Sheet 1
کتاب الحج
  بسم الله الرحمن الرحیم
    یا صاحب الزمان ادرکنی و لا تهلکنی
  توضیحات
    توضیحات متن شهید اول و ثانی از جزوه ی استاد بزرگوار سلامی استخراج شده که اثر برادر عزیزم محمد علی هراتی ست
    اگر در این اثر از حیث محتوی ایراد وارد باشد به حقیر برمیگردد نه جزوه و بیان استاد بزرگوارم سلامی
    این نمودار و محتوی آن بی شک دارای نواقص و کاستی هایی ست که امیدوارم به دست شما برادران بزرگوار خودم تکمیل شود
    ثواب این اثر را هدیه میکنم به روح مطهر مادر سادات صدیقه کبری سلام الله علیها به برکت 5 صلوات محمدی پسند
  اسباب حج
    چیزهایی که حج به واسطه آنها واجب میشود.
    استطاعت
    نذر
    نیابت
    افساد (اگر کسی حاجی شد و باطل شد باید دوباره انجام دهد)
  اقسام حج
    تمتع
    اِفراد
    قران
  تعریف
    در لغت
      قصد کردن
  شرایط وجوب
    عقل
    بلوغ
    حریّت
    داشتن توشه راه
    داشتن مرکب سواری
    استطاعت
    استثناء از مال مستطیع (و یستنثی من ...)
      خانه
      لباس
      خادم{عبد}
      حیوانات (مرکب)
      کتاب های علمی و..
    پول راه را داشته باشد
    طریق خطرناک نباشد
    سعه وقت
  استحباب تکرار
    برای فردی که یکبار حج واجبش را انجام داده است
    البته برای عبد یا فقیر بعد آزاد شدن اگر مسنطیع شود واجب است که حج بجا آورد
  شروط صحت عمومی
    مسلمان بودن
    انجام آن توسط خود فرد
      به سن تمییز برسد
  شروط صحت اختصاصی
    عبد
      اذن مولا داشته باشد
      مولا پیش از شروع می تواند از اجازه اش برگردد اما پس شروع اعمال نمیتواند
    المره
      اذن شوهر باید داشته باشد
      حتی حج استحبابی نیز با اذن شوهر انجام میشود
    نکته
      اگر پیش از رسیدن به یکی از دو موقف مشعر یا عرفات
        بنده ایی که با اجازه مولایش حج مستحبی را شروع کرده آزاد شود
        یا بچه ممیز بالغ شود
        یا دیوانه سلامتی خود را باز یابد
      حکم
        حج هر سه صحیح و از حجه الاسلام کفایت میکند
  حج مبذولی
    تعریف
      اگر کسی هزینه سفر و مرکب آن را به کسی ببخشد
      سفر حج بر او واجب میشود
    برای بذل و بخشش نیازی به صیغه ی ویژه ایی نیست
      اما شخصی که این بذل را می پذیرد مالک آن نمیشود
    مسائل بذل
      لَا یمْنَعُ الدَّینُ وَ عَدَم
        استطاعت بعد از اداء دین و بدهی و نبودِ مستثنیات
        این ها در بذل شرط نیست
    نظر شهید اول
      در لمعه
        نیاز به این نیست که مطمئن باشیم که فرد پول را از ما پس نمی گیرد
      در دروس
        وجوب حج در صورت
          تملیک مال بذل شده است
          اطمینان داشتن به باذل
      البته اطلاق روایات این شروط راساقط میکند
    نظر شهید ثانی
      چه باذل موثوق باشد یا نباشد، حج بر او واجب میشود
    شبهه: (لزوم تعلیق الواجب بالجائز یندفع)
      سوال
        در جایی که فرد باذل مورد وثوق نیست
        صحیح است که حج را معلق به یک امر محتمل بکنیم؟
      جواب
        این معلق شدن در جایی معتبر است که واجب مطلق باشد نه مشروط
        مثلا نماز واجب مطلق است یعنی در همه حالات واجب است
        اما حج یک واجب مشروط است یعنی وقتی شرایط حاصل نشد وجوب برداشته میشود
        در استطاعت نیز این حرف را زدیم لذا در بذل نیز همین طور است
      موارد مشابه
        منع من الیسر: یا مثلا تمکن از مسیر نیست و راه بسته شده است
        َهَبَ الْمَالُ قَبْلَ الْإِکمَال: مثلا اگر دزدی مال شخص را بزند قبل اکمال حج
    اقسام بذل
      بذل تمام باشد
        انواع
          اگر عین زاد و راحله را بدهد
            واجب است قبول کند
          شرط کند که با این پول به حج بروید
            واجب است قبول کند
      بذل اکمالی باشد
