جلسه هشتم
چهارشنبه, 27 بهمن 1395
09:58 ق.ظ
بسم الله الرحمن الرحیم
در بحث روش نقلی بودیم.
روش نقلی در فلسفه اشراق در دو سطح استفاده شد: ۱. تواتر  2. فلسفه اسلامی خاص: این استفاده مفید به حال استفاده عمومی نیست
صدرا از نقل برای تشخیص صحت و سقم استفاده می کند. تشخیص صحت و سقم کار منطق است. صدرا این معنا را تصریح کرده است. 
لاهیچی مشاعر را شرح کرده است که خیلی خوب است.
در این عبارت روش تلفیقی خود را معرفی می کند: و علومنا هذه ليست من المجادلات الكلامية، و لا من التقليدات العامية، و لا من الأنظار الحكمية البحثية و المغالطات السفسطية، و لا من التخيلات الصوفية، بل هي من البرهانات الكشفية(برهان هایی که از کشف  وشهود بدست آمده است یا برهانی که مطابق کشف است) التي شهد بصحتها كتاب الله و سنة نبيه و أحاديث أهل بيت النبوة و الولاية و الحكمة- سلام الله عليه و عليهم أجمعين‏.
مسائل کاشانیه ص 30: یک نحوه کاربرد خاص برای متون دینی به کار می برد. استفاده از متون دینی را برای گزینش یک قول به کار برده است: برای تشخیص صحت و سقم
کار اصلی او در مواجهه با متون دینی، به کار گیری تدبر و عقل در متون دینی است. باید آموزه های دینی را مورد تأمل و مداقه قرار داد تا واقع امر را بفهمیم. نمی خواهیم در این روش تقلیدی پیش برویم. از تأمل به نقلیات، به حکمت دست یابد. محصول نهایی او اگر از آیات و روایات جدا شود خودش یک فلسفه باشد.
متون دینی بازگردان کتبی و زبانی است از عالم واقع. 
این روش عقلانی را با همه کارکردهایش در متون دینی پیاده می کنیم.
در مشاعر می گوید مع برهان لاح لنا من عند الله لأجل التدبر فی آیات الله و کتابه العزیز
ملاصدرا رساله ای دارند به نام الشواهد الربوبیه که در مقدمه خیلی شبیه کتاب شواهد الربوبیه است و در این رساله تمام دیدگاه های اختصاصی خودش را به اختصار مطرح می کند.
می گوید  مسألة المعاد الجسمانى و هذا مما الهمنى اللّه به و فضّلنى على كثير من خلقه تفضيلا، و لم اجد في كلام احد من الاسلاميين و الحكماء السابقين و اللاحقين فى هذه المسألة ما يشفى العليل و يروى الغليل. نعم استفدناها من كتاب اللّه و حديث نبيّه و عترته (ع) و وجدنا لمعات متفرقة في كتب اكابر الصوفية رضى اللّه عنهم و رضوا عنه ذلك لمن خشى ربّه‏.
حداکثر چیزی که در شیخ اشراق است در فلسفه خاص اسلامی است به عنوان استدلال نه اینکه بخواهد مطلب حکمی ای را از تدبر در آیات و روایات بدست آورد.
این مسیر ملاصدرا را به اینجا می کشاند که در متن دین یک حکمت برتر وجود دارد و اسمش را گذاشته است حکمت محمدیه
مجموعه رسائل فلسفی صدرا ص 160:
فقد لاح من هذا ان جميع ما يلحق النفس في الدار الآخرة صور اعمالها و افعالها، و ظهر بطلان قول هؤلاء المتشبّثين باذيال افكار الفلاسفة، الواقفين عن الارتقاء الى ذروة قدس الملّة المصطفوية و اوج عرفان الحكمة المحمدية- على الصادع بها و آله ازكى الصلوات الابدية، و اطيب التقديسات السرمدية-. و هذا الذى اومأنا اليه ههنا لمعة يسيرة مما آنست به من جانب الطور الايمن نار قدما خرجت النفس مهاجرة اليه من بيت اهلها اطوارا.
منبع استخراج حکمت در این حالت نقل است، از دل آیات و روایات برهان بدست آورید ولی مهم تر استخراج حکمت است(دین ساختار بدهد ) والهام بخش براهین. بلکه براهین را باید خودمان سامان دهیم.
و كنت على هذه الحالة مدّة مديدة حتى وقع لى الرجوع و المعاودة الى كتاب اللّه تعالى، و تدبرت في آياته تدبرا شافيا، و خضت في بحار معانيها و اسرارها خوضا وافيا لنيل غررها و جواهرها لا مكتفيا بادمان النظر الى سواحلها و ظواهرها، فوجدته بحمد اللّه نورا يهتدى به في ظلمات الارض وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ و نجاة من عذاب القبور، فاطلعت بسببه من علم المعاد و النشأة الاخرة على اسرار و اغوار لا يعرف قدرها الّا علّام الغيوب، و علمت ان ليس وراء نور النبوة على وجه الأرض نور
                        مجموعه رسائل فلسفى صدر المتالهين، ص: 144
يستضاء به، فهدانى ربّى و ألهمنى بما فيه غنية عن ساير افكار المتقدمين من الحكماء و المتأخرين من المتكلمين‏، و ليس فيما ذكرته مفاخرة او شعوف على الاقران بل تشويق الى نيل مثله و ما هو ارفع منه، و اعلام بان درك اسرار الاخرة لا يمكن الّا بنور النبوة، و ان نسبة عقول جماهير المتفكرين من اولى الانظار الحكمية و ذوى الافكار العقلية الى  هذا النور كنسبة عيون الخفافيش الى نور الشمس‏
نكته یازدهم:
واقعا حکمتی که شیخ اشراق مطرح کرده است، چه اسمی را باید برایش گذاشت؟
اگر به لحاظ روشی بخواهیم اسم بگذاریم باید بگوییم حکمت الاشراق که خود او هم همین نام را گذاشته است.
مشاء یک اسم با مسما نیست. صوفی هم با مسما نیست، بر خلاف باب.
ولی حکمت اشراق کاملا اسم با مسمایی است.
اسم دیگری که خودش گذاشته است فقه الانوار است. این نام بر اساس متحوای فلسفه اوست. فقه الانوار و علم الانوار.
ج1 ص 505
بحث بعدی ما طرح نظام نوری است.
آغاز فلسفه نور از کجاست.