جلسه دوم
سه شنبه, 19 بهمن 1395
11:20 ق.ظ
بسم الله الرحمن الرحیم
در فضای فلسفه اسلامی خوب است سه سطح از کار دنبال شود:
بستر حکمت اسلامی: از اول تا الان هنوز ادامه دارد
کلان مکتب
ریز مکتب
بستر حکمت اسلامی: فاهمه های مشترکی که کل فضای فلسفه اسلامی را می سازد. این فاهمه مشترک است و می توان نشان داد که این حکمت فرقش با حکمت و فلسفه یونانی و غربی چیست؟
یکی از این ویژگی ها، واقع گرایی است. حیث ما نسبت به واقع انفعال است و نه فعال. ویژگی دوم فطرت گرایی است، آرامش به همراه دارد نه اضطراب. از جمله مولفه های دیگر دین گرایی است. در تمام مکاتب ها و شخصیت ها دینگرایی را می بیند و نه دین ستیز. نگاه همدلانه با دین. سمت و سویش به سمت دین است. آموزه های دینی را نوع مبنا و سنجش برای خود می دیدند. کلام اساسا دغدغه عقلی ندارد ولی فلسفه دغدغه عقلانی دارد.
راه های رسیدن به واقع:
وحی( که از طریق نقل به آن دسترسی داریم)
شهود
عقل
یکی دیگر از مولفه ها، همگرایی سه روش فوق.
بحث دوم امروز: حیات شیخ اشراق
اولین کتابی که در مورد زندگی شیخ اشراق موجود است نزهة الارواح شهرزوری است. که اولین شارح حکمة الاشراق است(شرح قطب کتاب درسی بوده است)
در جلد سوم مصنفات شیخ اشراق در مقدمه  آن ترجمه این نزهة الارواح آمده است و هم متن عربی
نام: شهاب الدین یحیی بن حبش بن امیرک سهروردی زنجانی، ملقب است به شیخ اشراق و به فیلسوف بودن مشهور است.( متولد 549، و متوفی 586یا 587یا 588)
مال سهرورد زنجان است
دو شخصیت دیگر هم مشابه اسم او در میان اندیشمندان اسلامی وجوددارد
شهاب الدین ابوحفص عمر سهروردی: صاحب عوارف المعارف، مشهور است به سهروردی عارف، معاصر ابن عربی است (م 632)، که با ابن عربی هم ملاقات کرده است.
ابوالنجیب سهروردی
نکاتی در مورد شیخ اشراق، از نزهة الارواح گفته شد.
تقریبا تمام مطالعاتش قبل از 20 سالگی بوده است و در 20 سالگی یک مشائی بسیار متعصب بوده است.
در ص 156(مجموعه مصنفات ج 2)  به اين معنا اشاره می کند.
و صاحب هذه الأسطر كان شديد الذبّ عن طريقة المشّائين فى انكار هذه الأشياء(ارباب انواع) 
 عظيم الميل اليها؛- و كان مصرّا على ذلك، لو لا ان رأى برهان ربّه  و من لم يصدّق بهذا و لم يقنعه الحجّة، فعليه بالرياضات و خدمة أصحاب المشاهدة.
اگر کسی به این حجج قانع نمی شود، فعلیه بالریاضات.
ملاصدرا هم شبیه همین عبارات را در مورد اصالت وجود دارد.
توجه خیلی زیادی به البصائر النصیریه ابن سهلان ساوی داشته است.
گفته می شود که در اصفهان با فخر رازی هم مدرسه بوده است.
فخر(543-606)
تا 20 سالگی تحصیلاتش را تمام می کند، از 20 تا 30 شروع می کند به سفرهای ریاضتی، مجاهدت های نفسانی، کارهای سنگینی انجام می داده است.
تجربه های مهمی داشته است، از جمله حکایت منامیه(ج اول مجموعه مصنفات، ص 70)
شیخ اشراق با ارسطو خوب نیست، ولی در این نوم، فردی با هیأت ارسطو بر او ظاهر می شود.
بیشتر انکارها در مباحث شهود، به خاطر قیاس به نفس است. طرف می گوید من چهل سال مجتهدم و .... چیزی نشده، چطور برای این طلبه فسقلی طوری بشه؟
سه نکته اساسی در حکمت ایشون هست، روش اشراقی، محتوای انوار و بحث معرفت نفس
بحث معرفت نفس هم روش ایشون را تأمین کرده است و هم علم الانوار را.
در خواب هم ارسطو به او می گوید ارجع الی نفسک.
این حکایت منامیه خیلی مسیر او را مشخص می کند. اینکه فلاسفه و حکمای حقیقی عرفا هستند.
شیخ اشراق با اینکه می خورد با اثولیجیا باید ارتباط داشته باشد ولی هیچ اسمی از او نبرده است.(با اینکه چون قائل به حکمت خالده است خیلی دنبال جمع کردن نظرات نزدیک به هم است)البته شاید ندیده است.
ایشون در همین 20-30 سالگی پس از ریاضت ها مکاشفات پراکنده ای برایش حاصل می شود.(ج2 ص232)
 ولى فى نفسى تجارب صحيحة- 4 تدلّ على أنّ العوالم أربعة:- 5 أنوار قاهرة(عقول) و أنوار مدبّرة (نفوس) و برزخيّان(اجسام علوی و سفلی) و صور معلّقة ظلمانيّة(عالم مثال)
در مشاء نه ارباب انواع داریم و نه مثال ولی شیخ اشراق می گوید تجارب صحیحه من می گوید عوالم باید چهارتا باشد.
در حوالی سن 32 سالگی می گوید القایی برای من پیش آمد که نظام نوری شکل گرفت و این غیر از تجربه های جزء جزء است، غیر از تجارب شهودی پراکنده است.
نظام یا می تواند توسط هوش فلسفی از شهودهای جزئی پدید بیاید یا اینکه خود نظام هم القا شود.
ص 257 ج۲
 و لقد القاه النافث القدسی فی روعی(اشاره به حدیثی از حضرت رسول صلی الله علیه و آله دارد)
آثار ایشون دو دسته است:
مشائی با کمی نقد
اشراقی محض: خودش گفته است که حرفهای آخرش را اینجا زده است.(حکمت اشراق: کتاب اساسی و آخر اوست)
ایشون تقریبا تا سن 33 سالگی کارهای فلسفی اش تمام شده است.
579 می رود دمشق
مباحث بحثی ایشون را باید از کشفی ها جدا کرده.
زندگی نامه او مفصل تر در کتاب آقای یزدان پناه است.