        یعنی شرط نکند و صرفا پولی را بدهد
          در این حالت دین و مستثنیات مالی استطاعت مطرح میشود
          اگر بعد از پرداخت دین و...بازهم مستطیع بود حج واجب میشود
    صور مختلف هبه
      َمَّا لَوْ شَرَطَ الْحَجَّ بِهِ فَکالْمَبْذُولِ
        یعنی اگر در هبه شرطِ حج بکند، فرد باید این بذل را قبول کند
      اگر هبه به صورت مطلق باشد
        لازم نیست این هبه را قبول کند تا استطاعت بر او حاصل شود
  وجوب استنابه
    تعریف
      برای کسی که به علتی از حج ممنوع شده است
    دلایل
      کبر سن
      دشمن
      مریضی
    آیا واجب است بر اینها که نائب بگیرند
      واجب است.
        مشهور عامه
      واجب نیست
        به خاطر شرط استطاعت نیست
    اقوال
      قول اول
        یاس
          باشد + واجب است استنابه
          نباشد+ واجب نیست استنابه
      قول دوم
        در دروس
          یاس
            باشد + وجوب فوری
            نباشد + واجب یا استحباب فور
    و لو زال العذر
      اگر عذر زائل بشود و خودش تمکن از حج پیدا بکند
      و ان کان قد یئس منه
        هرچند زمانی که نائب را فرستاده از خوب شدنش مایوس بوده است
      حکم
        باید یک حج بجا بیاورد
  لَا یشْتَرَطُ (فِی الْمَرْأَةِ) مُصَاحَبَةُ (الْمَحْرَمِ)
    آیا همراهی با محرم شرط است، برای خانمی که حج بر او واحب شده است
      خیر
      گمان در امان بودن زن برای حج کافی است
    اگر رفتن حج برای زن مشروط به حضور زوج باشد
      یعنی ترس از ریختن عرض و یا ... دارد
      حکم
        وجوب حج بر زن مشروط سفر با محرم می باشد
        البته بر محرم واجب نیست که پیشنهاد حج را بپذیرد
      شرایط محرم
        واجب نیست که پیشنهاد زن را برای سفر بپذیرد
          نه مجانی نه با اجرت
        در صورت اجابت جایز است که اجرت بخواهد
          این اجرت نیز جزعی از استطاعت زن خواهد بود
    محارم
      بوسیله عقد نکاح
      انهایی که به واسطه شیر به زن محرم میشوند
      به وسیله نسب
        پدر شوهر
      داماد
    اگر شوهر ادعا کند که ترس از در امان نبودن زن دارد وزن انکار کند
    بیان مدعی و منکر
      مدعی
        تعریف
          یترک لو ترک الخصومه
            گر دعوا را رها کند تمام میشود بحث
          حرفش خلاف ظاهرو مخالف اصل (اصل عدمی) است
        حکم
          «البینة علی المدعی» یعنی مدعی باید شاهد بیاورد
            بیّنه شاهد
            قرائن حالیه
      منکر
        منکر کسی است که اگر دعوا را رها کند بحث تمام نمیشود
  و المستطیع یُجزیه الحجُّ متسکعا
    تعریف
      مستطیع لازم نیست از زاد و راحله خود استفاده کند
    کسی که مستطیع است
      اگر به دشواری حج کند یعنی بدون توشه و مرکب کفایت ا ز حج واجب میکند
    کسی که مستطیع نیست
      اگر با دشواری و تحمل سختی حج کند کفایت از حجه الاسلام نمی کند
    حج پیاده انجام شود یا سواره
      و الحج مشیا افضل
        چرا پیاده بهتر است
          روایت امام مجتبی علیه السلام 25 سفر پیاده حج کردن
        البته برای کسی که سبب ضعف در انجام عبادت نشود
        اگر پیاده رفتن به سبب بخل اوست تا مال کمتری مصرف کند همان سواره بهتر است
      سواره رفتن فضیلت بیشتر ی دارد مطلقا
  (وَمَنْ مَاتَ بَعْدَ الْإِحْرَامِ وَ دُخُولِ الْحَرَمِ أَجْزَأَ)
    نظر شهید اول
      حج میقاتی در صورت استقرارحج
      قائل به حچ بلدی هستند
      شهید ثانی قائل به حج میقاتی هستند
      ظاهر روایت در جایی می آید که یک احتمال قوی باشد
    استقرار حج
      مستقرشود وازدنیابرود
      مستقر نشده است و از دنیا برود
    میت
      اگر این مال از ثلث اموال
      ماترک ظاهر
      ما عینه بالواجب خلاف ظاهر
