صادر شده است، تخلف کند، قرار نظارت لغو و قرار تأمین، تشدید می شود و در صورت تخلف متهم از اجرای قرار نظارت مستقل، قرار صادره به قرار تأمین متناسب تبدیل می‏ گردد.

Q: آیا باید مفاد ماده 254 (شرایط لغو یا تشدید قرار نظارت) در حین صدور قرار نظارت قضائی به متهم، تفهیم می شود؟
A: ماده ۲۵۴...
مفاد این ماده در حین صدور قرار نظارت قضائی به متهم، تفهیم می شود.

Q: آیا می توان در اجرای ماده 254 (تشدید قرار نظارت) قرار صادره را به قرار بازداشت موقت تبدیل کرد؟
A: ماده ۲۵۴...
تبصره- در اجرای این ماده نمی توان قرار صادره را به قرار بازداشت موقت تبدیل کرد.

Q: اشخاصی که در جریان تحقیقات مقدماتی و دادرسی بازداشت می شوند در چه صورت می توانند خسارت ایام بازداشت را از دولت مطالبه کنند؟
A: ماده ۲۵۵
اشخاصی که در جریان تحقیقات مقدماتی و دادرسی به هر علت بازداشت می شوند و از سوی مراجع قضائی، حکم برائت یا قرار منع تعقیب در مورد آنان صادر شود، می توانند با رعایت ماده (۱۴) این قانون خسارت ایام بازداشت را از دولت مطالبه کنند.

Q: در چه مواردی شخص بازداشت شده مستحق جبران خسارت نیست؟
A: ماده ۲۵۶
در موارد زیر شخص بازداشت شده مستحق جبران خسارت نیست:
الف- بازداشت شخص، ناشی از خودداری در ارائه اسناد، مدارک و ادله بی گناهی خود باشد.
ب- به منظور فراری دادن مرتکب جرم، خود را در مظان اتهام و بازداشت قرار داده باشد.
پ- به هر جهتی به ناحق موجبات بازداشت خود را فراهم آورده باشد.
ت- همزمان به علت قانونی دیگر بازداشت باشد.

Q: در صورتی که متهم یا وکیل وی برای اخذ آخرین دفاع احضار شود و هیچ یک از آنان بدون اعلام عذر موجه، حضور نیابد،آیا می توان بدون اخذ آخرین دفاع، اتخاذ تصمیم کرد؟
A: بله
ماده ۲۶۳
در صورتی که متهم یا وکیل وی برای اخذ آخرین دفاع احضار شود و هیچ یک از آنان بدون اعلام عذر موجه، حضور نیابد، بدون اخذ آخرین دفاع، اتخاذ تصمیم می شود.

Q: پس از انجام تحقیقات لازم و اعلام کفایت و ختم تحقیقات، بازپرس مکلف است به صورت مستدل و مستند، عقیده خود را حداکثر ظرف .... در قالب... اعلام کند.
A: ماده ۲۶۴
پس از انجام تحقیقات لازم و اعلام کفایت و ختم تحقیقات، بازپرس مکلف است به صورت مستدل و مستند، عقیده خود را حداکثر ظرف پنج روز در قالب قرار مناسب، اعلام کند.

Q: در صورت جرم بودن عمل ارتکابی و وجود ادله کافی برای انتساب جرم به متهم،بازپرس چه قراری صادر می کند؟ در صورت جرم نبودن عمل ارتکابی و یا فقدان ادله کافی برای انتساب جرم به متهم،چطور؟
A: ماده ۲۶۵
بازپرس در صورت جرم بودن عمل ارتکابی و وجود ادله کافی برای انتساب جرم به متهم، قرار جلب به دادرسی و در صورت جرم نبودن عمل ارتکابی و یا فقدان ادله کافی برای انتساب جرم به متهم، قرار منع تعقیب صادر و پرونده را فوری نزد دادستان ارسال می کند.

Q: برای ملاحظه پرونده تحقیقاتی که توسط بازپرس تکمیل شده و قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب صادر شده،دادستان چند روز مهلت دارد؟
A: ماده ۲۶۵...دادستان باید ظرف سه روز از تاریخ وصول، پرونده تحقیقات را ملاحظه و نظر خود را به طور کتبی اعلام کند و پرونده را نزد بازپرس برگرداند.

Q: در صورتی که عقیده دادستان و بازپرس بر جلب متهم به دادرسی باشد، دادستان ظرف ... با .... ، از طریق شعبه بازپرسی بلافاصله پرونده را به دادگاه صالح ارسال می کند.
A: ماده ۲۶۸
در صورتی که عقیده دادستان و بازپرس بر جلب متهم به دادرسی باشد، دادستان ظرف دو روز با صدور کیفر خواست، از طریق شعبه بازپرسی بلافاصله پرونده را به دادگاه صالح ارسال می کند.
(بازپرس کیفرخواست نمیزنه)

Q: در هر مورد که دادستان با عقیده بازپرس (قرار جلب به دادرسی یا منع) مخالف باشد و بازپرس بر عقیده خود اصرار کند، پرونده برای حل اختلاف، به ...ارسال و طبق تصمیم ... عمل می شود.
A: ماده ۲۶۹
در هر مورد که دادستان با عقیده بازپرس مخالف باشد و بازپرس بر عقیده خود اصرار کند، پرونده برای حل اختلاف، به دادگاه صالح ارسال و طبق تصمیم دادگاه عمل می شود

Q: قرارهای بازپرس در چه مواردی قابل اعتراض است؟
A: ماده ۲۷۰...
الف- قرار منع و موقوفی تعقیب و اناطه به تقاضای شاکی
ب – قرار بازداشت موقت، ابقاء و تشدید تأمین به تقاضای متهم
پ – قرار تأمین خواسته به تقاضای متهم

Q: مهلت اعتراض به قرارهای قابل اعتراض برای اشخاص مقیم ایران ... و برای افراد مقیم خارج از کشور ... از تاریخ ... است.
A: ماده ۲۷۰....
تبصره – مهلت اعتراض به قرارهای قابل اعتراض برای اشخاص مقیم ایران ده روز و برای افراد مقیم خارج از کشور یک ماه از تاریخ ابلاغ است.

Q: مرجع حل اختلاف بین دادستان و بازپرس و رسیدگی به اعتراض شاکی یا متهم نسبت به قرارهای قابل اعتراض، با دادگاهی است که ....
A: ماده ۲۷۱
مرجع حل اختلاف بین دادستان و بازپرس و رسیدگی به اعتراض شاکی یا متهم نسبت به قرارهای قابل اعتراض، با دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی به آن اتهام را دارد.

Q: در صورت اختلاف بین دادستان و بازپرس و اینکه مرجع صالح کیفری یک یا انقلاب باشد، چنانچه دادگاه انقلاب یا دادگاه کیفری یک در حوزه قضائی دادسرا تشکیل نشده باشد، ....، صالح به رسیدگی است.
A: ماده ۲۷۱...چنانچه دادگاه انقلاب یا دادگاه کیفری یک در حوزه قضائی دادسرا تشکیل نشده باشد، دادگاه کیفری دو محل، صالح به رسیدگی است.

Q: در چه مواردی حل اختلاف بین دادستان و بازپرس با دادگاه کیفری دویی است که دادسرا در معیت آن انجام وظیفه می کند
A: ماده ۲۷۲
در صورت اختلاف دادستان و بازپرس در صلاحیت، نوع جرم یا مصادیق قانونی آن، حل اختلاف با دادگاه کیفری دویی است که دادسرا در معیت آن انجام وظیفه می کند.
(در صورت اختلاف بین دادستان و بازپرس و اینکه مرجع صالح کیفری یک یا انقلاب باشد، چنانچه دادگاه انقلاب یا دادگاه کیفری یک در حوزه قضائی دادسرا تشکیل نشده باشد،دادگاه کیفری دو صالح به رسیدگی است)

Q: در صورت اختلاف بین بازپرس و دادستان، آیا تصمیم دادگاه در این خصوص قطعی است؟
A: ماده ۲۷۳...تصمیم دادگاه در این خصوص قطعی است، مگر در مورد قرارهای منع یا موقوفی تعقیب در جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون که در صورت تأیید، این قرارها مطابق مقررات قابل تجدید نظر است.

