Title: همه / پودمان / آیین دادرسی کیفری مطلق

Q: اصول و مقررات آئین دادرسی کیفری
A: در طول رسیدگی به پرونده کیفری اصول و قواعدی وجود دارد که باید رعایت شود؛ از جمله این اصول:
1-اصل برائت
2-مستند بودن دادرسی به قانون که م 2 آئین دادرسی کیفری بر این اصل اشاره دارد
3-بی طرفی قاضی در م 3 و 93 آ.د.ک بر این اصل اشاره شده است
4-حقّ اطلاع متهم از موضوع و ادلّه ی اتهام که در ابتدای م 5 و در م 46 آمده است
5-اصل حقّ دسترسی متهم به وکیل که در ماده 5 ، 48 و 190 آ.د.ک به این موضوع اشاره شده است
6- اصل دسترسی متهم به سائر حقوق دفاعی که عبارت ماده ی 5 آ.د.ک بدین امر اشاره دارد

Q: ضابطان قضایی بر دو نوع می باشند، که عبارتند از
A: 1 . ضابط خاص: مأمورین جنگل بانی یا مأمورین زندان که فقط در مورد زندانیان ضابط هستند.
2 . ضابط عام: شامل فرماندهان، افسران و درجه داران نیروی انتظامی می شود.

Q: اگر قاضی به شخصی که مأمور هست ولی ضابط نیست، پرونده ای را ارجاع داد ...
A: تخلف انتظامی کرده است

Q: اگر ضابط در راستای اقدامات و در مقام ضابطی مرتکب جرمی شود در ... رسیدگی می شود
A: دادسرای عمومی
مشکوک الجواب

Q: اگر سربازی به همراه یک ضابط باشد و در این حین جرمی مرتکب شود، مرجع رسیدگی به این جرم سرباز ...
A: دو نظر
نظر اول: با توجه به اینکه م 29 در این مورد بیان شده است و انجام وظیفه برای سرباز زیر نظر ضابط در نظر گرفته شده، دادسرا و دادگاه عمومی رسیدگی شود
نظر دوم: چون ضابط نیست از حیث سرباز بودن، باید در دادسرای نظامی برود

Q: ضابطینی که قاضی با آن سرو کار دارد چه کسانی هستند
A: 1 آگاهی که به پرونده های خاص و مهم رسیدگی می کنند. (برای نامه نوشتن به آگاهی: ریاست محترم آگاهی ...)
2 کلانتری که در شهر می باشد. (برای نامه نوشتن به کلانتری: ریاست محترم کلانتری ...)
3 پاسگاه که بیرون از شهر می باشد. (برای نامه نوشتن به پاسگاه: فرمانده محترم پاسگاه ...)

Q: وظایف ضابطین دادگستری
A: 1. انجام دستورات مقامات قضایی در مهلت تعیین شده
2. قبول شکایت : هر وقت کسی شکایت آورد و لو شفاهی بود باید قبول کنند
3. بایستی شاکی را از حق درخواست جبران خسارتهای وارده آگاه کنند
4. باید شاکی را مطابق با م 38 آ.د.ک از حق بهره مندی از خدمات مشاوره ای و سایر معاضدتهای حقوقی آگاه کنند
5. مطابق با تبصره 2 م 285 انجام تحقیق از اطفال و نوجوانان در نیروی انتظامی توسط ضابطان ممنوع می باشد
6. انجام تحقیقات لازم پیش از اطلاع رسانی به دادستان
7. محصور سازی صحنه ی جرم در جرائم منجر به سلب حیات
8. هنگام تحت نظر قرار گرفتن متهم، باید مساعدت لازم جهت اطلاع رسانی شخص مورد نظر با خانواده اش را در نظر بگیرن
9. باید اطلاعات راجع به بازجویی از متهم را در صورتمجلس ذکر کنند؛ ضابطان دادگستری مکلفند اظهارات شخص تحت نظر، علت، تاریخ و ساعت بازجویی، مدت بازجویی، مدت استراحت بین دو بازجویی و تاریخ و ساعتی که شخص نزد قاضی معرفی می شود را در صورتمجلس ذکر کند و آن را به امضاء و اثر انگشت متهم را برساند
10. باید ثبت تاریخ و ساعت آغاز و پایان تحت نظر بودن را در دفتر خاصی ضبط کنند
11. باید حقوق مندرج در این قانون را به متهم و افراد تحت نظر کتباً تفهیم کند و رسید أخذ کنند

Q: ویژگی های دستوراتی که قضات به نیروی انتظامی می دهد
A: 1. آمرانه باشد: با لطفاً، خواهشمند و ... نمی باشد و البته با نزاکت باید باشد. (مقرر است/ مقتضی است.)
2 . با رعایت ادب باشد.
3 . خوانا باشد.
4 . دستورات باید شماره گذاری باشد.
5 . دستور باید معلوم و معین شود.
6 . برای انجام دستورات مهلت تعیین کند؛ در مهلت ها تصور نکنید که نیروی انتظامی کامل در اختیار قاضی هستند بلکه مهلت باید معقول باشد.