      حج
        بلدی
          از اصل مال
        میقاتی
          از ثلث مال به شرط وصیت
      دیون
        خلقی
        خالقی
          خمس زکات
          واجبات مالیه
          واجبات بدنیه
            از ثلث کم میشود در صورتی وصیت کرده باشد
        ثلث
      مثال
        سی میلیون مقدار مبلغ حج بلدی
        حج میقاتی بیست میلیون
        در حالتی که یک مبلغ 30 میلیون باشد برای حج کنار گذاشته باشد
        چون حج دیون است لذا چه وصیت بکند یا نکند میقاتی بر او واجب میشود
          اما اگر وصیت کرده باشد به 30 میلیون واما هزنیه حج میقاتی 20 میلیون
        اگر ثلث اموال از 10 به بالا باشد
          مطلقا حج بلدی واجب است در صورت وصیت
        ثلث اموال کمتر از 10 میلیون است
          نیاز به اجازه ورثه
  في ما لو حج مسلما ثم ارتد
    مرتد
      کسی که مسلمان بوده و حج انجام داده و مرتد شده و سپس مسلمان شده
      حکم
        به دلیل آیه و روایت حج وی قبول است
        قیل:عمل کافر حبط میشود پس مجزی نیست
    مخالف شیعه
      یا مسلمانی که مذهب شیعه نداشته است و حج انجام داده طبق مذهب خود
      حکم
        در حج
          اگر ارکان حج ما را رعایت کرده باشد مجزی ست
          مستحب است که حجش را اعاده بکند
          واجب است اعاده زیرا ایمان شرط در عبادت است و حج در زمان سنی بودن کافی نیست
        در نماز
          مجزی ست
    اقسام حج
      حج آفاقی
        حج تمتع
          ابتداً عمره تمتع و سپس حج تمتع
      حج مرزی
        فرد ساکن مکه مکرمه است
          اقسام
            حج قران
              قربانی دارد و افضل آن است که حرام خود ببرد
              هنگام تلبیه مخییر است که
                با زخم به بدن حیوان شروع کند
                قلاده بر گردن حیوان بیندازد
            حج افراد
              قربانی ندارد
        اول حج و بعد عمره تمتع
          عمره تمتع نماز و طواف نسا ندارد پس با تقضیر از احرام خارج میشود
  اسباب حج
    مقدمه
      با آمدن حج واجب میشود
        استطاعت که اگر باشد
        نذر وشبهه
        نیابت
        افساد حج
      آیا حج نذر کفایت از حجه الاسلام میکند یا خیر
        فروض نذر
          اطلاق نذر
            لله علی ان احج
              مجزی نیست از حج الاسلام
            یکبار کافی است برای وفا نذر
            دو بر گردن اوست یک حجه الاسلام و نذر
          تقیید نذر به حجه الاسلام
            در صورتی ست که فرد مستطیع شده باشد و گرنه بر گردن او نیست
          تقیید نذر به غیر حجه الاسلام
            دو حج بر گردن اوست یکی حج الاسلام و دیگری نذر
          قیل
            اگر نذر مطلق بکند
              هم مجزی از حجة الاسلام و نذر است
              الا فلا: فلا تجزی ان حجة النذر
              دلیل: استنادا الی روایة حملت علی نذر حجة الاسلام
            و لو قید نذره بحجة اسلام
              فقط همان حج الاسلام به گردن او می آید نه غیر ان
              زیرا سبب و مسبب متعدد نداریم
      تداخل اسباب و مسببات
        اسباب هر چی باشد یک سبب دارد و یک مسبب
          فرد 10 بار محتلم شود
        تداخل سببات
          مثلا کسی که 50 سال غسل نکرده یک نیت بکند کفایت میکند
          مثال
            نافله مغرب
              اداء2 رکعتی
            غفلیه
              اداء2 رکعتی
    نذر :
      مقدمه
        اگر نذر کند و فقط یکبار حج کند سبب اتیان حکم است
        مگر اینگه شرط کرده باشد فقط یک مورد است که نذرش منعقد نمی شود مثلا پا برهنه برود
          کسی نذر کند چهار دست پا برود
          متعلق نذر شرعا یا عرفا باید رجحان داشته باشد .