Q: اگر دادگاه  اعتراض شاکی به قرار منع یا موقوفی تعقیب متهم را موجه بداند، چه می کند؟
A: ماده ۲۷۴
دادگاه در صورتی که اعتراض شاکی به قرار منع یا موقوفی تعقیب را موجه بداند، آن را نقض و قرار جلب به دادرسی صادر می کند.

Q: اگر به نظر دادگاه، تحقیقات دادسرا کامل نباشد، چه می کند؟
A: ماده ۲۷۴
... بدون نقض قرار می تواند تکمیل تحقیقات را از دادسرا بخواهد یا خود اقدام به تکمیل تحقیقات کند. موارد نقص تحقیق باید به تفصیل و بدون هرگونه ابهام در تصمیم دادگاه قید شود . در صورت نقض قرار اناطه توسط دادگاه، بازپرس تحقیقات خود را ادامه می دهد.

Q: اگر پرونده برای تکمیل تحقیقات به دادسرا اعاده شود، دادسرای مربوط بعد انجام تحقیقات مورد نظر دادگاه، چه قرار صادر می کند؟
A: ماده ۲۷۵
هرگاه پرونده برای تکمیل تحقیقات به دادسرا اعاده شود، دادسرای مربوط با انجام تحقیقات مورد نظر دادگاه، بدون صدور قرار، مجدداً پرونده را به دادگاه ارسال می کند و اگر در تحقیقات مورد نظر دادگاه ابهامی بیابد، مراتب را برای رفع ابهام از دادگاه استعلام می کند.

Q: در صورت نقض قرار منع تعقیب و صدور قرار جلب به دادرسی توسط دادگاه، بازپرس مکلف است...
A: اده ۲۷۶
در صورت نقض قرار منع تعقیب و صدور قرار جلب به دادرسی توسط دادگاه، بازپرس مکلف است متهم را احضار و موضوع اتهام را به او تفهیم کند و با اخذ آخرین دفاع و تأمین مناسب از وی، پرونده را به دادگاه ارسال نماید.

Q: در صورت نقض قرار موقوفی تعقیب، بازپرس مکلف است...
A: ماده ۲۷۷
در صورت نقض قرار موقوفی تعقیب، بازپرس مطابق مقررات و صرف نظر از جهتی که علت نقض قرار موقوفی تعقیب است، به پرونده رسیدگی و با انجام تحقیقات لازم، تصمیم مقتضی اتخاذ می کند.

Q: اگر به علت جرم نبودن عمل ارتکابی، قرار منع تعقیب صادر و به هر دلیل قطعی شود، آیا می توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب کرد
A: خیر
ماده ۲۷۸
هرگاه به علت جرم نبودن عمل ارتکابی، قرار منع تعقیب صادر و به هر دلیل قطعی شود، نمی توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب کرد.

Q: هرگاه به علت فقدان یا عدم کفایت دلیل، قرار منع تعقیب صادر و در دادسرا قطعی شود، آیا می توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب کرد
A: خیر مگر
ماده ۲۷۸
.. نمی توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب کرد، مگر پس از کشف دلیل جدید که در این صورت، با نظر دادستان برای یک بار قابل تعقیب است
و اگر این قرار در دادگاه قطعی شود، پس از کشف دلیل جدید به درخواست دادستان می‏ توان او را برای یک بار با اجازه دادگاه صالح برای رسیدگی به اتهام، تعقیب کرد

Q: هرگاه در صدور کیفر خواست، سهو قلم یا اشتباه بین صورت گیرد، چگونه اصلاح صورت میگیرد؟
A: ماده ۲۷۹...
تبصره – هرگاه در صدور کیفر خواست، سهو قلم یا اشتباه بین صورت گیرد، تا پیش از ارسال به دادگاه، دادستان آن را اصلاح و پس از ارسال کیفر خواست به دادگاه، موارد اصلاحی آن را به دادگاه اعلام می کند.

Q: در صورتی که مجموع اعمال ارتکابی متهم در نتیجه تحقیقات دادسرا روشن باشد و دادگاه فقط عنوان اتهام را نادرست تشخیص دهد، مکلف است...
A: ماده ۲۸۰
....مکلف است اتهام جدید را به متهم تفهیم، تا از اتهام انتسابی مطابق مقررات دفاع کند و سپس مبادرت به صدور رأی نماید.

Q: آیا دادگاه لزوما به عنوان اتهامی در کیفرخواست رسیدگی میکند؟
A: ماده ۲۸۰
عنوان اتهامی که در کیفرخواست ذکر می شود، مانع از تعیین عنوان صحیح قانونی توسط دادگاه نیست

Q: مجموع اعمال ارتکابی متهم در نتیجه تحقیقات دادسرا روشن باشد و دادگاه فقط عنوان اتهام را نادرست تشخیص دهد، مکلف است...
A: ماده ۲۸۰
...مکلف است اتهام جدید را به متهم تفهیم، تا از اتهام انتسابی مطابق مقررات دفاع کند و سپس مبادرت به صدور رأی نماید.

Q: آیا دادستان می تواند پس از ارسال پرونده به دادگاه
1. از اصل اتهام یا ادله آن عدول کند؟
2. کیفر خواست را مسترد یا اصلاح کند؟
A: ماده ۲۸۲
دادستان نمی تواند پس از ارسال پرونده به دادگاه از اصل اتهام یا ادله آن عدول و بر این اساس کیفر خواست را مسترد یا اصلاح کند و فقط می تواند دلایل جدید له یا علیه متهم را که کشف یا حادث می شود به دادگاه اعلام کند.

Q: هرگاه شاکی رضایت قطعی خود را به دادستان اعلام کند در جرایم قابل گذشت و غیر قابل گذشت در مرحله دادسرا، دادستان چه می کند؟
A: ماده ۲۸۳
پس از صدور کیفر خواست و قبل از ارسال به دادگاه،
هرگاه شاکی در جرائم قابل گذشت، رضایت قطعی خود را به دادستان اعلام کند، در صورت وجود پرونده در دادسرا، دادستان از کیفر خواست عدول می کند.
در این صورت، قرار موقوفی تعقیب توسط بازپرس صادر می شود.
 در جرائم غیر قابل گذشت، هرگاه شاکی رضایت قطعی خود را اعلام کند، دادستان در صورت فراهم بودن شرایط صدور قرار تعلیق تعقیب، می تواند از کیفر خواست عدول و تعقیب را معلق کند
و در صورتی که در نتیجه رضایت شاکی نوع مجازات تغییر کند، دادستان از کیفرخواست قبلی عدول و بر این اساس کیفر خواست جدید صادر می کند.

Q: در صورت انتساب اتهامات متعدد به متهم که رسیدگی به آنها در صلاحیت ذاتی دادگاههای مختلف است، کیفر خواست یه چه صورت صادر می شود؟
A: ماده ۲۸۴
در صورت انتساب اتهامات متعدد به متهم که رسیدگی به آنها در صلاحیت ذاتی دادگاههای مختلف است، کیفر خواست جداگانه خطاب به هر یک از دادگاههای صالح صادر می شود.

Q: تحقیقات مقدماتی جرائم افراد پانزده تا هجده سال
محل تشکیل؟ تحت چه عنوانی؟ اعضای آن؟ استثنا؟
A: ماده ۲۸۵
در معیت دادگاه اطفال و نوجوانان و در محل آن، شعبه ای از دادسرای عمومی و انقلاب با عنوان دادسرای ویژه نوجوانان به سرپرستی یکی از معاونان دادستان و با حضور یک یا چند بازپرس، تشکیل می شود. تحقیقات مقدماتی جرائم افراد پانزده تا هجده سال به جز جرائم موضوع مواد (۳۰۶) و (۳۴۰) این قانون که به طور مستقیم از سوی دادگاه صورت می گیرد، در این دادسرا به عمل می آید.دادسرای ویژه نوجوانان
(یعنی 15 تا 18 سال اگر مشمول 306 یا 340 شدند مستقیم میرن دادگاه)
ماده۳۰۶ به جرائم منافی عفت به‌طور مستقیم، در دادگاه صالح رسیدگی می‌شود.
ماده ۳۴۰ جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، به طور مستقیم در دادگاه مطرح می شود.