Q: اگر ضابطان در مهلتی که مقام قضایی معین کرده دستورات را انجام ندهند مکلفند...
A: گزارش بدهند و علت عدم انجام دستور را در گزارشات خود ذکر کنند. م 35 آ.د.ک بدین امر اشاره دارد

Q: موارد تشکیل و ارجاع پرونده کیفری
A: 1 شکایت شاکی،
2 گزارش مأموران،
3 گزارش مقامات رسمی: اگر در اداره ای جرمی اتفاق بیفتد رئیس ادره موظف است که این جرم را به اطلاع برساند.
4 گزارش افراد مورد وثوق و مطمئن،
5 اقرار خود متهم

Q: تفاوت شاکی با اعلام کننده ی جرم
A: 1 شاکی دارای نفع شخصی است اما اعلام کننده نفع شخصی ندارد.
2 شاکی حق اعتراض به تصمیمات قضایی دارد و در موارد منع تعقیب حق اعتراض دارد، بخلاف اعلام کننده.
3 هر اعلامی برای شروع کافی نیست بلکه اعلام در جرائم غیر قابل گذشت ملاک می باشد.
4 نتیجه ی تصمیمات مقامات قضایی به اعلام کننده جرم ابلاغ نمی شود.
5 با شکایت کردن هر جرمی قابل تعقیب است بخلاف اعلام جرم که اگر مربوط به جرائم عمومی و غیر قابل گذشت باشد، می توان تعقیب را شروع کرد و جرائم خصوصی با اعلام قابل تعقیب نمی باشد
(به نظر میرسد 3 و 5 یکی باشند)

Q: اگر در جرائم خصوصی شاکی سمت ندارد و برادر برای برادر شکایت کرده مانند تخریب ماشین، فحاشی و ... چه تصمیمی میشود گرفت؟
A: در حقوقی قرار رد دعوا صادر می شود
در کیفری رویه منع تعقیب است.

Q: وقتی دادیار یا بازپرس بخواهد پرونده ای را بررسی کند، اولین نکته ای که هنگام مواجه با پرونده باید بررسی شود این است که...
A: آیا این پرونده به بنده ارجاع شده است یا خیر؛ م 89 : شروع به تحقیقات مقدماتی از سوی بازپرس منوط به ارجاع دادستان است
به عنوان مثال: دادیار محترم شعبه ی 5 رسیدگی و اظهار عقیده فرمائید

Q: آیا دادستان می تواند یک پرونده را بدون اینکه ارجاع کل پرونده و امر تحقیق را به دادیار یا بازپرس بدهد و در ارجاع برخی
موارد را از کسی بخواهد؟
A: بله
دادستان می تواند بعضی از موارد مثلاً تحقیق و بررسی ادله را از دادیار یا بازپرس بخواهد و البته در اینجا آنها می توانند در پرونده خطاب به دادستان بنویسند « لطفاً مورد تحقیق مشخص شود » که 76 آ.د.ک بدین مورد اشاره دارد

Q: پرونده ای که به ما ارجاع میشود معمولا به چه صورت بوده؟
A: معمولاً یا اول در کلانتری بررسی شده است و برخی تحقیقات انجام شده است
 یا شکوائیه می باشد

Q: نکته ای که بعد از بررسی ارجاع  باید هنگام ارجاع پرونده مد نظر باشیم مخصوصاً در شکوائیه، این است که
A: بررسی شود که شکوائیه بصورت قانونی و مطابق م 68 تنظیم شده است
1. نام و نام خانوادگی، نام پدر، سن، شماره ملی، آدرس دقیق و
2. موضوع شکایت هم باید ذکر شود که کلاهبرداری، سرقت، خیانت در امانت یا ...
3. تاریخ و محل وقوع جرم
4. ضرر و زیان وارده به مدعی.
5. ادله ی وقوع جرم، اسامی، مشخصات و نشانی شهود در صورت امکان.
6. مشخصات و نشانی مشتکی عنه (در صورت دانستن)

Q: چرا باید تاریخ و محل وقوع جرم را کنترل کنیم؟
A: معین شدن تاریخ جرم برای این است که قاضی ببیند آیا مشمول مرور زمان می شود یا خیر
و
تعیین محل وقوع جرم برای تعیین صلاحیت دادسرا و دادگاه می باشد.