      اقسام
        نذر به نحو مطلق
        نذر مقید به حجة الاسلام
        نذر به غیر حجة الاسلام
      و لو نَذَرَ الْحَجَّ مَاشِیا وَجَبَ
        همراه با امکان آن
          حج راکبا نیز رجحان دارد
        مبدا کجا باشد
          اگر قید کند مسئله ایی نیست
          اما اگر مطلق گفته باشد
            الاقوی من بلد ناظر یعنی از بلد خودش دلیل عرفی
            از میقات حج شروع میشود تا ادامه
  (وَیشْتَرَطُ فِی النَّائِبِ
    شروط نائب
      بلوغ و عقل
      خودش حج واجبی بر ذمه اش نیست در آن سال
      اسلام
      ایمان یا شیعه 12 امامی
    شروط نیابت
      نیت
        خود نیابت را قصد کند به صورت عام
        شخصی که از طرف او نیابت میکند را مشخص کند
    اقسام نیابت
      حج بجا بیاور
      فقط افعال حج را به جا بیاور
      برو یک حج که مسیر رفتن + افعال
      برو+ اعمال+برگشت
    (لَوْ مَاتَ) النَّائِبُ
      (مُحْرِمًا بَعْدَ دُخُولِ الْحَرَمِ)
        لَا لِلْإِحْرَامِ(وَ إِنْ خَرَجَ مِنْهُ)
          احرام دارد و داخل حرم شده است
        بری ذمه
      (وَلَوْ مَاتَ قَبْلَ ذَلِک[قبل دخول حرم])
        سَوَاءٌ کانَ قَدْ أَحْرَمَ، أَمْ لَا
        لَمْ یصِحَّ الْحَجُّ عَنْهُمَا
        به نسبت اجرتی که میگیرد
          از آن کم میشود و بقیه راباید عودت دهد
    (وَ یجِبُ عَلَی الْأَجِیرِ الْإِتْیانُ}وجوب وفا{ بِمَا شُرِطَ عَلَیهِ
      وجوب عمل به شرط
        نوع حج ازتمتع یا قران یا افراد
        وصف حج مانند سواره یا پیاده
        راه مخصوصی که از آن حج برود
    ایا اجیر می تواند شخص دیگری را اجیر کند که حج برود
      خیر چنین حقی ندارد مگر
        اگر مستاجر اجازه داده باشد
          میتواند
        مستاجر در عقد مطلق بیان کرده
          مطلق بگوید چه خودت چه دیگری
          اشکال ندارد
        کلا گفته یک حج به جا بیاور
          نمیتواند اجیر کند
      راه های اجیر گرفتن
        خود فرد
        ورثه و وصی فرد
        وکیلی که در این مورد اذن دارد
      عدالت شرط در نائب است
        اعمال را درست انجام میدهد
        در امانت خیانت نمیکند
        عدالت در این مبحث طریقت دارد
  وَلَا یحُجُّ هو: نائب عَنْ اثْنَینِ فِی عَامٍ)
    حج عبادتی ست واحده با اینکه اجزای مختلفی دارد
      لذا هر فرد در هر سال فقط میتواند یک مرتبه به جا آورد
    به نیابت از چند نفر میتواند ظاهر عبارت شهید
    اما اینکه بتواند به نیابت از چند نفر انجام دهد جای بحث دارد
    استثناء ها:
      در حج مستحبی باشد میتواند به نیابت از چند نفر یک حج کند و ثوابش را به اینها بدهد
      یا حتی حج واجب
        عده ایی با هم نذر کرده باشند که یک نفر را حج بفرستند
      اما در حجه الاسلام چنین چیزی نیست
        در عبادت واجب اشتزاک معنا ندارد
    اگر کسی از دو نفر در حجه الاسلام قبول نیابت کند
      نه ازاوپذیرفته میشود نه از آنها دو نفر
    در عمره مفرده نیابت از دو نفر اشکال ندارد
    در حج مفرده یا عمره مفرده نیز میتواند از چند نفر نیابت بگیرد