Q: تحقیقات مقدماتی جرائم افراد زیر پانزده سال...
A: ماده ۲۸۵...تبصره ۱- تحقیقات مقدماتی تمامی جرائم افراد زیر پانزده سال به طور مستقیم در دادگاه اطفال و نوجوانان به عمل می آید و دادگاه مذکور کلیه وظایفی را که طبق قانون بر عهده ضابطان دادگستری و دادسرا است انجام می دهد.

Q: آیا ضابطان دادگستری اجازه تحقیقات مقدماتی از طفل یا نوجوان را دارند؟
A: ماده ۲۸۵تبصره ۲- در جرائم مشهود، هرگاه مرتکب، طفل یا نوجوان باشد، ضابطان دادگستری مکلفند نسبت به حفظ آلات، ادوات، آثار، علائم و دلایل جرم اقدام نمایند، لکن اجازه تحقیقات مقدماتی از طفل یا نوجوان را ندارند و در صورت دستگیری وی، موظفند متهم را حسب مورد، فوری به دادسرا یا دادگاه اطفال و نوجوانان تحویل دهند. انقضاء وقت اداری و نیز ایام تعطیل مانع از رجوع به دادسرا یا دادگاه اطفال و نوجوانان نیست.

Q: آیا از متهمان بالای پانزده سال اخذ کفیل یا وثیقه ممکن است؟
A: ماده ۲۸۷...
درصورت ضرورت، اخذ کفیل یا وثیقه تنها از متهمان بالای پانزده سال امکان پذیر است.

Q: اگر باید از متهمان بالای پانزده سال کفیل یا وثیقه اخذ شود درصورت عجز از معرفی کفیل یا ایداع وثیقه...
A: ماده ۲۸۶...درصورت عجز از معرفی کفیل یا ایداع وثیقه و یا در مورد جرائم پیش بینی شده در ماده (۲۳۷) این قانون، دادسرا یا دادگاه می تواند با رعایت ماده (۲۳۸) این قانون، قرار نگهداری موقت آنان را در کانون اصلاح و تربیت صادر کند.
تبصره – قرار نگهداری موقت، تابع کلیه آثار و احکام قرار بازداشت موقت است

Q: در چه صورت قرار نگهداری موقت نوجوان در کانون اصلاح و تربیت صادر می شود
A: 1. جرایم موضوع ماده 237 آدک
2. درصورت عجز از معرفی کفیل یا ایداع وثیقه وقتی  اخذ کفیل یا وثیقه ضرورت داشته باشد

Q: چه کسی بر دادسراهای عمومی و انقلاب و نظامی نظارت دارد؟
A: ماده ۲۸۸
دادستان کل کشور بر کلیه دادسراهای عمومی و انقلاب و نظامی نظارت دارد و به منظور حسن اجرای قوانین و ایجاد هماهنگی بین دادسراها می تواند اقدام به بازرسی کند و تذکرات و دستورهای لازم را خطاب به مراجع قضائی مذکور صادر نماید.

Q: در مورد جرائم راجع به اموال، منافع و مصالح ملی و خسارت وارده به حقوق عمومی دادستان کل کشور چه تکلیفی دارد؟
A: ماده ۲۹۰
دادستان کل کشور مکلف است در جرائم راجع به اموال، منافع و مصالح ملی و خسارت وارده به حقوق عمومی که نیاز به طرح دعوی دارد از طریق مراجع ذی صلاح داخلی، خارجی و یا بین المللی پیگیری و نظارت نماید.

Q: مراجع قضائی پس از اتخاذ تصمیم بر ممنوعیت خروج اشخاص از کشور،چه تکلیفی نسبت به دادستانی کل کشور دارند؟
A: ماده ۲۹۲
کلیه مراجع قضائی مکلفند در موارد قانونی پس از اتخاذ تصمیم بر ممنوعیت خروج اشخاص از کشور، مراتب را به دادستانی کل کشور ارسال دارند تا از آن طریق به مراجع ذی ربط اعلام گردد.

Q: اگر دادستان کل کشور حکمی در موارد حقوق عامه و دعاوی راجع به دولت، امور خیریه و اوقاف عامه و امور محجورین و غائب مفقودالاثر بی‌سرپرست را خلاف شرع بیّن و یا قانون تشخیص دهد...
A: ماده۲۹۳
هرگاه در موارد حقوق عامه و دعاوی راجع به دولت، امور خیریه و اوقاف عامه و امور محجورین و غائب مفقودالاثر بی‌سرپرست حکم قطعی صادر شود و دادستان کل کشور حکم مذکور را خلاف شرع بیّن و یا قانون تشخیص دهد به‌طور مستدل مراتب را جهت اعمال ماده(۴۷۷) به رئیس قوه قضائیه اعلام می‌کند.

Q: در صورت عدم حضور رئیس دادگاه کیفری یک ، ریاست دادگاه به عهده کیست؟
A: ماده ۲۹۶... عضو مستشاری است که سابقه قضائی بیشتری دارد.

Q: در حوزه هایی که دادگاه کیفری یک تشکیل نشده است، به جرائم موضوع صلاحیت آن در... رسیدگی می شود.
A: ماده ۲۹۶
تبصره ۱- .... در حوزه هایی که این دادگاه تشکیل نشده است، به جرائم موضوع صلاحیت آن در نزدیکترین دادگاه کیفری یک در حوزه قضائی آن استان رسیدگی می شود

Q: در صورتی که دادگاه انقلاب به جرائم موجب مجازات مندرج در بندهای(الف)، (ب)، (پ) و(ت) ماده(۳۰۲) رسیدگی کند اعضای آن چگونه است؟ سایر موضوعات چطور؟
A: ماده ۲۹۷.... این دادگاه برای رسیدگی به جرائم موجب مجازات مندرج در بندهای(الف)، (ب)، (پ) و(ت) ماده(۳۰۲) این قانون دارای رئیس و دو مستشار است که با دو عضو نیز رسمیت دارد. دادگاه برای رسیدگی به سایر موضوعات با حضور رئیس یا دادرس‌علی‌البدل یا یک مستشار تشکیل می‌شود.

Q: در دادگاه انقلاب، در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می کند چه مقررات دادرسی جاری است؟
A: کیفری یک
ماده ۲۹۷...
تبصره- مقررات دادرسی دادگاه کیفری یک به شرح مندرج در این قانون در دادگاه انقلاب، در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می کند جاری است.

Q: اعضای دادگاه اطفال و نوجوانان ؟
A: ماده ۲۹۸
دادگاه اطفال و نوجوانان با حضور یک قاضی و یک مشاور تشکیل می‌شود. نظر مشاور، مشورتی است.

Q: اگر دادگاه اطفال و نوجوانان در محلی تشکیل نشده است، به جرائم اطفال و نوجوانان در کجا رسیدگی می شود؟
A: ماده ۲۹۸... تا زمانی که دادگاه اطفال و نوجوانان در محلی تشکیل نشده است، به کلیه جرائم اطفال و نوجوانان به جز جرائم مشمول ماده (۳۱۵) این قانون، در شعبه دادگاه کیفری دو یا دادگاهی که وظایف آن را انجام می دهد رسیدگی می شود.
315: جرائم مشمول صلاحیت دادگاه کیفری یک و همچنین انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می‌شود اگر توسط افراد بالغ زیر هجده سال تمام شمسی ارتکاب یابد در دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی میشود

Q: صلاحیت دادگاه بخش؟
A: ماده ۲۹۹
...این دادگاه به تمامی جرائم در صلاحیت دادگاه کیفری دو رسیدگی می کند.

Q: آیا امکان دارد در شهرستان، دادگستری تشکیل نشود یعنی دادگاه بخش تشکیل شود و یا در بخش، دادگستری تشکیل شود؟
A: بله
ماده ۲۹۹.... تبصره ۱- به تشخیص رئیس قوه قضائیه، تشکیل دادگاه عمومی بخش در شهرستان های جدید که به لحاظ قلّت میزان دعاوی حقوقی و کیفری، ضرورتی به تشکیل دادگستری نباشد بلامانع است.
تبصره ۲- به تشخیص رئیس قوه قضائیه، در حوزه قضائی بخشهایی که به لحاظ کثرت میزان دعاوی حقوقی و کیفری، ضرورت ایجاب می کند، تشکیل دادگستری با همان صلاحیت و تشکیلات دادگستری شهرستان بلامانع است.

