جلسه اول
يكشنبه, 17 بهمن 1395
09:53 ب.ظ
سعی می شود با متن زیاد سر وکار داشته باشیم، ولی نه اینکه فقط متن شیخ اشراق باشد، چرا که متن خوانی نزدیک دو سال طول می کشد.
برخی از قسمت ها از روی متن حکمة الاشراق خوانده می شود.
مباحث کلاس:
کلیات و مقدمات حکمت اشراق: آماده سازی ذهن برای ورود به حکمت اشراق
تبیین نظام نوری: هستی شناسی نور: بیشتر پافشاری ما تبیین این قسمت از کار است.
مباحث متفرقه ای که به جا می ماند: مانند کارهای عمده شیخ اشراق در منطق، طبیعیات اشراق، بحث های استدلالی و بحثی( تشکیک، معقولات ثانیه فلسفی،اصالت ماهیت و اعتباریت وجود، تشخص و…)
منابع مطالعه شیخ اشراق:
مجموعه مصنفات شیخ اشراق، که در رأس آنها کتاب حکمة الاشراق که جلد دوم است. اگر دوستان خواستند لیست منابع خود را کامل کنند دو شرح مهم که بر حکمة الاشراق خورده است(اولی: شرح شهرزوری: پس از 100 سال از وفات ، شرح دوم: قطب الدین شیرازی: شاگرد خواجه: سالیان دراز متن درسی بوده است در حکمة اشراق و گفته شده است که تقریرات درس خواجه بوده است. چیزی که مزیت این کتاب را زیاد می کند تعلیقات ملاصدرا بر این شرح است که البته هنوز قسمت حکمتش چاپ سنگی است. این تعلیقات اهمیت بسیارمهمی دارد که چرا که سه تا مکتب در آن جمع شده است، شیخ اشراق خودش ناظر به حکمت مشاء سخن می گوید، ملاصدرا با نظارت بر هر دو مکتب،مشاء و اشراق، دیدگاه های حکمت متعالیه را طرح کرده است.)(انتشارات حکمت گویا این کتاب را چاپ کرده است)
کتابهای دیگری هم در مکتب شیراز و تقریر و شرح آثار شیخ اشراق نوشته شده است. مثلا ثلاث رسائل دوانی، شرح هیاکل النور و متنش آمده است(متن هیاکل نور مال شیخ اشراق است و شرح آن ما محقق دوانی)
انواریة 
ابن کمونه شرح تلویحات دارد.
آقای سید جعفر سجادی، حکمة الاشراق را ترجمه و شرح کرده اند
شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردی: دکتر دینانی
حکمت اشراق آقای یزدان پناه: احیای مجدد حکمت اشراق در زمان ما است.
ما در هر علمی که می خواهیم وارد شویم به دو چیز نیاز داریم:
کار روی فلسفه فلسفه: ماهیت فسلسفه چیست، روش های فلسفی و اعتبار آنها، ساختار دستگاه های مختلف فلسفی، چرایی فلسفه، اسلامیت فلسفه(راجع فلسفه اسلامی)، فواید ذاتی و جانبی فلسفه، چیزهایی که یک طالب دین باید به خاطر آنها فلسفه بخواند.
تاریخ فلسفه: 
تاریخ علمای آن
تاریخ علم
تاریخ مسائل آن
می خواهیم وارد فلسفه شویم، باید بدانیم کجا هستیم، در چه فضایی از فلسفه قرار گرفته ایم و حرف می زنیم. کسی که فلسفه می خواند باید فضای جریانات اسلامی را بشناسد.
خیلی گذرا برای اینکه ذهن آماده شود، یک مروری بر تاریخ فلسفه اسلامی می خواهیم داشته باشیم. کل تحولات فلسفه اسلامی دو بخش است: 1. ترجمه 2. تحقیق
یکی از بحث های توفیق شهید مطهری در آثارش این است که به تاریخ علم و تاریخ مسائل علم می پردازد.
به عنوان مثال، در تاریخ علم بحث می شود که اصول فقه به عنوان یک علم چه تحولاتی داشته است، مثلا می گوییم سه مقطع داشته است، مهم ترین آثار هر دوره را می گوییم، می گوییم تا کجا پیش رفته است، چه چیزی سبب انتقال به دوره دوم است و …
اینها فواید جانبی خیلی فراوان دارد برای کسی که در آن مسائل غور می کند. 