    اگر دو نفر یک نفر دیگر را نائب قرار دادند
      هر کدام زوتر اقدام کرده باشد عقد او درست ودیگری باطل است
      اگر بایک عقد واحد هز دو نفر نائب گرفتن و نائب نیز پذیرفت
    ان اقترنا: در موارد زیر هر دو اجاره باطل است
      اقسام
        هر دو منوب عنه هم زمان ایجاب کردند
          مثلا با یک عقد واحد ایجاب کردند و نائب پذیرفت
          عقد باطل میشود
        یا اینکه منوب عنه اول منوب عنه دوم را وکیل کرده است
          که نائبی برای اعمالشان بگیرد.
        یا اینکه منوب عنه اول و دوم نفر سومی را وکیل کنند
          تا وکیل برای هر دو عقد اجاره را جاری کرده باشد.
      علت بطلان
        به خاطر استحالة ترجیح من غیر مرجح
    حج افراد همیشه مقدم بر عمره افرد
  (وَ تَجُوزُ النِّیابَةُ فِی أَبْعَاضِ الْحَجِّ)
    نیابت بردار است
      اقسام
        طواف
        سعی
        رمی
        نماز
      افعالی که در حال اضطرار
        علت عجز
          غایب است
          مرض
            که سبب عجز میشود
            که دیگران نتوانند طوافش یا سعی بدهند
          آیا حیض حکم عجز دارد یا نه
            البته در اعمالی که طهارت نمیخواهد مسئله ایی نیست
            یا اینکه اگر نشد فرد نائب میگیرد
            الممنوع شرعا کالممتنع عقلا
              اینجا عدول کند از احرام عمره یا احرام حج افراد
              بعد فقط یک عمره میماند
                به نزدیک ترین حل برود تا محرم شود
        وَلَوْ أَمْکنَ حَمْلُهُ فِی الطَّوَافِ وَ السَّعْی وَجَبَ)
          اگر امکان دارد در طواف و سعی برای گرفتن نیابت واجب است که انجام دهد
            حساب میشود برای حج هر دو اگر نیت بکنند
            مگر اینکه
              اجیر کند دیگری را فقط برای حمل وی نه طواف خودش
              اگر عقد اجاره مطلقا باشد نمیتواند برای حامل حج حساب شود
      افعالی که در حال اختیار
        قربانی
    نیابت بردار نیست
      احرام
      وقوف به عرفات و مشعر
      حلق و تقصیر
      مبیت به منا
  (وَکفَّارَةُ الْإِحْرَامِ)
    اگر نائب در حین احرام حج حرامی از او سر زند
      کفاره این عمل به عهده خود اوست نه منوب عنه
    اگر حج را فاسد کند
      باید در سال بعد آن حج را بجابیاورد
      یکی از اسباب وجوب حج افساد است
      حج برای منوب عنه مجزی ست
      قبل از وقوف به مشعر زمانیکه محرم شد به احرام حج مثلا مجامعت کند
        باید اعمال را اکمال کند
        یک شتر باید کفاره بدهد
        سال آینده بیاید حج
    اگر کسی عمدا به ارکان حج اخلال کند حج خود را ابطال کرده است
      فقط یک عمره مفرده انجام میدهد
    دریافت اجرت برای اجیر
    اقسام محرمات
      محرمات احرام
      محرمات حرم
  مستحبات اجیر و مستاجر
    مستحب است بر اجیر اگر پولی از سفر اضافه آمد آن را مستاجر عودت دهد
    مستحب است بر مستاجر که اگر اجیر پولی کم آورد آن را جبران کند
  (وَ تَرْکُ نِیابَةِ الْمَرْأَةِ الصَّرُورَةِ)
    برای خنثی است این حکم از باب الحاق به امراة.