Q: حضور دادستان یا معاون او در دادگاه کیفری دو ضرورت دارد؟
A: ماده ۳۰۰
در تمامی جلسات دادگاههای کیفری دو، دادستان یا معاون او یا یکی از دادیاران به تعیین دادستان می توانند برای دفاع از کیفر خواست حضور یابند، مگر اینکه دادگاه حضور این اشخاص را ضروری تشخیص دهد که در این مورد و در تمامی جلسات دادگاه کیفری یک، حضور دادستان یا نماینده او الزامی است

Q: در صورتی که دادگاه حضور دادستان یا معاون او یا یکی از دادیاران به تعیین دادستان را ضروری تشخیص دهد آیا عدم حضور این اشخاص موجب توقف رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۰۰
...لکن عدم حضور این اشخاص موجب توقف رسیدگی نمی شود مگر آنکه دادگاه حضور آنان را الزامی بداند.

Q: صلاحیت دادگاه کیفری دو؟
A: ماده ۳۰۱
دادگاه کیفری دو صلاحیت رسیدگی به تمام جرائم را دارد، مگر آنچه به موجب قانون در صلاحیت مرجع دیگری باشد.

Q: به جرائم زیر در دادگاه کیفری یک رسیدگی می شود:
A: ماده ۳۰۲
به جرائم زیر در دادگاه کیفری یک رسیدگی می شود:
الف- جرائم موجب مجازات سلب حیات
ب- جرائم موجب حبس ابد
پ ـ جرائم موجب مجازات قطع عضو یا جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی با میزان نصف دیه کامل یا بیش از آن
ت ـ جرائم موجب مجازات تعزیری درجه سه و بالاتر
ث- جرائم سیاسی و مطبوعاتی

Q: به جرائم زیر در دادگاه انقلاب رسیدگی می شود:
A: ماده ۳۰۳
به جرائم زیر در دادگاه انقلاب رسیدگی می شود:
الف – جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی، محاربه و افساد فی الارض، بغی، تبانی و اجتماع علیه جمهوری اسلامی ایران یا اقدام مسلحانه یا احراق، تخریب و اتلاف اموال به منظور مقابله با نظام
ب – توهین به مقام بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و مقام رهبری
پ- تمام جرائم مربوط به مواد مخدر، روان گردان و پیش سازهای آن و قاچاق اسلحه، مهمات و اقلام و مواد تحت کنترل
ت- سایر مواردی که به موجب قوانین خاص در صلاحیت این دادگاه است

Q: به جرائم اطفال و افراد کمتر از هجده سال تمام شمسی در .... رسیدگی می شود
A: ماده ۳۰۴
به کلیه جرائم اطفال و افراد کمتر از هجده سال تمام شمسی در دادگاه اطفال و نوجوانان رسیدگی می شود

Q: محکومان بالای سن هجده سال تمام که در دادگاه اطفال و نوجوانان به جرم آنان رسیدگی شده در کجا نگهداری می شوند؟
A: ماده ۳۰۴...در هر صورت محکومان بالای سن هجده سال تمام موضوع این ماده، در بخش نگهداری جوانان که در کانون اصلاح و تربیت ایجاد می شود، نگهداری می شوند.

Q: طفل، کسی است که ....
A: ماده ۳۰۴....
تبصره ۱- طفل، کسی است که به حد بلوغ شرعی نرسیده است.

Q: هرگاه در حین رسیدگی سن متهم از هجده سال تمام تجاوز نماید، رسیدگی به اتهام وی در دادگاه .... ادامه می یابد
A: ماده ۳۰۴ تبصره ۲- هرگاه در حین رسیدگی سن متهم از هجده سال تمام تجاوز نماید، رسیدگی به اتهام وی مطابق این قانون در دادگاه اطفال و نوجوانان ادامه می یابد.

Q: چنانچه قبل از شروع به رسیدگی سن متهم از هجده سال تمام تجاوز کند، رسیدگی به اتهام وی در دادگاه ... صورت می گیرد.
A: ماده ۳۰۴ تبصره ۲-....چنانچه قبل از شروع به رسیدگی سن متهم از هجده سال تمام تجاوز کند، رسیدگی به اتهام وی حسب مورد در دادگاه کیفری صالح صورت می گیرد.

Q: اگر قبل از شروع به رسیدگی سن متهم از هجده سال تمام تجاوز کند، و حسب مورد در دادگاه (بزرگسالان) رسیدگی شود آیا متهم از امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می شود، بهره مند می گردد؟
A: ماده ۳۰۴تبصره ۲-...چنانچه قبل از شروع به رسیدگی سن متهم از هجده سال تمام تجاوز کند، رسیدگی به اتهام وی حسب مورد در دادگاه کیفری صالح صورت می گیرد. در این صورت متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می شود، بهره مند می گردد.

Q: آیا تحقیقات جرائم منافی عفت در دادسرا انجام میشود؟
A: خیر
ماده۳۰۶ به جرائم منافی عفت به‌طور مستقیم، در دادگاه صالح رسیدگی می‌شود.

Q: منظور از جرائم منافی عفت چیست؟
A: ماده۳۰۶... تبصره ـ منظور از جرائم منافی عفت در این قانون، جرائم جنسی حدی، همچنین جرائم رابطه نامشروع تعزیری مانند تقبیل و مضاجعه است.

Q: مواردی که مستقیما در دادگاه رسیدگی می شود؟
A: ماده ۲۸۵تبصره ۱- تحقیقات مقدماتی تمامی جرائم افراد زیر پانزده سال به طور مستقیم در دادگاه اطفال و نوجوانان به عمل می آید
ماده۳۰۶ به جرائم منافی عفت به‌طور مستقیم، در دادگاه صالح رسیدگی می‌شود.
ماده ۳۴۰ جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، به طور مستقیم در دادگاه مطرح می شود.

Q: رسیدگی به اتهامات رؤسای قوای سه‏ گانه و معاونان و مشاوران آنان، رئیس و اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، اعضای شورای نگهبان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری، وزیران و معاونان وزیران، دارندگان پایه قضائی، رئیس و دادستان دیوان محاسبات، سفیران، استانداران، فرمانداران مراکز استان و جرائم عمومی افسران نظامی و انتظامی از درجه سرتیپ و بالاتر و یا دارای درجه سرتیپ دومی شاغل در محلهای سرلشکری و یا فرماندهی تیپ مستقل، مدیران کل اطلاعات استانها، حسب مورد، در صلاحیت ...است،
A: ماده ۳۰۷... دادگاههای کیفری تهران

Q: رسیدگی به اتهامات افراد مذکور در ماده 307 در صلاحیت کجاست؟
A: ماده ۳۰۷...حسب مورد، در صلاحیت دادگاههای کیفری تهران است، مگر آنکه رسیدگی به این جرائم به موجب قوانین خاص در صلاحیت مراجع دیگری باشد.

Q: رسیدگی به اتهامات افسران نظامی و انتظامی موضوع ماده 307 که در صلاحیت ... باشد، حسب مورد در صلاحیت ... است.
A: ماده ۳۰۷
تبصره ۲- رسیدگی به اتهامات افسران نظامی و انتظامی موضوع این ماده که در صلاحیت سازمان قضائی نیروهای مسلح می باشد، حسب مورد در صلاحیت دادگاه نظامی یک یا دو تهران است.

Q: رسیدگی به اتهامات موضوع ماده 308 در صلاحیت ...
A: ماده ۳۰۸... در صلاحیت دادگاههای کیفری مرکز استان محل وقوع جرم است، مگر آنکه رسیدگی به این اتهامات به موجب قوانین خاص در صلاحیت مراجع دیگری باشد.

Q: اگر کسی قبل از تصدی سمت های مذکور در مواد 307 و 308 مرتکب جرم شوند در کجا محاکمه می شوند؟
A: ماده ۳۰۹
صلاحیت دادگاه برای رسیدگی به جرائم اشخاص موضوع مواد (۳۰۷) و (۳۰۸) این قانون، اعم از آن است که در زمان تصدی سمتهای مذکور یا قبل از آن مرتکب جرم شده باشند.