Q: اگر شکوائیه ای شرایط را نداشت، باید رفع نقص شود و از دو راه می توان رفع نقص کرد:
A: 1. دستور به دفتر داده شود و دفتر وقت احتیاطی تعیین کند و شاکی را برای ادای توضیحات دعوت کند.
2. این کار را مح و ل به مرجع انتظامی می کنیم.

Q: نحوه دستور به دفتر برای رفع نقص از شکوائیه
A: دفتر وقت احتیاطی تعیین، شاکی جهت ادای توضیحات و رفع نواقص شکوائیه دعوت با حلول وقت یا حصول نتیجه به نظر برسد

Q: نحوه دستور به نیروی انتظامی برای رفع نقص پرونده
A: ریاست محترم کلانتری ... پرونده یا شکوائیه عیناً ارسال می گردد( اگر قبلاً در کلانتری بوده نوشته می شود: اعاده می گردد )
 مقتضی است از شاکی در خصوص موضوع شکایت، ادله ی وقوع جرم، محل و تاریخ وقوع جرم تحقیق لازم انجام در صورت معرفی شهود اظهارات آنها نیز برابر موازین استماع و مکتوب و پرونده ظرف مدت ... روز به نظر برسد

Q: نحوه ی بستن پرونده بعد از گزارش کلانتری که هیچ شخصی از این موضوع اطلاع نداشت
A: به تاریخ ... در وقت فوق العاده پرونده ی کلاسه ... تحت نظر است ملاحظه می شود حسب گزارش مرجع انتظامی کلانتری اهالی محل از موضوع مورد ادعای شاکی اطلاعی نداشته اند و دلایل کافی بر ادعای شاکی نیز وجود ندارد لذا ضمن اعلام ختم تحقیقات به شرح ذیل جداگانه اتخاذ تصمیم می گردد.
دادستان عمومی و انقلاب ... با تقدیم سلام
در خصوص شکایت آقای ... فرزند ... علیه ... فرزند ... دائر بر کلاهبرداری ... باتوجه به اینکه شاکی محترم علیرغم ابلاغ جهت رفع
نقایص و ادله، همکاری لازم را ننموده و از طرفی در تحقیق محلی انجام شده اهالی محل اظهار بی اطلاعی از موضوع نموده اند لذا
مستنداً به ماد ه ی 265 آ.د.ک  (منع تعقیب یا مجرمیت) یا م 13 (موقوفی تعقیب) به لحاظ فقد ادله کافی قرار منع تعقیب اعلام می گردد.
قرار صادره پس از موافقت دادستان ظرف ده روز از تاریخ اعلام قابل اعتراض در دادگاه صالح می باشد.

Q: پس برای مختومه کردن پرونده در دادسرا باید ...... اعلام شود و عدم ذکر ختم تحقیقات تخلف انتظامی می باشد.
A: ختم تحقیقات

Q: منع تعقیب به دو لحاظ صادر می شود...
A: 1. دلایل کافی بر وجود جرم وجود نداشته باشد.
2 . موضوع مورد ادعا یا خواسته شاکی وصف جزایی نداشته باشد.

Q: اگر موضوع مورد ادعای شاکی وصف جزایی نداشته باشد آیا مجدداً می تواند شکایت کند؟
A: نمی تواند شکایت کند و اعتبار امر مختومه دارد

Q: اگر وصف جزایی دارد ولی بخاطر فقد ادله، منع تعقیب داده شده است آیا ممکن است دوباره شکایت کند؟
A: بله
شرایط: کشف دلیل جدید/ اجازه ی دادستان/ اجازه ی دادگاه
البته اجازه ی دادگاه در همه ی پرونده ها نیاز نیست

Q: اگر پرونده ای که قبلا قرار منع خورده ، با کشف دلیل جدید دوباره مطرح شود آیا اجازه دادگاه لازم است؟
A: در برخی موارد:
در پرونده هایی که منع تعقیب صادر شده است
و شاکی ظرف ده روز اعتراض کرده
و پرونده برای رسیدگی به دادگاه رفته و دادگاه منع تعقیب را تأیید کرده است اجازه دادگاه لازم است.
اما اگر شاکی ظرف ده روز که حق اعتراض داشت و در دادسرا حضور نیافت و اعتراض نکرد و منع تعقیب قطعی شد و بعداً دلیل جدید پیدا کرد، در اینجا دیگر نیاز به اجازه ی دادگاه نداریم و فقط اجازی دادستان را می خواهد؛ م 278

Q: در جایی که پرونده ای باشد و دلایل کافی بر وقوع جرم وجود دارد اما دلایل بر ارتکاب جرم بر این متهم وجود ندارد ....
A: طبق ظاهر م 265 قرار منع تعقیب صادر می شود؛ البته برخی از قضات بر این نظر اعتقاد دارند که پرونده بسته نشود و جستجو شود و مرتکب و متهم را پیدا کنیم