    ترک نیابت خانمی که حج نرفته مستحب است
  ادامه شروط اجیر
    باید علم اجمالی نسبت به اعمال حج داشته باشد
      حج با یک مرشد عادل نیز کفایت میکند
    قدرت بر انجام اعمال حج داشته باشد
      اگر شرط کرده باشیم که مباشرتا انجام دهد لذا باید کاملا سالم باشد
      اگر شرط نکرده باشیم اشکال ندارد که بعضی از اعمال حج را نائب بگیرد
    عدالت
      درحج واجبی که به ذمه ماست
      یا بر ذمه پدر مان بوده
      باید به گفته او یقین پیدا کنیم که حج را انجام داده است
    (فَلَا یسْتَأْجَرُ فَاسِقٌ
      (وَلَوْ حَجَّ) الْفَاسِقُ عَنْ غَیرِهِ (أَجْزَأَ)
  وَالْوَصِیةُ بِالْحَجِّ
    نه مالی مشخص کرده باشد نه نائبی تعیین کرده باشد
      انصراف دارد به اجرت مثل یعنی اجرتی که غالبا افرادی که حج نیابتی انجام میدهند
        اجرت مثل اقل المراتب
        اجرت مثل اوسط المراتب
        اجرت المثل نائب اعلی مراتب
        در فرض که کسی حاضر نیست کمتر از اجرت مثل حاضر است
          اگر بود باید به او بدهیم
        Subtopic 5
      اگر حج بر ذمه اش باشد ازکجا نائب بگیریم
        از بلد
        از میقات
      اگر وصیت کرد برای حج آیا مره کافی ست یا تکرار
        اگر قرینه ایی در کلامش نیست یکبار کافی اسن
        اما اگر بیشتر اراده کرده باشد میتوان تا پول دارد انجام داد
          Subtopic 1
      اگر بعض از حج
        یعنی حجه الاسلام نیز باید از اصل مال برداشت
        اما در حج های دیگر اختلاف است که از سر آن پول برداریم یا نه
    اگر مشخص کند مال و نائب را
      باید طبق آن عمل کرد
      اگر حج مستحبی باشد نباید از مقدار ثلث بالاتر بزند
      اما اگر حج واجب باشد باید از مقدار اصل آن برداریم
      بر نائب قبول کردن واجب نیست
      اگر علم نداشته باشید این مقدار معین را اراده کرده به نائب غیر معین
      اگر علم داشته باشیم که مقدار مال را به خصوص یک فرد معین
        اگر قبول نکرد عمل به وصیت واجب نیست
          امتناعاً
            طلبا لزیاده
            مطلقا
      اگر فقط نائب مشخص باشد نه مقدار پول
        اجرت مثل باید بدهند
      یستاجر الغیر بالقدر ان لم یعلم
        تخصیصه به
          در مورد غیر زید اهمیتی ندارد و اجره المثل باید بدهیم
        ارادته خاصهً
          عمل به وصیت واجب نیستدر امتناع
      مثلا گفته تا 10 سال هر سال 20 میلیون
        سال اول کفاف نمیداد از سال دوم بر میداریم.
        از پول های سال های بعد بر میداریم .
      اگر مقدار مشخص شده بیشتر از مقدار یک حج است .