Q: برفرض تعدد جرم و یکی بودن صلاحیت ذاتی متهم در دادگاهی محاکمه می شود که...
A: ماده ۳۱۰
(اصولاً)متهم در دادگاهی محاکمه می شود که جرم در حوزه آن واقع شود.
اگر شخصی مرتکب چند جرم در حوزه‏ های قضائی مختلف گردد، رسیدگی در دادگاهی صورت می گیرد که مهمترین جرم در حوزه آن واقع شده باشد. چنانچه جرائم ارتکابی از حیث مجازات مساوی باشد، دادگاهی که مرتکب در حوزه آن دستگیر شود، به همه آنها رسیدگی می کند. در صورتی که متهم دستگیر نشده باشد، دادگاهی که ابتداء تعقیب در حوزه آن شروع شده است، صلاحیت رسیدگی به تمام جرائم را دارد.

Q: شرکا و معاونان جرم در دادگاهی محاکمه می‏ شوند که...
A: ماده ۳۱۱
شرکا و معاونان جرم در دادگاهی محاکمه می‏ شوند که صلاحیت رسیدگی به اتهام متهم اصلی را دارد، مگر اینکه در قوانین خاص ترتیب دیگری مقرر شده باشد.

Q: هرگاه دو یا چند نفر متهم به مشارکت یا معاونت در ارتکاب جرم باشند
و یکی از آنان جزء مقامات مذکور در مواد (۳۰۷) و (۳۰۸) این قانون باشد، به اتهام آنان،...
A: ماده ۳۱۱ تبصره... به اتهام همه آنانحسب مورد، در دادگاههای کیفری تهران و یا مراکز استان رسیدگی می شود

Q: چنانچه افراد مذکور در مواد (۳۰۷) و (۳۰۸) این قانون در ارتکاب یک جرم مشارکت یا معاونت نمایند به اتهام افراد مذکور در ماده (۳۰۸) کجا رسیدگی می شود؟
(مشارکت فرد 307ی با 308ی)
A: ماده ۳۱۱
تبصره ...چنانچه افراد مذکور در مواد (۳۰۷) و (۳۰۸) این قانون در ارتکاب یک جرم مشارکت یا معاونت نمایند به اتهام افراد مذکور در ماده (۳۰۸) نیز حسب مورد در دادگاه کیفری تهران رسیدگی می شود.

Q: اگر یک یا چند طفل یا نوجوان با مشارکت یا معاونت اشخاص بزرگسال مرتکب جرم شوند کجا رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۱۲
هرگاه یک یا چند طفل یا نوجوان با مشارکت یا معاونت اشخاص بزرگسال مرتکب جرم شوند .... فقط به جرائم اطفال و نوجوانان در دادگاه اطفال و نوجوانان رسیدگی می شود.

Q: اگر هرگاه یک یا چند طفل یا نوجوان در ارتکاب جرم با اشخاص بزرگسال معاونت نمایند در کجا رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۱۲
هرگاه یک یا چند طفل یا نوجوان ... در ارتکاب جرم با اشخاص بزرگسال معاونت نمایند، فقط به جرائم اطفال و نوجوانان در دادگاه اطفال و نوجوانان رسیدگی می شود.

Q: در جرائمی که تحقق آن منوط به فعل دو یا چند نفر است، در صورتی که رسیدگی به اتهام یکی از متهمان در صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان باشد، در کجا رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۱۲تبصره- .... رسیدگی به اتهام کلیه متهمان در دادگاه اطفال و نوجوانان به عمل می آید. در این صورت اصول حاکم بر رسیدگی به جرائم اشخاص بالاتر از هجده سال تابع قواعد عمومی است.

Q: به اتهامات متعدد متهم در کجا رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۱۳
به اتهامات متعدد متهم باید با رعایت صلاحیت ذاتی، توأمان و یکجا در دادگاهی رسیدگی شود که صلاحیت رسیدگی به جرم مهمتر را دارد.

Q: جرایم متعدد در صلاحیت های ذاتی مختلف کجا رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۱۴
هر کس متهم به ارتکاب جرائم متعدد باشد که رسیدگی به بعضی از آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک و دو و بعضی دیگر در صلاحیت دادگاه انقلاب یا نظامی باشد، متهم ابتداء در دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به مهمترین اتهام را دارد، محاکمه می شود و پس از آن برای رسیدگی به اتهام دیگر به دادگاه مربوط اعزام می شود. در صورتی که اتهامات از حیث مجازات مساوی باشد، متهم حسب مورد، به ترتیب در دادگاه انقلاب، نظامی، کیفری یک یا کیفری دو محاکمه می شود.

Q: هرگاه شخصی متهم به ارتکاب جرائم متعددی باشد که رسیدگی به
بعضی از آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک
و رسیدگی به بعضی دیگر در صلاحیت دادگاه کیفری دو و یا اطفال و نوجوانان است، در کجا رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۱۴
تبصره ۱- هرگاه شخصی متهم به ارتکاب جرائم متعددی باشد که رسیدگی به بعضی از آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک و رسیدگی به بعضی دیگر در صلاحیت دادگاه کیفری دو و یا اطفال و نوجوانان است، به تمام جرائم او در دادگاه کیفری یک رسیدگی می شود.

Q: چنانچه جرمی به اعتبار یکی از بندهای ماده (۳۰۲) این قانون در دادگاه کیفری یک مطرح گردد و دادگاه پس از رسیدگی و تحقیقات کافی و ختم دادرسی تشخیص دهد عمل ارتکابی عنوان مجرمانه دیگری دارد که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری دو است، ....
A: ماده ۳۱۴تبصره ۲- ... دادگاه کیفری یک به این جرم رسیدگی و حکم مقتضی صادر می نماید.

Q: جرائم مشمول صلاحیت دادگاه کیفری یک اگر توسط افراد بالغ زیر هجده سال تمام شمسی ارتکاب یابد در کجا رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۱۵...در دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرائم نوجوانان رسیدگی و متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می‌شود، بهره‌مند می‌گردد.

Q: جرائم مشمول صلاحیت دادگاه انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می‌شود اگر توسط افراد بالغ زیر هجده سال تمام شمسی ارتکاب یابد در کجا رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۱۵...در دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرائم نوجوانان رسیدگی و متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می‌شود، بهره‌مند می‌گردد.

Q: جرائم مشمول صلاحیت دادگاه انقلاب در مواردی که با وحدت قاضی رسیدگی می‌شود اگر توسط افراد بالغ زیر هجده سال تمام شمسی ارتکاب یابد در کجا رسیدگی می شود؟
A: دادگاه اطفال و نوجوانان

Q: به اتهامات اشخاصی که در خارج از قلمرو حاکمیت جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم می شوند و مطابق قانون، دادگاههای ایران صلاحیت رسیدگی به آنها را دارند،...
A: ماده ۳۱۶
چنانچه از اتباع ایران باشند، حسب مورد در دادگاه محل دستگیری و چنانچه از اتباع بیگانه باشند حسب مورد، در دادگاه تهران رسیدگی می شود.

Q: حل اختلاف بین دادسراها چگونه است؟
A: ماده ۳۱۷... حل اختلاف بین دادسراها مطابق قواعد حل اختلاف دادگاههایی است که دادسرا در معیت آن قرار دارد

Q: در مورد اقرار آیا باید عین اظهارات متهم در صورتمجلس درج شود یا نقل به مضمون کفایت میکند؟
A: ماده ۳۱۹
عین اظهارات مفید اقرار در صورتمجلس درج می شود و متن آن قرائت می شود، به امضاء یا اثر انگشت اقرار کننده می‏ رسد

Q: قرار کننده از امضاء یا اثر انگشت امتناع ورزد چه تأثیری در اعتبار اقرار دارد؟
A: ماده ۳۱۹
... تأثیری در اعتبار اقرار ندارد، مراتب امتناع یا عجز از امضاء یا اثر انگشت، باید در صورتمجلس قید شود و به امضاء و مهر قاضی و منشی برسد.

Q: چنانچه شاهد یا مطلع بدون عذر موجه در جلسه دادگاه حاضر نشود آیا دادگاه می تواند دستور جلب دهد؟
A: ماده ۳۲۰
شاهد یا مطلع برای حضور در دادگاه احضار می شود. چنانچه شاهد یا مطلع بدون عذر موجه در جلسه دادگاه حاضر نشود و
کشف حقیقت و احقاق حق، متوقف بر شهادت شاهد یا کسب اطلاع از مطلع باشد
و یا جرم با امنیت و نظم عمومی مرتبط باشد،
به دستور دادگاه در صورت وجود ضرورت حضور جلب می شود.