در برخی از مجامع غربی، علم را در تاریخ علم آموزش می دهند. در عین حال که از بالا علم را نگاه می کنیم، در خود علم هم باید غور کنیم.
در تاریخ مسائل علم، تاریخ هر مساله بررسی می شود که این بحث چطور بوده است و چگونه شده است.
در مرحله تحقیق سه مرحله بزرگ پیش آمده است که به آنها می گوییم سه کلان مکتب، البته ریزمکتب ها در بین آنها زیاد داریم.
چرا در جهان اسلام کلان مکتب ها دیر اتفاق می افتد
آخرین مقطع از دوره ترجمه و اولین مقطع از دوره تحقیق کندی است.
بعد دوره مشاء شروع می شود که اولین دوره تحقیقی است.
شهيد مطهری پیشنهاد می کنند که اسم حکمت مشاء را بگذاریم حکمت استدلالی، شیخ اشراق پیشنهاد می دهد که بگوییم حکمت بحثی.
خود شیخ اشراق می گوید حکیم باید بحثی ذوقی باشد.
حکمت مشاء وجود را موضوع فلسفه قرار می دهد. البته خیلی وجود در فلسفه آنها واضح نیست.
دو شخصیت خیلی بزرگ در حکمت مشاء داریم: فارابی و ابن سینا.
این یک مقطع از دوره تحقیق در فلسفه اسلامی است.
بعد نوبت می رسد به شیخ اشراق
در زمان شیخ اشراق حملات شدیدی از هر سو به حکمت مشاء شکل گرفته بود و شاید هم یکی از بستر های شکل گیری حکمت اشراق باشد.
یکی از ناقدین عرفا بودند. وقتی می گفتند راه عقل، ناظر به همین حکمت مشاء بود.
از جمله غزالی در تهافت الفلاسفه
عرفای دیگر این راه را ضعیف و مخدوش می دانستند.
غزالی از جهت فلسفی خیلی ضعیف است. ولی از جهات دیگر قابل اعتنا است. ایشون در سلک عرفا رفته است و رنگ و بوی کلی کار ایشون عرفانی است.، هر چند برخی تشکیک می کنند.
ناقدان دیگر متکلمین بودند. اینها هم به شدت حملات گسترده ای به فلسفه داشتند. در رأس آنها فخر رازی است. تقریبا همه مباحث حکمت مشاء را نقد کرده است.
یکی دیگر از ناقدان خود فلاسفه هستند. اینها راه فلسفه را مشکل دار نمی دانستند
خواجه نصیرالدین، محقق دوانی و .. ریز مکتبند.
شیخ اشراق یک کلان مکتب ایجاد کرد:
در موضوع تغییر ایجاد کرد، در روش تغییر ایجاد کرد، در ساختار و محتوا.
دو(سه) تا از اموری که به فلسفه ایشون ضربه زد:
اشکالات گسترده ای که به مشاء گرفته است و بیشتر اوقات ناوارد است.
تغییر اصطلاحات فراوان
شاگردان برجسته ای نداشته است
رنگ و بوی عرفانی حکمت متعالیه خیلی بیشتر از شیخ اشراق است.
فلاسفه پس از شیخ اشراق سه دسته اند:
اشراقی محض: شهروزوی
مشائی
غالب فلاسفه بعد او، ممزوج فلسفه مشاء و اشراق هستند.
در حکمت متعالیه با یک کلان مکتب دیگر روبرو هستیم، در روش  گرچه همان روش اشراقی است ولی موضوع را دوباره برگرداند به وجود.
ملاصدرا سه سطح باید خوانده شود:
در سطح فلسفه متعارف یک فیلسوف تمام عیار است.  در فلسفه متعارف راه حل پیدا می کند.
اتصال فلسفه به عرفان: خیلی ها تلاش کرده اند که عرفان را برای دیگران به زبان فلسفی بگویند از جمله تهمید، مصباح الانس(که انس بین فلسفه و عرفان است)ولی موفق ترین فرد ملاصدرا است.
مرحوم جلوه مخالف حکمت متعالیه بوده است.