        میتوانند 2 عدد نائب بگیرن
        ترتیب هم مهم نیست
    شخصی به میت بدهکار است
      میدانم ورثه برای او نمیگیرند
        خودم مستقیما میتوانند انجام دهند
        در صورتی که بدانم حج بر گردن اوست
      اگر دو حج بر گردن میت باشد چه
        اگر یکی از حج الاسلام و دیگر ی حج نذر باشد
        (وَلَوْ کانَ عَلَیهِ[ه: میت ] حَجَّتَانِ إحْدَاهُمَا نَذْرٌ فَکذَلِک
        در این حالت حج نذر شبیه حجخ الاسلام از اصب مال داده میشود
        در صورتی قائل به این باشیم که حج نذر باید از اصل مال خارج نشود و از ثلث مال خارج شود
          نمیتواند از اصل ما ودعی بدهد
        د ر صورتی ودعی می تواند هزینه حج نذری رابدهد که مرجع خودش اجازه این کار را داده باشد
    (وَلَوْ تَعَدَّدُوا) مَنْ عِنْدَهُ الْوَدِیعَةُ
      اگر یک نفر انجام دهد چه
        در صورتی که با اذن بقیه باشد اشکال ندارد
      این حج بر گردن هر سه است
    وَ قِیلَ: یفْتَقَرُ إلَی إذْنِ الْحَاکمِ
      فقیه جامع شرایط
        که بالفعل باید از او تقلید بکنی یعنی اعلم
      حاکم شرع ولایت بر ممتنع دارد
  واجبات حج
    وقوفبه عرفات
    مشعر
    منا
      بیتوته در منا
        اگر تا غروب 12 بماند باید تا شب 13 بماند
        اما اگر قبل از غروب برود روز 13 رمی جمره میکند
      اعمال عید
        حلق یا تقصیر
        رمی جمره عقبه
          رمی جمارات
        قربانی
    اعمال مکه
      طواف
      نماز طواف
      سعی بین صفا و مروه
      طواف نسا
      نماز طواف نسا
  انواع حج
    حج آفاقی
      حج تمتع
        اگر کسی فاصله اش تا مکه بیش از 48 میل باشد {هر میل حدود 2 کیلومتر است
          آخرین خانه شهر مکه تا منزل فرد بیش از 48 میل باشد
          هر میلی حدود 1700متر که میشود حدود 80 کیلومتر
        ابتدا عمره تمتع دارد بعد حج تمتع
          عمره تمتع طواف و نماز طواف نسا ندارد
        بعد از انجام عمره تمتع از احرام خارج میشوند
        در ادامه اعمال باید محرم شوندقبل از روز عرفه
          که شروع اعمال از عرفه است
            تا غروب
        بعد در ظهر عید میروند منا و بعد قربانی و بعد حلق
        در حج تمتع قربانی واجب است
          برخلاف حج افراد
    حج مرزی
      فرد ساکن مکه مکرمه یا داخل اندازه 48 میل باشد
        اقسام
          حج قران
            قربانی دارد و افضل آن است که همراه خود ببرد
            هنگام تلبیه مخییر است که
              با زخم به بدن حیوان شروع کند
              قلاده بر گردن حیوان بیندازد
          حج افراد
            قربانی ندارد
              اگرآورد مستحب است
            اولین کاری که میکند عمره مفرده
          ابتدا محرم میشوند به اعمال حج
            اگر قربانی باشد قران
              مخیر هستند که تلبیه گویند
              یا اشعار یعنی قربانی را نشانه داردکنند یا تقلید که قلاده بندازند
            اگر قربانی نباشد افراد
          بعد از تکمیل اعمال حج باید بروند نیت حج عمره افراد کند
            که همه واجبات رادارند حتی نماز و طواف نسا
      اول حج و بعد عمره تمتع
        عمره تمتع نماز و طواف نسا ندارد پس با تقضیر از احرام خارج میشود
  اعمال عمره
    اعمال مشترک بین عمره مفرده و عمره تمتع
      احرام
        مستحبات
          مو نگه داشتن از اول ما ذی القعده
            شدت بیشتر میشود بعد از اینکه حلال ذی الحجه دیده میشود
            یک قولی هم است که واجب است
          استکمال تنظیف
            گرفتن ناخن
            گرفتن سبیل
            استمال نوره از زیر گردن
              هر چند تازه انجام داده است
          غسل احرام
            قیل به وجوبه
          نماز احرام
            شش رکعت و 3 دو رکعتی میشود.