Q: در احضاریه شاهد یا مطلع چه مواردی باید ذکر شود؟
A: ماده ۳۲۰ تبصره- در احضاریه شاهد یا مطلع باید موضوع شهادت یا کسب اطلاع و نتیجه عدم حضور ذکر شود

Q: اگر حضور شاهد و یا مطلع در جلسه دادگاه به علت بیماری که برای مدت طولانی یا نا معلوم غیر قابل رفع است، مقدور نباشد، اظهارات وی چگونه اخذ می شود؟
A: ماده ۳۲۱
.... رئیس دادگاه یا یکی دیگر از قضات عضو شعبه، با حضور نزد شاهد و یا مطلع، اظهارات وی را استماع می کند.

Q: وظیفه دادگاه پیش از شروع به تحقیق از شاهد؟
A: ماده ۳۲۲
دادگاه پیش از شروع به تحقیق از شاهد، حرمت و مجازات شهادت دروغ را به او تفهیم می نماید

Q: وظیفه دادگاه به هنگام تحقیق از شاهد بعد از تفهیم حرمت و مجازات شهادت دروغ چیست؟
A: ماده ۳۲۲...نام، نام خانوادگی، نام پدر، سن، شغل، شماره شناسنامه و شماره ملی، میزان تحصیلات، مذهب، محل اقامت، شماره تلفن ثابت و همراه و سابقه محکومیت کیفری شاهد و درجه قرابت سببی یا نسبی و وجود یا عدم رابطه خادم و مخدومی او با طرفین را سؤال و در صورتمجلس قید می کند.

Q: آیا رابطه خادم و مخدومی و قرابت نسبی یا سببی مانع از پذیرش شهادت شرعی است؟
A: ماده ۳۲۲تبصره – رابطه خادم و مخدومی و قرابت نسبی یا سببی مانع از پذیرش شهادت شرعی نیست.

Q: شاهد پیش از ادای شهادت باید چگونه سوگند یاد کند؟
A: ماده ۳۲۳...
«به خداوند متعال سوگند یاد می کنم که جز به راستی چیزی نگویم و تمام واقعیت را بیان کنم»

Q: اگر شاهد یا مطلع از اتیان سوگند خودداری کند آیا بدون سوگند، شهادت وی استماع می شود؟
A: ماده ۳۲۳
تبصره – در مواردی که احقاق حق متوقف بر شهادت باشد و شاهد از اتیان سوگند خودداری کند، بدون سوگند، شهادت وی استماع می شود و در مورد مطلع، اظهارات وی برای اطلاع بیشتر استماع می شود.

Q: آیا دادگاه باید به ویژگی های ظاهری جسمی و روانی شاهد توجه کند؟
A: ماده ۳۲۴
دادگاه آن دسته از ویژگی های ظاهری جسمی و روانی شاهد را که ممکن است در ارزیابی شهادت مؤثر باشد، در صورتمجلس قید می کند.

Q: آیا قاضی می تواند به طرف دیگر اجازه دهد از شاهد سوال بپرسد؟
A: ماده ۳۲۶
هنگامی که دادگاه، شهادت شاهد یک طرف دعوی را استماع نمود، به طرف دیگر اعلام می کند چنانچه پرسشهایی از شاهد دارد، می تواند مطرح کند.

Q: آیا تحقیق از شهود به صورت انفرادی انجام میشود یا گروهی؟
A: ماده ۳۲۷
دادگاه می تواند از شهود به طور انفرادی تحقیق نماید و برای عدم ارتباط شهود با یکدیگر و یا با متهم اقدام لازم را انجام دهد و بعد از تحقیقات انفرادی برحسب درخواست متهم یا مدعی خصوصی یا با نظر خود مجدداً به صورت انفرادی یا جمعی از شهود تحقیق نماید.

Q: آیا شهود پس از ادای شهادت می توانند بدون اذن دادگاه متفرق شوند؟
A: ماده ۳۲۹
شهود نباید پس از ادای شهادت بدون اذن دادگاه متفرق شوند.

Q: آیا تقاضای سوگند قابل توکیل است؟
A: ماده ۳۳۱
تقاضای سوگند قابل توکیل است و وکیل در دعوی می تواند در صورتی که در وکالتنامه تصریح شده باشد، طرف را سوگند دهد

Q: آیا سوگند یاد کردن قابل توکیل است؟
A: ماده ۳۳۱
تقاضای سوگند قابل توکیل است و وکیل در دعوی می تواند در صورتی که در وکالتنامه تصریح شده باشد، طرف را سوگند دهد، اما سوگند یاد کردن قابل توکیل نیست و وکیل نمی تواند به جای موکل سوگند یاد کند.

Q: آیا دادگاه بدون مطالبه صاحب حق می تواند متهم را سوگند دهد؟
A: ماده ۳۳۲... در حق الناس، سوگند متهم منوط به مطالبه صاحب حق است و دادگاه بدون مطالبه صاحب حق نمی تواند متهم را سوگند دهد.
(سوگند با قسامه فرق می کند)

Q: هرگاه شخصی که باید سوگند یاد کند، به دلیل عذر موجه، نتواند در دادگاه حاضر شود، قاضی چه اختیاراتی دارد؟
A: ماده ۳۳۴ ... قاضی می تواند
وقت دیگری برای سوگند معین کند
یا خود نزد وی حاضر شود و در آن محل، سوگند را استماع کند
و یا استماع آن را به قاضی دیگری نیابت دهد.

Q: آیا استماع سوگند قابل نیابت است؟
A: ماده ۳۳۴
هرگاه شخصی که باید سوگند یاد کند، به دلیل عذر موجه، نتواند در دادگاه حاضر شود، قاضی می تواند ... استماع آن را به قاضی دیگری نیابت دهد.

Q: کیفیت شروع به رسیدگی در دادگاههای کیفری چگونه است
(دادگاههای کیفری در موارد زیر شروع به رسیدگی می کنند)
A: ماده ۳۳۵
دادگاههای کیفری در موارد زیر شروع به رسیدگی می کنند:
الف – کیفرخواست دادستان
ب – قرار جلب به دادرسی توسط دادگاه
پ – ادعای شفاهی دادستان در دادگاه

Q: در دادگاه بخش وظیفه دادستان از حیث تجدید نظر‏ خواهی از آراء بر عهده کیست؟
A: ماده ۳۳۶
در دادگاه بخش، رئیس یا دادرس علی‏ البدل در جرائم موضوع صلاحیت این دادگاه رأساً رسیدگی و رأی صادر می کند. در این دادگاه وظیفه دادستان از حیث تجدید نظر‏ خواهی از آراء بر عهده رئیس دادگاه است و در مورد آرائی که توسط وی صادر می شود بر عهده دادرس علی البدل است.

Q: باتوجه به اینکه جرایم 302 صرفا توسط بازپرس قابل تحقیق است، این وظیفه در مورد این جرایم در بخش چگونه است؟
A: ماده ۳۳۷
در جرائم موضوع ماده (۳۰۲) این قانون، رئیس دادگاه بخش به جانشینی از بازپرس و تحت نظارت و تعلیمات دادستان شهرستان مربوط، انجام وظیفه می‏ نماید. در صورت تعدد شعب با ارجاع رئیس حوزه قضائی، رؤسای شعب عهده‏ دار این وظیفه هستند. هرگاه دادگاه بخش فاقد رئیس باشد، دادرس علی‏ البدل به عنوان جانشین بازپرس اقدام می کند و در هر حال، صدور کیفر خواست بر عهده دادستان است.

Q: در جرائم موضوع ماده (۳۰۲) صدور کیفر خواست در بخش بر عهده کیست؟
A: ماده ۳۳۷
... در هر حال، صدور کیفر خواست بر عهده دادستان است.