            اگر توانست 6 رکعت و اگر نشد 4 رکعت و اگر نشد 2انجام دهد
            بهتر از بعد نماز فریضه محرم شود
              فریضه ظهر
              مطلق فریضه
              نماز قضا
        واجبات
          نیت
          تلبیه
            مقارن با نیت بگوید
            حد واجب
              لَبَّیک اللَّهُمَّ لَبَّیک لَبَّیک، لَا شَرِیک لَک لَبَّیک)
              چهار لبیک باید در آن باشد
            مستحب
              إنَّ الْحَمْدَ وَ النِّعْمَةَ وَ الْمُلْک لَک،
              صدایشان را بلند کنند
              هر شرایطی که عوض میکند
                سوار میشود تپه ایی بالا می رود یا پایین می آید
              سحر یا بعد از نماز
            نکات تلبیه
              مستحب است تا ظهر عرفه تکرار کند
              چون تلبیه شده برای عقد احرام ولی این اعمال سبب حلل احرام میشود
              به حدود
          لبس ثوب احرام
            باید لباس های دوخته شده را در بیاورد
              شبه آن نیز نباید باشد
            باید احکام لباس نماز گذار رعایت شود
            دو لباس باید باشد
            روی هر دو شانه بیندازد
            زن های میتوانند در حریر و مخیط محرم شوند
            اگر ردا نداشته باشد میتواند یک قبا پشت رو روی خود بیندازد
            اگر کسی ازار نداشته باشد شلوار بپوشد
            در این حالت شخص قربانی ندارد با اینکه لباس مخیط پوشیده است
        کسی که حج قران دارد
          مخیر از تلبیه بگوید یا اشعار یا تقلید کند
      طواف
      نماز طواف
      سعی بین صفا مره
      تقصیر
        درعمره مفرده
          مخیر است بین حلق و تقصیر
        در عمره تمتع حلق جایز نیست باید تقصیر کند
    اعمال مخصوص عمره مفرده
      طواف نسا
      نماز طواف نسا
    تحلل عمره 2 مرحله ایست
    تحلل عمره تمتع
  مکروهات احرام
    اگر رنگ آن سیاه باشد
    یا لباس قرمز رنگ
    برای زن های مستحب است سفید باشد
    خواب روی فراش رنگی
    لباس معلمه
      خطی چهار خونه چیزی
    لباس احرام چرک باشد وسخه
    داخل در حمام شدن
    کسی انسان را صدا بزند انسان بگوید لبیک
  محرمات احرام
    صید حیوانات خشکی زی
      ماهی و آبزیان را صید کند اشکال ندارد
      صید به حیوان غیر اهلی می گویند .
      حیوان حلال گوشتی که رم میکند بالصاله
      خود انسان صید کند که هیچ حتی اگر راهنمایی کند دیگری را
    صید حیواناتی که در دریا تخم گذاری میکند
      و بچه دار میشود
    هر گونه استمتاع از نسا حتی عقد نکاح
    اقامه شهادت
      یعنی لازم شد بگه من دیدم یعنی همان ادای شهادت
      اما صرف شهادت یا همان تحمل شهادت یعنی دیدن
      حتی شهادت در عقد نکاح
    استمنا
    پوشیدن لباس دوخته شده
      حتی لباس هایی که شبه آن است مثل ذره
      حتی لباس های کانوایی
    ردای خودش را ببندد.
      مراجع فعلی حرام نمیدانند
      گره بزنند
      تخلیل یا سوراخ کنند
      زّر یعنی دکمه
      عذار اشکال ندارد
      اگر همیان مخیط باشد اشکال ندارد استثناشده است
    کسی که بوی خوش داشته باشد
    گرفتن بینی از بوی بد
    سرمه کشیدن
      با مواد مشکی و بو دار
    روغن مالی کردن
      مثل کرم در زمان ما
      خوردن آن مشکل ندارد
    قسم خوردن در حال احرام
      لا والله.بلی والله
    ناسزا گفتن به اهل علم
    دوروغ گفتن
    نگاه کردن در آیننه یا آب و شیشه
      البته نظر در آیینه ایی که برای دیدن و ت
    اختیارا از خودش خون خارج کند
      بی اختیار باشد اشکال ندارد
      مثلا فرد مریض میشود و
      اگر بداند مثلا با زدن مسواک تز توخون خارچ میشود
    مطلق ازاله
    کندن دندان
    گرفتن ناخن
    پوشاندن سر
    زنهای صورت یا بعض صورت خود را بپوشانند
      اگر چادرشان را بیندازند روی صورت از بالای سر باشد
        اشکال ندارد
        از بالا اشکال ندارد اما از پایین اشکال دارد
    پوشیه زدن