Q: در حوزه‏ هایی که شعب متعدد دادگاه تشکیل می شود، ارجاع پرونده با ... است
A: ماده ۳۳۸
در حوزه‏ هایی که شعب متعدد دادگاه تشکیل می شود، ارجاع پرونده با رئیس حوزه قضائی است

Q: آیا رئیس حوزه قضائی می تواند  وظیفه ارجاع را به معاونان خود تفویض کند؟
A: ماده ۳۳۸...رئیس حوزه قضائی می تواند این وظیفه را به یکی از معاونان خود تفویض کند

Q: در صورت عدم حضور رئیس حوزه قضائی یا معاونی که وظیفه ارجاع را بر عهده دارد، ارجاع با ... است
A: ماده ۳۳۸ ...رئیس شعبه‏ ای است که دارای سابقه قضائی بیشتر

Q: آیا پس از ارجاع پرونده می توان آن را از شعبه مرجوعٌ‏ الیه، اخذ و به شعبه دیگر مگر به تجویز قانون ارجاع داد.
A: خیر
ماده ۳۳۹
پس از ارجاع پرونده نمی توان آن را از شعبه مرجوعٌ‏ الیه، اخذ و به شعبه دیگر مگر به تجویز قانون ارجاع داد.

Q: آیا تحقیق در مورد جرایم درجه 7 و 8 قابل طرح در دادسرا است؟
A: ماده ۳۴۰... جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، به طور مستقیم در دادگاه مطرح می شود.

Q: هرگاه پرونده با کیفرخواست به دادگاه ارجاع شود، دادگاه چه تکلیفی دارد؟
A: خلاصه ماده341: (بدون تعیین وقت رسیدگی حداکثر ظرف یک ماه، پرونده را بررسی کند برای صلاحیت و منع و موقوفی تعقیب و نقص تحقیقات و موارد جدیدی پس از پایان تحقیقات کشف شود که مستلزم انجام تحقیق باشد)
ماده ۳۴۱
هرگاه پرونده با کیفرخواست به دادگاه ارجاع شود، دادگاه مکلف است بدون تعیین وقت رسیدگی حداکثر ظرف یک ماه، پرونده را بررسی و چنانچه خود را صالح به رسیدگی نداند یا مورد را از موارد منع یا موقوفی تعقیب تشخیص دهد، حسب مورد، اتخاذ تصمیم کند. همچنین در صورتی که دادگاه تحقیقات را ناقص بداند یا موارد جدیدی پس از پایان تحقیقات کشف شود که مستلزم انجام تحقیق باشد، دادگاه با ذکر دقیق موارد، تکمیل تحقیقات را از دادسرای مربوط درخواست یا خود اقدام به تکمیل تحقیقات می کند. در مورد اخیر و همچنین در مواردی که پرونده به طور مستقیم در دادگاه مطرح می شود، انجام تحقیقات مقدماتی توسط دادگاه باید طبق مقررات مربوط صورت گیرد

Q: آیا کیفرخواست برای متهم ارسال می شود؟
A: ماده ۳۴۲
... دادگاه با تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ آن به شاکی یا مدعی خصوصی، متهم، وکیل یا وکلای آنان، دادستان و سایر اشخاصی که باید در دادگاه حاضر شوند، آنان را برای شرکت در جلسه رسیدگی احضار می کند. تصویر کیفر خواست برای متهم فرستاده می شود.

Q: در مواردی که دیه از بیت‌المال مطالبه می‌شود، دادگاه نسبت به دستگاه پرداخت کننده دیه چه تکلیفی دارد؟
A: ماده ۳۴۲...دادگاه موظف است از دستگاه پرداخت‌کننده دیه یا خسارت به منظور دفاع از حقوق بیت‌المال برای جلسه رسیدگی‌ دعوت نماید. دستگاه مذکور حق تجدیدنظرخواهی از رأی را دارد.

Q: فاصله بین ابلاغ احضاریه تا جلسه رسیدگی ....
A: ماده ۳۴۳
فاصله بین ابلاغ احضاریه تا جلسه رسیدگی نباید کمتر از یک هفته باشد.

Q: اگر متهم عذر موجهی داشته باشد،آیا می توان جلسه رسیدگی را به وقت دیگری موکول کرد؟
A: ماده ۳۴۳
فاصله بین ابلاغ احضاریه تا جلسه رسیدگی نباید کمتر از یک هفته باشد. هرگاه متهم عذر موجهی داشته باشد، جلسه رسیدگی به وقت مناسبی موکول می شود.

Q: هرگاه ابلاغ احضاریه به علت معلوم نبودن محل اقامت متهم ممکن نباشد و به طریق دیگر نیز ابلاغ احضاریه مقدور نشود، تکیف ابلاغ چه می شود؟
A: ماده ۳۴۴...وقت رسیدگی تعیین و مفاد احضاریه یک نوبت در یکی از روزنامه های کثیر الانتشار ملی یا محلی آگهی می شود.

Q: در صورتی که مفاد احضاریه در روزنامه های کثیر الانتشار ملی یا محلی آگهی شود تاریخ انتشار آگهی تا روز رسیدگی...
A: ماده ۳۴۴....تاریخ انتشار آگهی تا روز رسیدگی نباید کمتر از یک ماه باشد

Q: اگر نوع اتهام با حیثیت اجتماعی متهم یا عفت عمومی منافی باشد آیا می توان آن را در آگهی احضاریه قید کرد؟
A: ماده ۳۴۴...چنانچه نوع اتهام با حیثیت اجتماعی متهم یا عفت عمومی منافی باشد در آگهی قید نمی شود.

Q: هرگاه متهم بدون عذر موجه حاضر نشود و دادگاه حضور وی را لازم بداند، چگونه احضار می شود؟
A: ماده ۳۴۵
هرگاه متهم بدون عذر موجه حاضر نشود و دادگاه حضور وی را لازم بداند، علت ضرورت حضور در احضاریه ذکر می گردد و با قید اینکه نتیجه عدم حضور جلب است، احضار می شود.

Q: اگر برای متهم احضاریه با قید اینکه نتیجه عدم حضور جلب است فرستاده شود و متهم بدون عذر موجه حاضر نشود و دادگاه همچنان حضور وی را ضروری بداند...
A: ماده ۳۴۵
...هرگاه متهم بدون عذر موجه حاضر نشود و دادگاه همچنان حضور وی را ضروری بداند، برای روز و ساعت معین جلب می شود.

Q: چنانچه حضور متهم در دادگاه لازم نباشد و موضوع، جنبه حق اللهی نداشته باشد چگونه رسیدگی می شود؟
A: ماده ۳۴۵
.... چنانچه حضور متهم در دادگاه لازم نباشد و موضوع، جنبه حق اللهی نداشته باشد، بدون حضور وی رسیدگی و رأی مقتضی صادر می شود.

Q: در صورت تعدد وکیل، آیا باید همه در دادگاه حضور یابند؟
A: ماده ۳۴۶
در تمام امور کیفری، طرفین می توانند وکیل یا وکلای مدافع خود را معرفی کنند. در صورت تعدد وکیل، حضور یکی از آنان برای تشکیل دادگاه و رسیدگی کافی است

Q: هر یک از طرفین در دادگاه چند وکیل می توانند داشته باشند؟
A: ماده ۳۴۶... تبصره – در غیر جرائم موضوع صلاحیت دادگاه کیفری یک، هر یک از طرفین می توانند حداکثر دو وکیل به دادگاه معرفی کنند.

Q: متهم  تا چه زمان می تواند از دادگاه تقاضای تعیین وکیل کند؟
A: ماده ۳۴۷
متهم می تواند تا پایان اولین جلسه رسیدگی از دادگاه تقاضا کند وکیلی برای او تعیین شود

Q: در چه صورت دادگاه از بین وکلای حوزه قضائی یا از نزدیکترین حوزه قضائی، برای متهم، وکیل تعیین می نماید؟
A: ماده ۳۴۷...دادگاه در صورت احراز عدم تمکن متقاضی، از بین وکلای حوزه قضائی و در صورت عدم امکان از نزدیکترین حوزه قضائی، برای متهم، وکیل تعیین می نماید.

Q: در صورتی که دادگاه برای متهم وکیل تعیین کند حق‏ الوکاله را چه کسی پرداخت می کند؟
A: ماده ۳۴۷....حق‏ الوکاله از محل اعتبارات قوه قضائیه پرداخت می شود.

Q: در چه جرایمی جلسه رسیدگی حتما نیاز به حضور وکیل متهم است و بدون حضور وکیل متهم تشکیل نمی شود؟
A: ماده ۳۴۸
در جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون، جلسه رسیدگی بدون حضور وکیل متهم تشکیل نمی شود.

Q: در جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) چنانچه متهم، خود وکیل معرفی نکند یا وکیل او بدون اعلام عذر موجه در دادگاه حاضر نشود، چه اقدامی صورت میگیرد؟
A: ماده ۳۴۸
... تعیین وکیل تسخیری الزامی است

Q: در جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) چنانچه دادگاه وکیل تسخیری تعیین کند اما  وکیل تسخیری بدون اعلام عذر موجه در جلسه رسیدگی حاضر نشود، ...
A: ماده ۳۴۸...دادگاه ضمن عزل او، وکیل تسخیری دیگری تعیین می کند.

Q: حق‏ الوکاله وکیل تسخیری از کجا پرداخت می شود؟
A: ماده ۳۴۸...حق‏ الوکاله وکیل تسخیری از محل اعتبارات قوه قضائیه پرداخت می شود.

Q: هرگاه پس از تعیین وکیل تسخیری، متهم، وکیل تعیینی به دادگاه معرفی کند، وکالت تسخیری  چه وضعیتی خواهد داشت؟
A: ماده ۳۴۸تبصره۲- هرگاه پس از تعیین وکیل تسخیری، متهم، وکیل تعیینی به دادگاه معرفی کند، وکالت تسخیری منتفی می شود.

Q: قاضای تغییر وکیل تسخیری از سوی متهم چند بار قابل پذیرش است؟
A: ماده ۳۴۸
تبصره۳- تقاضای تغییر وکیل تسخیری از سوی متهم فقط برای یک بار قابل پذیرش است.

Q: آیا در مورد وکیل تسخیری جهات رد دادرس متصور است؟ چگونه (بین او و چه کسی)؟
A: بله
ماده ۳۴۹
وجود یکی از جهات رد دادرس بین وکیل تسخیری با طرف مقابل، شرکا و معاونان جرم یا وکلای آنان موجب ممنوعیت از انجام وکالت در آن پرونده است.

Q: درصورتی که متهم دارای وکیل باشد، آیا عدم حضور متهم در جلسه دادگاه مانع از رسیدگی است؟
A: ماده ۳۵۰
درصورتی که متهم دارای وکیل باشد، جز در جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون و نیز در مواردی که دادگاه حضور متهم را لازم تشخیص دهد، عدم حضور متهم در جلسه دادگاه مانع از رسیدگی نیست.

Q: آیا شاکی یا مدعی خصوصی و متهم یا وکلای آنان می توانند با مراجعه به دادگاه و مطالعه پرونده، اطلاعات لازم را تحصیل نمایند؟
A: اصولا بله / استثنا در تبصره ذکر شده است
ماده ۳۵۱
شاکی یا مدعی خصوصی و متهم یا وکلای آنان می توانند ... تصویر تهیه کنند.
تبصره- دادن تصویر از
اسناد طبقه‏ بندی شده
و اسناد حاوی مطالب مربوط به تحقیقات جرائم منافی عفت
و جرائم علیه امنیت داخلی یا خارجی
ممنوع است.

Q: آیا محاکمات دادگاه علنی است؟
A: اصولا بله
ماده ۳۵۲
محاکمات دادگاه علنی است، مگر در جرائم قابل گذشت که طرفین یا شاکی، غیر علنی بودن محاکمه را درخواست کنند

Q: در چه مواردی دادگاه باید قرار غیر علنی بودن را صادر کند؟
A: ماده ۳۵۲
الف – امور خانوادگی و جرائمی که منافی عفت یا خلاف اخلاق حسنه است.
ب – علنی بودن، مخل امنیت عمومی یا احساسات مذهبی یا قومی باشد.

Q: محاکمات دادگاه علنی است...
منظور از علنی بودن محاکمه چیست؟
A: ماده ۳۵۲تبصره – منظور از علنی بودن محاکمه، عدم ایجاد مانع برای حضور افراد در جلسات رسیدگی است.

Q: آیا می توان جریان رسیدگی و گزارش پرونده را در رسانه ها منتشر کرد؟
A: ماده ۳۵۳
انتشار جریان رسیدگی و گزارش پرونده که متضمن بیان مشخصات شاکی و متهم و هویت فردی یا موقعیت اداری و اجتماعی آنان نباشد، در رسانه ها مجاز است

Q: آیا بیان مفاد حکم قطعی و مشخصات محکوم علیه امکان پذیر است؟ در صورت مثبت بودن جواب ضمانت اجرا؟
A: ماده ۳۵۳...بیان مفاد حکم قطعی و مشخصات محکوم علیه فقط در موارد مقرر در قانون امکان پذیر است. تخلف از مفاد این ماده در حکم افتراء است.

Q: آیا عکسبرداری یا تصویربرداری یا ضبط صدا از جلسه دادگاه مجاز است؟
A: ماده ۳۵۳تبصره ۱- ... ممنوع است. اما رئیس دادگاه می تواند دستور دهد تمام یا بخشی از محاکمات تحت نظارت او به صورت صوتی یا تصویری ضبط شود.

Q: انتشار جریان رسیدگی و گزارش پرونده در محاکمات علنی که متضمن بیان مشخصات شاکی و متهم است، در چه صورتی امکان پذیر است؟
A: ماده ۳۵۳تبصره ۲- ...در صورتی که به عللی از قبیل خدشه دارشدن وجدان جمعی
و یا حفظ نظم عمومی جامعه،
ضرورت یابد،
به درخواست دادستان کل کشور و موافقت رئیس قوه قضائیه امکان پذیر است.

Q: آیا اخلال در نظم دادگاه از طرف متهم یا سایر اشخاص، موجب غیر علنی شدن محاکمه می شود؟
A: خیر
ماده ۳۵۴
اخلال در نظم دادگاه از طرف متهم یا سایر اشخاص، موجب غیر علنی شدن محاکمه نمی شود،

Q: در صورت اخلال در نظم دادگاه از طرف متهم یا شاکی
رئیس دادگاه چه اختیاری دارد؟
A: ماده ۳۵۴...رئیس دادگاه می تواند دستور اخراج کسانی را که باعث اخلال در نظم دادگاه می‏ شوند، صادر کند، مگر اینکه اخلال کننده از اصحاب دعوی باشد که در این صورت رئیس دادگاه دستور حبس او را از یک تا پنج روز صادر می کند. این دستور پس از جلسه رسیدگی، فوری اجراء می شود.

Q: در صورت اخلال در نظم دادگاه از سوی وکلای اصحاب دعوی رئیس دادگاه چه اختیاری دارد؟
A: ماده ۳۵۴....دادگاه به وی در خصوص رعایت نظم دادگاه تذکر می دهد و در صورت عدم تأثیر، وی را اخراج و به دادسرای انتظامی وکلا معرفی می کند.

Q: آیا نیاز هست تا دادگاه در مورد اخلال در نظم دادگاه مفاد ماده 354 را تذکر دهد؟
A: ماده ۳۵۴...
دادگاه پیش از شروع به رسیدگی، مفاد این ماده (اخلال در نظم دادگاه از طرف متهم یا سایر اشخاص) را به اشخاصی که در جلسه دادگاه حضور دارند، تذکر می دهد.

Q: آیا افراد کمتر از هجده سال تمام شمسی می توانند به عنوان تماشاگر در محاکمات کیفری شرکت کنند؟
A: ماده ۳۵۵
حضور افراد کمتر از هجده سال تمام شمسی به عنوان تماشاگر در محاکمات کیفری جز به تشخیص دادگاه ممنوع است.

Q: درصورتی که متهم بازداشت باشد چگونه در جلسه دادگاه حضور می یابد(اوضاع واحوال او از جهت آزادی یا در بند بودن)
A: ماده ۳۵۶
درصورتی که متهم بازداشت باشد آزادانه و تحت مراقبت لازم در جلسه دادگاه حضور می یابد.

Q: در صورت غیبت یا معذور بودن رئیس دادگاه، در دادگاههایی که با تعدد قضات تشکیل می شوند چه کسی وظیفه رئیس دادگاه را برعهده می گیرد؟
A: ماده ۳۵۷
در همه دادگاههایی که با تعدد قضات تشکیل می شوند، در صورت غیبت یا معذور بودن رئیس دادگاه، عضو ارشد دادگاه از حیث سابقه خدمت قضائی و در صورت یکسان بودن سابقه خدمت قضائی، عضوی که سن او بیشتر است، وظیفه رئیس دادگاه را برعهده می گیرد.